وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده می‌دهد

فیلمی فراتر از قصهٔ پلیس آهنی «RoboCop» ساختهٔ Paul Verhoeven در نگاه نخست فیلمی علمی‌تخیلی و پرخشونت دربارهٔ مأموری است که پس از مرگ به سایبورگی پلیس بدل می‌شود؛ اما نیروی ماندگار آن فقط از تعقیب‌وگریزها و رویارویی‌هایش نمی‌آید. فیلم، در دل یک قصهٔ ژانری پرکشش، تصویری هجوآمیز از شهری گرفتار جرم، فرسودگی و خصوصی‌سازی خدمات عمومی می‌سازد.

« فیلم، در دل یک قصهٔ ژانری پرکشش، تصویری هجوآمیز از شهری گرفتار جرم، فرسودگی و خصوصی‌سازی خدمات عمومی می‌سازد. »

روایت و ریتم؛ جریان داستان

این جهان نه آینده‌ای دور و بیگانه، بلکه نسخه‌ای اغراق‌شده از جامعه‌ای است که در آن سودآوری به معیاری برای سنجش هر چیز بدل شده است. داستان با قراردادی آغاز می‌شود که به شرکتی عظیم امکان می‌دهد در ادارهٔ پلیس و آیندهٔ شهر نفوذ کند. الکس مورفی، مأمور پلیس، در پی برخورد با گروهی تبهکار به پروژه‌ای بدل می‌شود که قرار است هم ابزار تازهٔ مبارزه با جرم باشد و هم محصولی برای عرضه در بازار قدرت.

« داستان با قراردادی آغاز می‌شود که به شرکتی عظیم امکان می‌دهد در ادارهٔ پلیس و آیندهٔ شهر نفوذ کند. »

شخصیت‌ها و اجرا

همین پیوند میان بدن انسانی و منطق تجاری، به فیلم عمقی می‌بخشد که از سطح یک ماجرای انتقام‌جویانه فراتر می‌رود. «RoboCop» دربارهٔ ماشینی نیست که صرفاً یاد می‌گیرد آدم باشد؛ دربارهٔ انسانی است که دیگران می‌کوشند هویت و اختیارش را در قالب یک محصول مهار کنند. طنز تلخ و نقد سرمایه‌داری شرکتی یکی از ماندگارترین ویژگی‌های فیلم، نگاه بی‌پرده‌اش به شرکت اومنی کانسومر پروداکتس است؛ سازمانی که با زبان پاکیزه و اداری دربارهٔ آیندهٔ شهر سخن می‌گوید، اما در عمل به سود، نفوذ و حفظ جایگاه مدیرانش می‌اندیشد.

« همین پیوند میان بدن انسانی و منطق تجاری، به فیلم عمقی می‌بخشد که از سطح یک ماجرای انتقام‌جویانه فراتر می‌رود. »

فضا و فرم؛ لحن بصری

فیلم این تناقض را با خطابه‌های طولانی توضیح نمی‌دهد؛ آن را در جلسه‌های کاری، تصمیم‌های مدیریتی و رفتار کسانی نشان می‌دهد که برای پیشرفت شغلی حاضرند خطر را به دیگران واگذار کنند. فساد در این‌جا فقط محصول چند فرد شرور نیست؛ در ساختاری ریشه دارد که انسان و شهر را همچون دارایی قابل معامله می‌بیند.

قوت‌ها و کاستی‌ها

هجو فیلم به فضای شرکت محدود نمی‌شود. خبرهای تلویزیونی و آگهی‌های تبلیغاتی میان صحنه‌های داستان، تصویری از جامعه

« خبرهای تلویزیونی و آگهی‌های تبلیغاتی میان صحنه‌های داستان، تصویری از جامعه »