نقد و بررسی
نقد Sex Guaranteed | 2017
وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده می‌دهد
ایده‌ای نامتعارف، درامی آشنا «Sex Guaranteed» کمدی رمانتیکی کم‌هزینه است که از یک تناقض بامزه نیرو می‌گیرد: کوین، مردی دل‌شکسته و آرمان‌گرا، برای بازگرداندن نامزد سابقش تصمیم می‌گیرد از رابطهٔ جنسی دوری کند؛ اما زنی که در مهمانی‌ای پرآشوب با او آشنا می‌شود، این عهد را به آزمونی دشوار بدل می‌کند.
در حاشیهٔ این کشمکش، رؤیای راه‌اندازی کسب‌وکاری نامتعارف و حضور هنک، سرمایه‌گذاری بی‌ثبات و مهمانی‌دوست، داستان را به مسیری پرپیچ‌وخم می‌کشانند. فیلم از همان ابتدا وعدهٔ برخورد میان عشق، پول، میل و آرمان‌گرایی را می‌دهد؛ وعده‌ای که ظرفیت طنز و حتی تأملی مختصر دربارهٔ خودفریبی دارد.
مشکل آن است که ایدهٔ جذاب، به‌تنهایی برای ساختن روایتی منسجم کافی نیست. فیلم بارها از یک موقعیت عجیب به موقعیتی عجیب‌تر می‌جهد، بی‌آنکه پیوندی محکم میان آن‌ها بسازد. بنابراین، تماشاگر ممکن است از سر کنجکاوی پیگیر ماجرا بماند، اما کمتر احساس کند که داستان با ضرورت درونی و منطقی پیش می‌رود.
قهرمانی گرفتار در تناقض کوین قرار است هم دل‌شکسته باشد و هم خوش‌خیال؛ هم اخلاق‌مدار و هم گرفتار تصورهایی ساده‌انگارانه دربارهٔ عشق و موفقیت. این تضادها در اصل می‌توانند شخصیت او را انسانی و باورپذیر کنند، اما فیلم به‌اندازهٔ کافی برای شکل‌گیری آن‌ها وقت نمی‌گذارد. تصمیم‌هایش گاه نه از تحول عاطفی، بلکه از نیاز فیلمنامه به پیش‌بردن ماجرا برمی‌آیند.
« مشکل آن است که ایدهٔ جذاب، به‌تنهایی برای ساختن روایتی منسجم کافی نیست. »
روایت و ریتم؛ جریان داستان
در نتیجه، او به‌جای آنکه شخصیتی پیچیده باشد که ضعف‌هایش را می‌شناسیم، اغلب به مانعی برای همراهی مخاطب بدل می‌شود. بخش مهمی از گرفتاری کوین در این است که عشق را همچون معامله‌ای قابل‌محاسبه می‌بیند: اگر از چیزی چشم بپوشد یا طرحی تجاری را به سرانجام برساند، شاید بتواند رابطهٔ پیشین را دوباره به دست آورد.
فیلم گاهی این نگاه را دست می‌اندازد، اما گاهی نیز ناخواسته آن را جدی می‌گیرد. همین دوگانگی، مسیر رشد شخصیت را مبهم می‌کند. تماشاگر به‌درستی نمی‌فهمد آیا قرار است باورهای کوین را نقد کند یا صرفاً او را در مجموعه‌ای از دردسرهای کمیک بگرداند. زید؛ بیش از یک جرقهٔ عاشقانه؟ زید در نقطهٔ تلاقی نگاه اخلاقی کوین و جهان بی‌پرده‌تر فیلم قرار می‌گیرد.
آشنایی او با کوین امکان می‌دهد موضوعاتی چون میل، قضاوت و فاصلهٔ میان ظاهر و واقعیت مطرح شوند. بااین‌حال، روایت غالباً زید را در جایگاه عاملی برای دگرگونی مرد داستان قرار می‌دهد؛ گویی اهمیت اصلی او در این است که کوین را از بن‌بست بیرون بکشد. چنین جایگاهی از ظرفیت شخصیت می‌کاهد و اجازه نمی‌دهد تجربه‌ها و انگیزه‌های خود او با همان عمق بررسی شوند.
