نقد و بررسی
نقد The Feels | 2017
وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده میدهد
روایتی کوچک دربارهٔ صمیمیت «The Feels» ساختهٔ Jenée LaMarque، کمدیـدرامی مستقل دربارهٔ دو زنی است که در آستانهٔ ازدواجاند و آخرهفتهای را همراه دوستانشان برای جشن پیش از عروسی میگذرانند. اعتراف ناگهانی یکی از آنها دربارهٔ تجربهٔ جنسیاش، حالوهوای دورهمی را دگرگون میکند و رابطهٔ این دو را به کانون توجه میآورد.
فیلم همین موقعیت محدود را دستمایهٔ پرسشی گستردهتر میکند: آدمها تا چه اندازه یکدیگر را میشناسند، و صمیمیت چگونه میتواند با ناگفتهها و انتظارات پنهان درهمتنیده شود؟ این مقدمه مسیر کلی اثر را روشن میکند، بیآنکه جزئیات حساس داستان یا سرانجام آن را افشا کند. کمدیای که از گفتوگو زاده میشود بخش مهمی از جذابیت فیلم در فضای جمعی و گفتوگوهای بیتکلف آن است.
شخصیتها در رفتوآمدی میان شوخی، اعتراف و کنجکاوی، موقعیتهایی میسازند که گاه خندهآورند و گاه ناگهان رنگی جدیتر میگیرند. طنز فیلم بیشتر از آنکه به شوخیهای طراحیشده و ضرباهنگ کلاسیک کمدی متکی باشد، از تفاوت واکنشها و دستپاچگی آدمها در برابر موضوعی شخصی بیرون میآید. همین جنس شوخی به اثر گرما و سرزندگی میدهد و اجازه میدهد بحثهای خصوصی، بیآنکه به خطابه تبدیل شوند، در دل یک دورهمی جریان یابند.
« این مقدمه مسیر کلی اثر را روشن میکند، بیآنکه جزئیات حساس داستان یا سرانجام آن را افشا کند. »
روایت و ریتم؛ جریان داستان
این لحن خودمانی گاهی به نفع فیلم کار میکند و گاهی مرز میان بداههپردازیِ زنده و گفتوگوی ناپالوده را محو میسازد. صحنهها معمولاً حس لحظهای و طبیعی دارند، اما همهٔ مکالمهها از دقت دراماتیک یکسانی برخوردار نیستند. از اینرو ممکن است تماشاگر در برخی بخشها از آزادی و بیپیرایگی گفتوگوها لذت ببرد و در بخشهایی دیگر احساس کند فیلم میتوانست گزیدهگوتر باشد.
بااینحال، همین نوسان بخشی از بافت اثر است و به آن کیفیتی شبیه شنیدن گفتوگویی واقعی میبخشد. رابطهٔ مرکزی و دشواری شناختن دیگری قلب عاطفی فیلم رابطهٔ Andi و Lu است؛ رابطهای که با تصویری از ثبات و نزدیکی آغاز میشود، اما رخداد محوری داستان نشان میدهد حتی دو نفر در آستانهٔ پیوندی رسمی نیز ممکن است دربارهٔ تجربهها و نیازهای یکدیگر دانستههای ناقصی داشته باشند.
فیلم از این فاصله برای طرح مسئلهٔ اعتماد بهره میگیرد، نه برای صدور حکمی ساده دربارهٔ درست یا نادرست بودن شخصیتها. کشمکش اصلی، بیش از آنکه بر یک راز پرهیجان استوار باشد، بر پیامدهای عاطفیِ شنیدن چیزی بنا میشود که پیشتر در رابطه مجال بیان نیافته است. این انتخاب، ظرفیت ظریفی دارد: مسئلهٔ فیلم صرفاً یک اعتراف نیست، بلکه فاصله میان آنچه دو نفر تصور میکنند از هم میدانند و آنچه واقعاً با یکدیگر در میان گذاشتهاند نیز هست.
« صحنهها معمولاً حس لحظهای و طبیعی دارند، اما همهٔ مکالمهها از دقت دراماتیک یکسانی برخوردار نیستند. »
شخصیتها و اجرا
بااینهمه، رابطهٔ مرکزی برای رسیدن به عمق کامل، به زمان بیشتری نیاز دارد. فیلم موضوعی را پیش میکشد که میتواند لایههای فراوانی از تاریخ مشترک، عادتها و سکوتهای زوج را آشکار کند، اما همیشه فرصت کافی برای پرورش این لایهها فراهم نمیآورد. در نتیجه، برخی دگرگونیهای احساسی اثر بیش از آنکه کاملاً بهتدریج ساخته شوند، از فشار موقعیت داستانی نیرو میگیرند.
بازی گروهی و شخصیتهای پیرامونی گروه بازیگران از مهمترین پشتوانههای فیلم است. Constance Wu و Angela Trimbur در نقش دو زن اصلی، واکنشهایی متفاوت اما مکمل ارائه میکنند و بخش مهمی از بار عاطفی داستان را بر دوش میکشند. بازیها اغلب از اغراق فاصله دارند؛ شخصیتها نه به تیپهایی صرفاً کمدی بدل میشوند و نه احساساتشان با تأکیدهای نمایشی از پیش تعیینشده بیان میشود.
