نقد و بررسی
نقد تعطیلات دوستانه (Vacation Friends) | 2021
وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده می‌دهد
ایده و مسیر روایت «Vacation Friends» کمدی‌ای است که از برخورد دو شیوهٔ کاملاً متفاوت زندگی نیرو می‌گیرد: یک‌سو مارکوس و امیلی، زوجی محتاط و برنامه‌ریز، و سوی دیگر ران و کایلا، زوجی بی‌پرواتر که تعطیلات را فرصتی برای کنارگذاشتن قواعد می‌دانند. آشنایی آن‌ها در مکزیک موتور بخش نخست فیلم است؛ جایی که تفاوت خلق‌وخوها تقریباً در هر موقعیت می‌تواند به دردسر یا شوخی بدل شود.
پس از آن، بازگشت دوستان تازه‌یافته به زندگی روزمره، کمدی را از فضای آزاد سفر به جمع‌های رسمی و مناسبات خانوادگی می‌برد. این جابه‌جایی بالقوه ظرفیت دراماتیک خوبی دارد: آیا صمیمیتی که در تعطیلات شکل گرفته، در زندگی عادی هم دوام می‌آورد؟ فیلم پاسخ را نه از مسیر تأملی جدی، بلکه با سوءتفاهم، اغراق و موقعیت‌های آشفته دنبال می‌کند.
همین رویکرد برای یک کمدی سبک مناسب است، اما فیلمنامه گاهی به‌جای آنکه تضاد دو زوج را گسترش دهد، صرفاً همان تفاوت آشنا را در موقعیتی تازه تکرار می‌کند. نتیجه، روایتی خوش‌تماشا اما نه چندان غافلگیرکننده است. تعطیلات؛ بخش پرجنب‌وجوش فیلم نیمهٔ آغازین فیلم از انرژی بصری و حرکتی بیشتری برخوردار است.
فضای تفریحی مکزیک، حس رهایی از برنامه‌های روزانه و حضور زوجی که هر لحظه ممکن است قواعد را زیر پا بگذارد، به فیلم شتاب می‌دهد. مارکوس و امیلی در این فضا با نسخه‌ای از خود روبه‌رو می‌شوند که در زندگی معمولی کمتر مجال بروز دارد؛ و ران و کایلا نیز با ورودشان به قصه، نظمی را برهم می‌زنند که خود به‌تنهایی چندان کمدی‌زا نیست.
« فیلم پاسخ را نه از مسیر تأملی جدی، بلکه با سوءتفاهم، اغراق و موقعیت‌های آشفته دنبال می‌کند. »
روایت و ریتم؛ جریان داستان
فیلم در این بخش به‌خوبی از تضاد میان کنترل و رهاشدگی بهره می‌برد. مارکوس می‌خواهد همه‌چیز قابل پیش‌بینی باشد، درحالی‌که ران و کایلا به استقبال اتفاق‌های پیش‌بینی‌نشده می‌روند. موقعیت‌هایی که از دل این تقابل بیرون می‌آیند، اغلب از شتاب خوبی برخوردارند و لحن بی‌قیدوشرط فیلم را زود تثبیت می‌کنند.
بااین‌حال، بخش تعطیلاتی هم از شوخی‌های اغراق‌آمیز و گاه خام خالی نیست؛ تفاوت اصلی آن است که تازگی محیط و تحرک صحنه‌ها این تکرارها را کمتر به چشم می‌آورد. فیلم در آغاز، بیش از آنکه شوخی‌های ظریف بسازد، به انرژی و غافلگیری موقعیت تکیه می‌کند. بازی‌ها و نیروی کمدی گروه جان سینا در نقش ران، ستون اصلی بخش پرهیاهوی فیلم است.
او شخصیت را با اطمینان و نیروی جسمانی بازی می‌کند، بی‌آنکه نقش صرفاً به نمایش خشونت یا شلوغ‌کاری محدود بماند. ران در ظاهر منشأ آشوب است، اما بازی سینا گاه زیر آن ظاهر پرسر‌وصدا، گرمایی ساده‌دلانه هم پیدا می‌کند. این دوگانگی به شخصیت جذابیت می‌دهد و توضیح می‌دهد چرا حضور او حتی در لحظه‌هایی که شوخی چندان موفق نیست، همچنان جلب توجه می‌کند.