به همین دلیل، رابطهٔ میان این دو بیشتر بر تضاد موقعیت و شرایط بنا می‌شود تا بر شناخت متدرج و ملموس. فیلم از لحظات نزدیکی عاطفی بهره می‌گیرد، اما برای باورپذیرشدن پیوندی که می‌خواهد شکل دهد، به مکث و ظرافت بیشتری نیاز دارد. وقتی شخصیت‌ها باید در زمانی کوتاه از سوءتفاهم و کشمکش به تفاهم برسند، رابطه گاهی بیش از آنکه حاصل انتخاب‌هایشان باشد، نتیجهٔ شتاب روایت به نظر می‌آید.
« فیلم گاهی این نگاه را دست می‌اندازد، اما گاهی نیز ناخواسته آن را جدی می‌گیرد. »
شخصیت‌ها و اجرا
هنک و جذابیت آشوب هنک، با بازی استفن دورف، یکی از مهم‌ترین منابع انرژی فیلم است. او خودویرانگر، تکانشی و مداخله‌گر است؛ شخصیتی که در هر موقعیت ممکن است تصمیمی غیرمنتظره بگیرد و نظم داستان را بر هم بزند. این بی‌ثباتی گاه به فیلم جان می‌دهد، به‌ویژه وقتی کوین را در برابر نیرویی قرار می‌دهد که هیچ اعتنایی به برنامه‌ریزی اخلاقی و منظم او ندارد.
دورف از این نقش نوعی سرزندگی می‌سازد و حضورش معمولاً از یکنواخت‌شدن صحنه‌ها جلوگیری می‌کند. بااین‌حال، شور و شتاب هنک نمی‌تواند جای انسجام را بگیرد. شخصیت او گاه چنان همه‌چیز را به سوی نمایش و هیاهو می‌کشاند که وزن عاطفی موقعیت‌ها کاهش می‌یابد. دوست هول‌وهراسان و غیرقابل‌پیش‌بینی داستان نیز در برخی لحظات با اشتیاقش برای خوشحال‌کردن یا سر و سامان دادن به زندگی دوستش، از بامزه‌ترین چهره‌های فیلم می‌شود.
حضور چنین شخصیتی یادآور آن است که فیلم گاهی در جزئیات فرعی، بیش از خط اصلی داستان، جذابیت پیدا می‌کند. کمدی‌ای که به مقصد نمی‌رسد «Sex Guaranteed» ظاهراً از تضاد میان پاک‌دامنی خودخواستهٔ کوین و فضای آشفته و پرهیاهوی اطرافش کمدی می‌سازد. مهمانی بزرگ و موقعیت‌هایی که در آن رخ می‌دهند، دستمایه‌هایی برای شوخی با اخلاق‌گرایی، زیاده‌روی و آشفتگی روابط فراهم می‌کنند.
اما بسیاری از شوخی‌ها یا بیش‌ازحد مستقیم‌اند یا در زمانی نامناسب از راه می‌رسند. به‌جای آنکه موقعیت کمیک به‌تدریج ساخته شود، فیلم گاهی به رخدادهای ناگهانی متکی می‌شود و انتظار دارد صرفِ نامعمول‌بودن آن‌ها خنده ایجاد کند. این ناهماهنگی در تغییر لحن نیز دیده می‌شود. فیلم ممکن است از لحظه‌ای احساسی یا خطرناک به صحنه‌ای جنسی و کمیک بپرد، بی‌آنکه انتقال میان دو فضا آماده شده باشد.
« هنک و جذابیت آشوب هنک، با بازی استفن دورف، یکی از مهم‌ترین منابع انرژی فیلم است. »
فضا و فرم؛ لحن بصری
چنین برش‌هایی می‌توانند عامدانه غافلگیرکننده باشند، اما وقتی ریتم و زمینهٔ عاطفی کافی ندارند، بیشتر تماشاگر را گیج می‌کنند تا سرگرم. شوخی‌های ناموفقی که در دل این تغییرات قرار می‌گیرند، از تأثیر صحنه می‌کاهند و حس تصنع را تشدید می‌کنند. ریتم و جهان بصری فیلم حدوداً هشتاد دقیقه‌ای است و از همان فرصت محدود نیز برای ساختن روایتی پیوسته بهره نمی‌برد.