این خویشتنداری به لحظههای آسیبپذیر اعتبار میدهد و باعث میشود شوخیها نیز از دل شخصیتها بجوشند، نه آنکه صرفاً برای سبککردن فضا به فیلم افزوده شده باشند. دوستان و نزدیکان زوج نیز به دورهمی رنگ میبخشند و در لحظههای کمدی انرژی جمع را بالا میبرند. حضور آنها فضای فیلم را از تقابل دونفرهٔ صرف بیرون میآورد و نشان میدهد چگونه حرفی خصوصی در محیطی گروهی میتواند واکنشهای گوناگون برانگیزد.
« بااینهمه، رابطهٔ مرکزی برای رسیدن به عمق کامل، به زمان بیشتری نیاز دارد. »
فضا و فرم؛ لحن بصری
بااینحال، همهٔ شخصیتهای فرعی به یک اندازه پرداخت نمیشوند. بعضی بیش از آنکه مسیری مستقل داشته باشند، برای پیشبرد گفتوگوها یا افزودن شوخی حضور دارند. همین امر از عمق کلی جمع میکاهد و گاه توجه را از رابطهٔ محوری به شاخههایی میبرد که فرصت کافی برای معنادارشدن پیدا نمیکنند. ریتم و شیوهٔ روایت «The Feels» در ساختار خود به یک آخرهفتهٔ دوستانه وفادار میماند؛ زمانی محدود که با گفتوگو، سرگرمی و تغییر تدریجی لحن پیش میرود.
ریتم کلی سرزنده است و فیلم نمیکوشد هر لحظه را به نقطهٔ عطفی بزرگ تبدیل کند. این سادگی، حس نزدیکی و بیواسطگی میآفریند و تماشاگر را در فضای خانه و جمع قرار میدهد. از سوی دیگر، اتکای زیاد به مکالمه گاهی باعث میشود بخشهایی از روایت بهجای آنکه با کنش یا تصویر پیش بروند، در توضیح احساسات متوقف بمانند.
فیلم در پرداخت اوج داستان از شتابی برخوردار است که با صبر نسبی بخشهای آغازین تفاوت دارد. به نظر میرسد اثر برای عبور از بحران و رسیدن به مرحلهٔ بعدی، برخی گامهای عاطفی را کوتاه میکند. نتیجه آن است که پایانبندی ممکن است برای تماشاگرانی که انتظار رویارویی مفصلتر یا حلوفصل قانعکنندهتری دارند، رضایتبخش نباشد.
« بااینحال، همهٔ شخصیتهای فرعی به یک اندازه پرداخت نمیشوند. »
قوتها و کاستیها
این ضعف، بیش از آنکه از اصل ایده ناشی شود، به تناسب میان زمان فیلم و دامنهٔ مسئلهای مربوط است که مطرح میکند: موضوعی پرپیامد در قالبی فشرده جا داده شده است. نگاه فیلم به بدن، میل و صداقت یکی از وجوه متمایز اثر، انتخاب موضوعی است که معمولاً در کمدیهای رمانتیک بهندرت با این میزان صراحت در مرکز روایت قرار میگیرد.
فیلم دربارهٔ تجربهٔ جنسی زنان حرف میزند، اما آن را صرفاً به ابزار شوخی یا تحریک بدل نمیکند؛ موضوع به راهی برای سنجش صداقت، شناخت متقابل و تصورات تثبیتشده دربارهٔ رابطه تبدیل میشود. اهمیت این رویکرد در آن است که گفتوگو دربارهٔ بدن و میل را امری روزمره و انسانی جلوه میدهد، نه مسئلهای بیرون از زندگی عاطفی.
البته فیلم همیشه از ظرفیت این بحث بهطور کامل بهره نمیگیرد. گاه پرسشهای مهمی مطرح میشوند، اما پاسخ یا کاوش در آنها به همان اندازه عمیق نیست. برخی مسیرهای فرعی نیز تمرکز را از تجربهٔ زوج اصلی دور میکنند و باعث میشوند مضمون مرکزی پراکندهتر از حد لازم به نظر برسد. با وجود این، خودِ حضور چنین موضوعی در فضایی گرم و کمادعا به فیلم هویتی مشخص میبخشد و آن را از کمدیهای رمانتیک متعارفی که بیشتر بر سوءتفاهمهای قابلپیشبینی تکیه دارند، متمایز میکند.
« البته فیلم همیشه از ظرفیت این بحث بهطور کامل بهره نمیگیرد. »
جمعبندی
جمعبندی «The Feels» فیلمی صمیمی و خوشانرژی است که نیروی اصلیاش را از بازی گروهی طبیعی، طنز موقعیت و علاقهاش به گفتوگوهای بیپرده میگیرد. اثر در نمایش پیچیدگیهای عاطفیِ رابطهای نزدیک، لحظههایی باورپذیر و اثرگذار دارد و با انتخاب موضوعی کمتر رایج، فضایی تازه برای کمدیـدرام رمانتیک میسازد.
در مقابل، کمعمقی نسبی برخی شخصیتها، پراکندگی بخشهایی از روایت و شتاب اوج داستان مانع میشوند که ایدههایش به تمامی شکوفا شوند. حاصل، فیلمی دلنشین و انسانی است که بیشتر بهواسطهٔ گرمای جمع و صداقت لحنش در خاطر میماند تا استحکام کامل ساختار دراماتیکش.



ثبت دیدگاه