وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده می‌دهد

عاشقانه‌ای در سایهٔ اسلحه «Killers» ساختهٔ Robert Luketic، کمدی اکشنی است که از برخورد دو جهان ناهماهنگ نیرو می‌گیرد: زندگی روزمرهٔ یک زوج جوان و گذشتهٔ پرمخاطرهٔ مردی که می‌کوشد آن را پشت سر بگذارد. فیلم با ایده‌ای آشنا آغاز می‌شود؛ زنی در تعطیلات با مردی جذاب آشنا می‌شود و رابطه‌ای پرشتاب میانشان شکل می‌گیرد، اما مرد آن کسی نیست که در نگاه نخست به نظر می‌رسد.

این پیش‌فرض، بیش از آنکه نوآورانه باشد، سکویی برای بازی با کلیشه‌های عاشقانه و اکشن است. پرسش اصلی نه فقط این است که گذشتهٔ Spencer چه زمانی به زندگی مشترکشان بازمی‌گردد، بلکه این است که آیا فیلم می‌تواند از این دو ژانر، ترکیبی منسجم و خوش‌ریتم بسازد یا نه. پاسخ فیلم گاه مثبت است و گاه مردد.

«Killers» در بهترین لحظه‌هایش به‌جای جدی گرفتن بیش از اندازهٔ ماجرای آدم‌کشی، از تضاد میان ظاهر آرام زندگی زناشویی و آشوبی که در کمین آن است شوخی می‌سازد. اما در بخش‌هایی دیگر، نه تعلیق اکشن به‌قدر کافی پرورده می‌شود و نه رابطهٔ عاشقانه فرصت می‌یابد عمق بیشتری پیدا کند. حاصل، اثری سبک‌وزن و نابرابر است که بیشتر با جاذبهٔ بازیگران و چند لحظهٔ سرگرم‌کننده پیش می‌رود تا با داستانی سنجیده و پیوسته.

آغاز طولانی و وعدهٔ دیررس بخش آغازین فیلم در فرانسه می‌گذرد و آشنایی Jen و Spencer را معرفی می‌کند. این فصل برای بنا کردن فضای رمانتیک و ترسیم چهرهٔ دو شخصیت لازم است، اما زمان‌بندی آن چندان چابک نیست. فیلم مدتی طولانی بر جذابیت ظاهری موقعیت تکیه می‌کند، در حالی که هنوز کشمکش مرکزی‌اش را به حرکت نینداخته است.

« این پیش‌فرض، بیش از آنکه نوآورانه باشد، سکویی برای بازی با کلیشه‌های عاشقانه و اکشن است. »

روایت و ریتم؛ جریان داستان

به همین سبب، شروع آن برای تماشاگرانی که منتظر آمیختن سریع عاشقانه و اکشن‌اند، می‌تواند کش‌دار به نظر برسد. پس از انتقال داستان به زندگی مشترک زوج، فیلم کم‌کم انرژی بیشتری پیدا می‌کند. آرامش خانه و محلهٔ خوش‌منظره در برابر خشونت ناگهانی گذشتهٔ Spencer قرار می‌گیرد و از این تقابل، ظرفیت کمدی بیرون می‌آید.

با این همه، فیلم در برقراری تعادل میان مقدمه و حادثه موفقیت کامل ندارد: نخست بیش از اندازه در آماده‌سازی مکث می‌کند و سپس می‌کوشد بخش بزرگی از ماجرا را با شتابی فزاینده پیش ببرد. نتیجه، ریتمی است که دیر جان می‌گیرد و بعد، به‌جای آنکه به‌تدریج اوج بسازد، گاه از صحنه‌ای به صحنهٔ دیگر می‌جهد.

زوجی که بار فیلم را به دوش می‌کشند Ashton Kutcher و Katherine Heigl مهم‌ترین تکیه‌گاه فیلم‌اند. رابطهٔ میان Spencer و Jen به یاری حضور بازیگران، از صمیمیت و کشش کافی برخوردار است تا تماشاگر ورود خطر به زندگی‌شان را دنبال کند. Kutcher در نقش مردی که هم می‌خواهد عادی به نظر برسد و هم از مهارت‌های خشونت‌آمیزش نمی‌تواند به‌سادگی جدا شود، راحت و بی‌تکلف است.