قصه با شتاب از یک مرحله به مرحلهٔ بعدی می‌رسد و برخی پیوندهای لازم میان تصمیم‌ها، واکنش‌ها و پیامدها را کم‌رنگ می‌گذارد. نتیجه، روایتی است که هم‌زمان می‌خواهد کمدی موقعیت، عاشقانه، ماجرای یک آرزوی تجاری و تصویری هجوآمیز از پول و میل باشد؛ اما این لایه‌ها همیشه در یک مسیر مشترک حرکت نمی‌کنند.
فضای فیلم نیز گاهی حس ناهم‌زمانی دارد: انگار عناصر و لحن‌هایی از چند دورهٔ متفاوت در کنار هم قرار گرفته‌اند، بی‌آنکه انتخابی آگاهانه برای هماهنگ‌کردنشان دیده شود. این ویژگی می‌تواند به اثر نوعی غرابت ببخشد، اما به‌جای ساختن هویتی بصری مشخص، در مواردی آن را ناهماهنگ و حتی خجالت‌آور جلوه می‌دهد.
بااین‌همه، همین بی‌قاعدگی به اثری که از ابتدا بر ایده‌های عجیب بنا شده، رگه‌ای از کنجکاوی می‌بخشد. اجرایی که فیلم را سرپا نگه می‌دارد بازی‌ها یکدست نیستند و اجرای نقش اصلی نیز همیشه نمی‌تواند رفتارهای دشوارفهم کوین را به شخصیتی دل‌پذیر تبدیل کند. در مقابل، استفن دورف با حضوری پرتحرک و بازیگوشانه، صحنه‌ها را از سکون بیرون می‌آورد.
« شوخی‌های ناموفقی که در دل این تغییرات قرار می‌گیرند، از تأثیر صحنه می‌کاهند و حس تصنع را تشدید می‌کنند. »
قوت‌ها و کاستی‌ها
او نقش هنک را چنان با اطمینان پیش می‌برد که حتی هنگامی که فیلم نمی‌داند با آشوب این شخصیت چه کند، تماشاگر دست‌کم از تماشای خود او بی‌نصیب نمی‌ماند. ارزش بازی دورف در این نیست که همهٔ کمبودهای فیلم را جبران می‌کند؛ چنین انتظاری بی‌انصافی است. اثر بیشتر به‌واسطهٔ انرژی او لحظاتی از سرگرمی پیدا می‌کند، نه به‌سبب پرداخت کامل شخصیت یا استحکام ساختار.
شاید همین نکته توضیح دهد که چرا برخی مخاطبان، با وجود ضعف‌های آشکار کمدی و قهرمان داستان، حضور هنک را نقطهٔ قوتی واقعی می‌دانند. جمع‌بندی «Sex Guaranteed» فیلمی است که ایده‌اش از اجرای آن جذاب‌تر از آب درمی‌آید. برخورد میان تصمیم عجیب کوین، مهمانی پرآشوب هنک و ورود زید، زمینهٔ مناسبی برای کمدی رمانتیک نامتعارفی فراهم می‌کند؛ اما شتاب روایت، شوخی‌های بدجا و شخصیت‌پردازی ناپیوسته مانع می‌شوند این ظرفیت به تجربه‌ای منسجم بدل شود.
قهرمان داستان اغلب به‌جای آنکه همدلی برانگیزد، صبر تماشاگر را می‌آزماید و رابطهٔ مرکزی نیز فرصت کافی برای باورپذیرشدن پیدا نمی‌کند. بااین‌حال، اثر کاملاً بی‌جاذبه نیست. ایدهٔ نامعمولش کنجکاوی ایجاد می‌کند، رفیق بی‌قرار داستان گاه واقعاً سرگرم‌کننده است و استفن دورف با بازی پرانرژی خود به فیلم جان می‌بخشد.
حاصل، کمدی‌ای کم‌رمق و ناهموار است که لحظاتی پراکنده از سرگرمی دارد، اما میان شوخی، احساس و آشفتگی داستانی تعادل پایداری پیدا نمی‌کند.
« ارزش بازی دورف در این نیست که همهٔ کمبودهای فیلم را جبران می‌کند؛ چنین انتظاری بی‌انصافی است. »
ثبت دیدگاه