مردیث هنگر نیز با انرژی تند و بازیگوش خود، کایلا را به مکمل مناسبی برای ران بدل می‌کند. این دو در کنار هم ترکیبی پرتحرک می‌سازند و در بخش نخست، شیمی کمدی‌شان به فیلم جان می‌دهد. در سوی دیگر، لیل رِل هاوری در نقش مارکوس با واکنش‌های خسته و متحیرانه‌اش، نقطهٔ مقابل آشوب است؛ او می‌تواند با نگاه یا مکث، موقعیتی را بامزه‌تر کند.
« فیلم در این بخش به‌خوبی از تضاد میان کنترل و رهاشدگی بهره می‌برد. »
شخصیت‌ها و اجرا
یvonne Orji در نقش امیلی حضور متعادل‌تری دارد و نقش او بیشتر در نسبت با مارکوس و فضای خانوادگی تعریف می‌شود. بااین‌همه، فیلم در ادامه فرصت یکسانی برای پرورش هر چهار بازیگر فراهم نمی‌کند؛ تمرکز بر شوخی‌های پرصدای ران و کایلا گاهی مجال کمتری برای شخصیت‌های دیگر می‌گذارد. ریتم و ساختار دوپاره یکی از دشواری‌های اصلی فیلم، تغییر ریتم پس از پایان تعطیلات است.
بخش نخست بر تجربه‌ای کوتاه و فشرده بنا شده؛ رویدادها پشت سر هم می‌آیند و فیلم از حرکت مداوم برای حفظ توجه تماشاگر بهره می‌گیرد. پس از آن، روایت وارد فضای عروسی و خانواده‌ها می‌شود؛ فضایی که می‌توانست منبع تازه‌ای از تنش و طنز باشد، اما فیلم همیشه نمی‌داند چگونه از آن به‌عنوان نیرویی مستقل استفاده کند.
در این مرحله، قصه گاهی حس دو فیلمِ متصل‌شده به هم را پیدا می‌کند: نخست کمدی سفر و رفاقت ناگهانی، سپس کمدی مهمانی و برخوردهای خانوادگی. صحنه‌های عروسی از جذاب‌ترین قسمت‌های فیلم‌اند، چون آداب رسمی و انتظار برای حفظ ظاهر با حضور شخصیت‌هایی که چندان اهل رعایت آداب نیستند، تضادی طبیعی می‌سازد.
بااین‌حال، میان این لحظه‌های زنده، بخش‌هایی وجود دارد که مکث بیش از اندازه یا تکرار الگوی شوخی‌ها از کشش روایت می‌کاهد. فیلم به‌جای آنکه هر بار دامنهٔ آشوب را هوشمندانه‌تر گسترش دهد، گاهی همان فرمول را با پوششی تازه بازمی‌گرداند. شوخی‌ها، پیش‌بینی‌پذیری و لحن طنز «Vacation Friends» بر کمدی موقعیت، شوخی‌های جسمانی و بی‌پروایی شخصیت‌ها تکیه دارد.
« یvonne Orji در نقش امیلی حضور متعادل‌تری دارد و نقش او بیشتر در نسبت با مارکوس و فضای خانوادگی تعریف می‌شود. »
فضا و فرم؛ لحن بصری
این انتخاب با فضای اثر هماهنگ است و انتظار مخاطب را روشن می‌کند: فیلم قرار نیست ظرافتی مینیمال یا طنزی گزنده ارائه دهد؛ قرار است سرگرمیِ پرتحرک و گاه گستاخانه فراهم کند. مشکل از جایی آغاز می‌شود که شوخی‌ها به‌اندازهٔ کافی متنوع نیستند. برخی صحنه‌ها از تضاد شخصیت‌ها به خنده می‌رسند، اما برخی دیگر صرفاً بر بلندی صدا، رفتار نامتعارف یا تکرار شوخی‌های مشابه اتکا دارند.
قابل‌پیش‌بینی‌بودن داستان نیز از قدرت غافلگیری آن می‌کاهد. از همان ابتدا می‌توان حدس زد تقابل میان دو زوج قرار است به چه نوع آزمونی برسد و فیلم چه پیامی را دربارهٔ دوستی و پذیرش تفاوت‌ها دنبال می‌کند. این پیش‌بینی‌پذیری برای کمدی‌های شخصیت‌محور الزاماً نقصی مرگبار نیست؛ بسیاری از آثار این ژانر از مسیر آشنا به مقصد می‌رسند.
