نقد و بررسی

نقد مرد شش میلیون دلاری (The Six Million Dollar Man) | 1974

«The Six Million Dollar Man» از دل تخیل علمی‌تخیلی دهه‌ی هفتاد، قهرمانی می‌سازد که بدنش به فناوری سپرده شده، اما هویت و وجدانش همچنان انسانی باقی می‌ماند. سریال در کنار ماجراجویی‌های جاسوسی و نمایش توانایی‌های خارق‌العاده‌ی استیو آستین، پرسشی ساده اما ماندگار را پیش می‌کشد: وقتی بدن انسان به ابزار قدرت بدل می‌شود، چه چیزی او را از یک سلاح متمایز می‌کند؟ وعده‌ی ژانری؛ ابرقهرمانی در لباس مأموریت محرمانه سریال با ایده‌ای روشن و به‌یادماندنی آغاز می‌شود: فضانوردی که پس از سانحه‌ای ویرانگر با اندام‌های بیونیک بازسازی شده و حالا برای نهادی دولتی مأموریت‌هایی انجام می‌دهد که از توان آدمی معمولی بیرون است. این طرح، علمی‌تخیلی را با ماجرای جاسوسی و قهرمان‌پردازی تلویزیونی درمی‌آمیزد؛ ترکیبی که هم امکان خلق خطرهای هفتگی را فراهم می‌کند و هم به شخصیت اصلی قابلیت‌هایی می‌دهد که در هر اپیزود به شکلی تازه به کار گرفته شوند. «مرد شش‌میلیون‌دلاری» نه صرفاً درباره‌ی ماشینی‌شدن بدن، بلکه درباره‌ی انسانی است که باید با پیامدهای این دگرگونی زندگی کند. لذت سریال تا اندازه‌ی زیادی در همین تضاد ریشه دارد. استیو آستین از یک سو مأموری با توانایی‌های فراتر از انسان است و از سوی دیگر، نه نابغه‌ای دور از دسترس و نه قهرمانی بی‌نقص؛ او درون جهان اداری، سیاسی و گاه سردی کار می‌کند که فناوری‌اش را تأمین کرده است. فاصله‌ی میان توان جسمانی او و محدودیت‌های اخلاقی و عاطفی‌اش، هسته‌ای دراماتیک می‌سازد که از دل آن می‌توان هم ماجرایی سرگرم‌کننده بیرون کشید و هم پرسشی درباره‌ی اختیار و بهای پیشرفت. «قدرت بیونیک، استیو آستین را از انسان‌بودن معاف نمی‌کند؛ دشواری واقعی، انسانی‌ماندن در دل آن قدرت است.»