Heigl نیز برای Jen نوعی سرزندگی و واکنش‌پذیری می‌آورد که او را از یک همراه صرف در ماجراجویی بیرون می‌کشد. شیمی این دو در لحظه‌های سبک‌تر بهتر جواب می‌دهد: گفت‌وگوهای روزمره، اختلاف‌نظرهای زوجی و شوخی‌هایی که از ناهمخوانی میان زندگی عادی و وضعیت غیرعادی سرچشمه می‌گیرند. در لحظه‌های پرتنش، پیوند بازیگران همچنان قابل‌باور می‌ماند، اما شخصیت‌پردازی به اندازه‌ای نیست که تصمیم‌ها و دگرگونی‌های عاطفی‌شان همیشه وزن لازم را پیدا کند.

« به همین سبب، شروع آن برای تماشاگرانی که منتظر آمیختن سریع عاشقانه و اکشن‌اند، می‌تواند کش‌دار به نظر برسد. »

شخصیت‌ها و اجرا

فیلم به جذابیت زوج اعتماد دارد، ولی کمتر می‌کوشد نشان دهد این رابطه چگونه زیر فشار خطر و رازهای گذشته تغییر می‌کند. ازاین‌رو، تماشاگر بیشتر از آنکه درگیر تحول عمیق شخصیت‌ها شود، از همراهی آن دو لذت می‌برد. اکشن در حاشیهٔ کمدی اکشن فیلم برای واقع‌گرایی یا تعلیقی سخت‌گیرانه طراحی نشده است.

برخوردها، تعقیب‌ها و تهدیدها عموماً در خدمت لحن سبک و بازیگوشانهٔ اثرند؛ خشونت بیشتر ابزاری برای آشفتن نظم خانه و بیدار کردن زوج از روزمرگی است تا زمینه‌ای برای کاوش جدی در پیامدهای آدم‌کشی. همین انتخاب می‌تواند برای تماشای تفریحی مناسب باشد، اما گاهی انسجام صحنه‌ها را تضعیف می‌کند.

خطرها به‌سرعت ظاهر می‌شوند و به همان سرعت بهانه‌ای برای یک شوخی یا حادثهٔ تازه می‌سازند. فیلم می‌کوشد از محیط آشنای حومهٔ شهر، پس‌زمینه‌ای کمیک بسازد: جایی که همسایه‌ها، دوستان و آشنایان ممکن است چهره‌هایی کاملاً متفاوت داشته باشند. این ایده ظرفیت طنز و بدگمانی دارد، اما استفاده از آن همیشه با ظرافت پیش نمی‌رود.

برخی موقعیت‌ها سرگرم‌کننده‌اند، ولی زنجیرهٔ رویدادها گاه بیشتر به مجموعه‌ای از اتفاق‌های پی‌درپی شباهت پیدا می‌کند تا طرحی که اجزایش با دقت به هم پیوند خورده باشند. اکشن فیلم را سرپا نگه می‌دارد، اما به‌تنهایی نمی‌تواند ضعف ساختاری داستان را جبران کند. شوخی‌ها و لحن ناپایدار کمدی «Killers» بر تضاد میان رفتار عادی و موقعیت خطرناک، سوءتفاهم‌های زناشویی و حضور چهره‌هایی بنا شده که ظاهرشان با نقش پنهانشان همخوان نیست.

« ازاین‌رو، تماشاگر بیشتر از آنکه درگیر تحول عمیق شخصیت‌ها شود، از همراهی آن دو لذت می‌برد. »

فضا و فرم؛ لحن بصری

این مصالح گاهی به شوخی‌های مؤثر می‌انجامند؛ به‌ویژه زمانی که فیلم از واکنش‌های روزمرهٔ Jen در برابر اتفاق‌هایی استفاده می‌کند که باید زندگی عادی او را ناممکن کنند. حضور بازیگرانی چون Tom Selleck و Catherine O’Hara نیز به فضای خانوادگی فیلم رنگی از طنز می‌دهد و در بعضی صحنه‌ها، به آن جان می‌بخشد.