اما در اینجا، وقتی شوخی‌ها همواره به همان اندازه مؤثر نیستند، آشنایی مسیر بیشتر به چشم می‌آید. فیلم گاهی می‌خواهد آشفتگی را به صمیمیت و احساس بدل کند، ولی گذار میان این دو حالت همیشه به‌اندازهٔ کافی آماده نشده است. مضمون دوستی و تفاوت سبک زندگی در زیر لایهٔ شوخی‌های پرتحرک، فیلم پرسشی ساده و قابل‌فهم دارد: آیا رابطه‌ای که در موقعیتی استثنایی شکل گرفته، می‌تواند بیرون از آن موقعیت هم معنا داشته باشد؟
تعطیلات به آدم‌ها اجازه می‌دهد موقتاً از نقش‌های همیشگی‌شان فاصله بگیرند، اما زندگی روزمره دوباره توقعات و محدودیت‌ها را بازمی‌گرداند. مارکوس و امیلی نمی‌توانند صرفاً تجربهٔ سفر را به رابطه‌ای پایدار تبدیل کنند، مگر آنکه با پیامدهای حضور این دوستان در زندگی واقعی‌شان روبه‌رو شوند.
« مشکل از جایی آغاز می‌شود که شوخی‌ها به‌اندازهٔ کافی متنوع نیستند. »
قوت‌ها و کاستی‌ها
فیلم این موضوع را با جدیت محدودی دنبال می‌کند و بیشتر بهانه‌ای برای آشوب‌های کمدی می‌سازد تا زمینه‌ای برای واکاوی عمیق شخصیت‌ها. بااین‌حال، همین هستهٔ ساده باعث می‌شود اثر از مجموعه‌ای بی‌هدف از شوخی‌ها فراتر برود. تفاوت میان شخصیت‌ها فقط مسئلهٔ نظم و بی‌نظمی نیست؛ هر زوج جهان‌بینی و مرزهای متفاوتی دارد.
فیلم به‌درستی یادآوری می‌کند که دوستی لزوماً به معنای شبیه‌بودن نیست، هرچند در پرداخت این ایده گاه شتاب‌زده عمل می‌کند. جمع‌بندی «Vacation Friends» کمدی‌ای سبک و پرجنب‌وجوش است که بهترین لحظه‌هایش را در فضای تعطیلات و صحنه‌های عروسی پیدا می‌کند. جان سینا و مردیث هنگر با انرژی آشوبگرانهٔ خود بخش مهمی از جذابیت فیلم را می‌سازند و بازی واکنشی لیل رِل هاوری نیز در برابر آن‌ها چند لحظهٔ بامزه فراهم می‌کند.
اما فیلم پس از شروع سرزنده‌اش از نظر ریتم افت می‌کند، شوخی‌هایش همیشه به نتیجه نمی‌رسند و قصه راهی نسبتاً آشنا را دنبال می‌کند. این اثر نه می‌کوشد کمدی را به تحلیلی عمیق از روابط انسانی بدل کند و نه در همهٔ لحظه‌ها از ظرفیت گروه بازیگرانش بهره می‌گیرد. ارزش سرگرم‌کننده‌اش بیشتر در چند صحنهٔ پرانرژی، شخصیت‌های پررنگ و تضاد ساده اما مؤثر دو زوج است.
برای تماشاگرانی که کمدی بی‌تکلف و موقعیت‌های آشفته را می‌پسندند، فیلم می‌تواند گذران دلپذیری باشد؛ اما کسانی که انتظار شوخی‌های پیوسته، فیلمنامه‌ای غافلگیرکننده یا تحول عمیق شخصیت‌ها دارند، احتمالاً با اثری روبه‌رو می‌شوند که جذابیت آغازینش را تا پایان یکدست حفظ نمی‌کند.
« بااین‌حال، همین هستهٔ ساده باعث می‌شود اثر از مجموعه‌ای بی‌هدف از شوخی‌ها فراتر برود. »
ثبت دیدگاه