نقد و بررسی

نقد جهان کامل (Perfect World) | 2021

جهانی خیال‌انگیز در آستانه آشوب «Perfect World» که با نام چینی «Wanmei Shijie» نیز شناخته می‌شود، انیمیشن فانتزی بلندمدتی است که از رمان اینترنتی Chen Dong اقتباس شده است. نقطهٔ آغاز آن آشناست: کودکی با استعدادی استثنایی در محیطی فقیر و خشن زاده می‌شود و زندگی‌اش به‌تدریج از محدودهٔ زادگاهش فراتر می‌رود. اما ارزش مجموعه فقط در وعدهٔ بزرگ‌شدن قهرمان خلاصه نمی‌شود؛ اثر می‌کوشد از دل رقابت قبایل، افسانه‌های کهن و خطرهای طبیعت، جهانی بسازد که در آن قدرت هم ابزار بقاست و هم سرچشمهٔ ستیز. همین چشم‌انداز گسترده، از همان آغاز نیروی کشش اصلی سریال را شکل می‌دهد. شی هائو؛ قهرمانی میان سرشت و سرنوشت شی هائو در مرکز روایتی قرار دارد که او را نه صرفاً به‌عنوان نابغه‌ای برخوردار از توانایی‌های خارق‌العاده، بلکه به‌مثابه شخصیتی در حال شکل‌گیری معرفی می‌کند. زمینهٔ سخت زندگی‌اش با استعداد چشمگیر او در تضاد است و این تضاد، امکان می‌دهد رشدش تنها به نمایش قدرت محدود نماند. کنجکاوی، سرسختی و میل به شناخت جهانی که از او دریغ شده، بخشی از جذابیت شخصیت اوست. با این حال، سریال گاهی بیش از اندازه بر نبوغ و قابلیت‌های قهرمان تکیه می‌کند. در چنین لحظاتی، فاصلهٔ میان شی هائو و مخاطب افزایش می‌یابد: او به جای آنکه انسانی با تردیدها و محدودیت‌های ملموس باشد، به نقطهٔ تمرکز مسابقه‌ای برای دستیابی به قدرت بدل می‌شود. هرچه داستان از محیط نخستین خود دورتر می‌رود، این خطر بیشتر احساس می‌شود که تحول درونی شخصیت زیر انبوه توانایی‌ها و چالش‌های تازه کم‌رنگ شود. بهترین لحظات او زمانی شکل می‌گیرند که رابطه‌اش با خانواده و هم‌قبیله‌ای‌ها، در کنار جاه‌طلبی و قدرت، به روایت وزن عاطفی می‌بخشد. جهان‌سازی؛ از روستای سنگی تا افق‌های دور یکی از امتیازهای برجستهٔ «Perfect World» وسعت تدریجی جهان آن است. داستان از محیطی محصور و زمینی آغاز می‌شود؛ جایی که روستاها برای بقا و نفوذ با یکدیگر رقابت می‌کنند و طبیعت پیرامون می‌تواند به‌اندازهٔ دشمنان انسانی تهدیدآمیز باشد. سپس قلمرو روایت گسترش می‌یابد و مخاطب با مکان‌ها، موجودات و مناسبات تازه‌ای روبه‌رو می‌شود. این حرکت از مقیاس کوچک به پهنه‌ای اسطوره‌ای، حس ماجراجویی را تقویت می‌کند و به مجموعه اجازه می‌دهد هم از صمیمیت زندگی قبیله‌ای بهره ببرد و هم به نبردهایی با ابعاد بزرگ‌تر برسد. جهان‌سازی اثر بر واژگان و مفاهیم فراوانی تکیه دارد؛ از شیوه‌های پرورش نیرو تا ریشه‌های اسرارآمیز قبایل و موجودات شگفت‌انگیز. این غنا، برای مخاطبی که از کشف تدریجی قواعد یک جهان خیالی لذت می‌برد، وسوسه‌انگیز است. اما همیشه میان افزودن جزئیات و قابل‌فهم نگه‌داشتن روایت تعادل برقرار نمی‌شود. گاه نام‌ها و اصطلاحات تازه با چنان سرعتی وارد داستان می‌شوند که فرصت جاافتادن روابط و اهمیت هر عنصر را از مخاطب می‌گیرند. در نتیجه، جهان هم‌زمان هم غنی و هم گاه دشوارفهم به نظر می‌رسد.