بااین‌حال، شوخی‌ها همواره به هدف نمی‌رسند. گاهی فیلم به‌جای پرورش یک موقعیت تا رسیدن به ضربهٔ کمدی، آن را زود رها می‌کند؛ گاهی هم بر جذابیت بازیگر یا غافلگیری لحظه‌ای تکیه دارد، بی‌آنکه شوخی از دل شخصیت‌ها یا موقعیت به‌طور طبیعی بیرون بیاید. لحن نیز میان رمانس، کمدی خانوادگی و اکشن پرتحرک در نوسان است.

این نوسان به خودی خود عیب نیست، اما چون گذارها همیشه نرم و حساب‌شده نیستند، بعضی صحنه‌ها انگار از فیلمی دیگر وارد داستان شده‌اند. داستانی آشنا با پیچ‌وخم‌های کم‌اثر پیش‌فرض فیلم، امکان بازی با راز، اعتماد و هویت را فراهم می‌کند؛ اما روایت کمتر از این ظرفیت بهره می‌برد. مسیر کلی قصه زود قابل‌حدس می‌شود و پیچش‌ها، به‌جای آنکه برداشت تماشاگر از شخصیت‌ها را دگرگون کنند، بیشتر در حکم ایستگاه‌هایی برای ادامهٔ تعقیب و گریز هستند.

مسئله فقط قابل‌پیش‌بینی بودن نیست؛ حتی وقتی تماشاگر می‌داند قرار است خطری تازه یا افشایی مهم از راه برسد، فیلم همیشه زمینه‌چینی کافی برای آن فراهم نمی‌کند. در بخش‌های میانی، داستان میان زندگی زناشویی و تهدیدهای تازه رفت‌وآمد می‌کند، اما این دو مسیر به‌ندرت به شکلی عمیق در هم تنیده می‌شوند.

« بااین‌حال، شوخی‌ها همواره به هدف نمی‌رسند. »

قوت‌ها و کاستی‌ها

ازدواج گاهی صرفاً میدان وقوع آشوب است، نه رابطه‌ای که مضمون فیلم را شکل دهد. در نتیجه، پرسش‌های جالبی دربارهٔ اعتماد، پنهان‌کاری و ساختن زندگی مشترک با گذشته‌ای خشونت‌آمیز مطرح می‌شوند، ولی معمولاً پیش از آنکه به بحثی جدی بدل شوند، جای خود را به حادثهٔ بعدی می‌دهند. پایان نیز آن‌قدر ناگهانی از راه می‌رسد که فرصت چندانی برای فرونشاندن آشوب و جمع‌کردن عاطفی ماجرا باقی نمی‌ماند.

جمع‌بندی «Killers» فیلمی نیست که بتوان از آن انتظار تازگی داستانی یا ظرافتی پایدار در ترکیب ژانرها داشت. شروع کند، روایت ساده و گاه شلخته، شوخی‌های نابرابر و پیچش‌هایی که چندان غافلگیرکننده نیستند، مانع از آن می‌شوند که ایدهٔ مرکزی به اثری منسجم و ماندگار تبدیل شود. در مقابل، بازی قابل‌قبول زوج اصلی، شیمی میان Kutcher و Heigl، حضور چند بازیگر مکمل جذاب و آمیزهٔ سبک عاشقانه و اکشن، فیلم را به تجربه‌ای نسبتاً خوش‌تماشا بدل می‌کنند.

ارزش فیلم بیش از هر چیز به انتظار تماشاگر بستگی دارد. اگر مقصود، تماشای داستانی دقیق و پرتعلیق باشد، «Killers» احتمالاً ناامیدکننده خواهد بود؛ اما اگر فیلمی سبک، پرتحرک و گاه بامزه برای شبی بی‌حوصلگی خواسته شود، لحظه‌هایی برای سرگرم کردن دارد. این اثر نه شکست کامل ایدهٔ خود است و نه تحقق درخشانی از آن؛ بیشتر کمدی اکشنی نامتوازن است که با جذابیت زوج مرکزی‌اش جلو می‌رود و پیش از آنکه بتواند پایان‌بندی رضایت‌بخشی بسازد، ناگهان پرده را پایین می‌آورد.

« ازدواج گاهی صرفاً میدان وقوع آشوب است، نه رابطه‌ای که مضمون فیلم را شکل دهد. »