وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده می‌دهد

روایتی که از دو زمان ساخته شده است «Joy of Life» با بازیِ زمان و هویت آغاز می‌شود: ژانگ چینگ، دانشجویی امروزی که می‌خواهد دیدگاهش دربارهٔ تاریخ و ادبیات کهن را در قالب داستانی برای استادش توضیح دهد، در نوشتهٔ خود به فن شیان بدل می‌شود؛ جوانی که در جهان پادشاهی چینگ زندگی می‌کند، اما خاطراتی از روزگاری دیگر در ذهن دارد.

همین تمهید، سریال را از یک درام تاریخی متعارف جدا می‌کند و به آن امکان می‌دهد هم‌زمان با قواعد جهان کهن بازی کند و از بیرون به آن نگاه بیندازد. اثر بر پایهٔ رمان «چینگ یو نیان» نوشتهٔ مائو نی ساخته شده و نخستین‌بار در سال ۲۰۱۹ پخش شد. شروع سریال ممکن است کمی غریب به نظر برسد، به‌ویژه اگر بیننده انتظار داشته باشد از همان ابتدا وارد فضای یک قصهٔ تاریخی یا رزمی شود.

این غرابت، بااین‌حال، فقط مانعی برای ورود نیست؛ بخشی از سازوکار روایی اثر است. سریال از همان ابتدا یادآوری می‌کند که جهان پیش رو را نباید صرفاً نسخه‌ای بازسازی‌شده از گذشته دانست. خاطره‌های فن شیان از روزگار جدید، به داستان امکان می‌دهد میان خیال تاریخی، معمای هویت و نگاهی متفاوت به ارزش‌ها رفت‌وآمد کند.

« اثر بر پایهٔ رمان «چینگ یو نیان» نوشتهٔ مائو نی ساخته شده و نخستین‌بار در سال ۲۰۱۹ پخش شد. »

روایت و ریتم؛ جریان داستان

برای برخی، این مقدمه نیازمند اندکی صبر است؛ اما وقتی رشته‌های اصلی داستان شکل می‌گیرند، همان گسست اولیه به یکی از ویژگی‌های متمایز مجموعه بدل می‌شود. فن شیان؛ قهرمانی با شوخ‌طبعی و وجدان مرکز ثقل مجموعه فن شیان است؛ شخصیتی که جذابیتش نه از بی‌نقص‌بودن، بلکه از ترکیب ناهمگونِ زیرکی، شوخ‌طبعی و نوعی پایبندی اخلاقی می‌آید.

او در موقعیت‌هایی قرار می‌گیرد که بقا، قدرت و مصلحت می‌توانند هر تصمیمی را توجیه کنند، اما نگاهش به عدالت و نیکی به‌آسانی کنار نمی‌رود. آگاهی او از جهانی دیگر نیز به او برتری‌ای مطلق نمی‌بخشد؛ بیشتر باعث می‌شود با فاصله‌ای انتقادی به رسم‌ها و مناسبات پیرامونش بنگرد و گاه واکنشی نشان دهد که دیگران انتظارش را ندارند.

بازی ژانگ روویون این تضادها را زنده نگه می‌دارد. فن شیان می‌تواند در لحظه‌ای سبک‌بال و بذله‌گو باشد و در لحظه‌ای دیگر، در برابر تهدیدی جدی، حضور و تمرکز خود را نشان دهد. شوخی‌های او صرفاً تزئین صحنه نیستند؛ راهی‌اند برای شکستن فضای خشک قدرت و آشکارکردن این‌که شخصیت چگونه فشار را تاب می‌آورد.

« بازی ژانگ روویون این تضادها را زنده نگه می‌دارد. »

شخصیت‌ها و اجرا

همین لحن، تماشاگر را به او نزدیک می‌کند و کمک می‌کند در میان انبوه نام‌ها و روابط سیاسی، نقطه‌ای انسانی برای پیگیری داستان داشته باشد. سیاست؛ بازی قدرت و شبکهٔ دسیسه‌ها پایتخت در «Joy of Life» فقط مقصد سفر فن شیان نیست؛ صحنه‌ای است که در آن قدرت میان نهادها، خاندان‌ها و چهره‌های گوناگون جریان دارد.

هر رابطه می‌تواند هم پیوندی خانوادگی باشد و هم ابزاری سیاسی، و هر گفت‌وگو گاه بیش از معنای ظاهری خود اهمیت پیدا می‌کند. به‌جای آن‌که سیاست تنها پس‌زمینه‌ای برای مبارزه‌ها باشد، بخش مهمی از هیجان سریال از فهمیدن انگیزه‌ها، سنجیدن وفاداری‌ها و تماشای پیامد تصمیم‌ها پدید می‌آید. این شبکه‌پردازی، از نقاط قوت و درعین‌حال از دشواری‌های اثر است.

شمار شخصیت‌ها زیاد است و مناسبات میان آن‌ها همیشه سرراست نیست؛ گاه برای دنبال‌کردن جایگاه یک چهره یا دلیل اهمیت یک ائتلاف باید کمی مکث کرد. سریال از بیننده می‌خواهد جزئیات را به خاطر بسپارد و زود دربارهٔ نیت افراد حکم نکند. در بهترین لحظات، همین تراکم حس جهانی زنده و چندلایه می‌سازد؛ در لحظاتی دیگر، ممکن است بار اطلاعاتی از شتاب عاطفی صحنه پیشی بگیرد.

« این شبکه‌پردازی، از نقاط قوت و درعین‌حال از دشواری‌های اثر است. »

فضا و فرم؛ لحن بصری

لحن متنوع؛ از شوخی تا خطر یکی از دلایل کشش سریال، توانایی آن در آمیختن ژانرهاست. سیاست، اکشن، کمدی و رازآلودگی در کنار هم قرار می‌گیرند و هرکدام به‌نوبت موتور روایت می‌شوند. شوخی‌های فن شیان و اطرافیانش به ماجرا سبکی می‌بخشند، بی‌آن‌که خطرهای موجود را کاملاً بی‌اثر کنند. از سوی دیگر، صحنه‌های تنش‌آمیز و مبارزه‌ها فضای قصه را از گفت‌وگوهای درباری فراتر می‌برند و به آن انرژی بصری می‌دهند.

این جابه‌جایی لحن همیشه یکدست نیست، اما معمولاً به نفع شخصیت‌پردازی کار می‌کند. طنز نشان می‌دهد که آدم‌ها در چنین جهانی فقط مهره‌های شطرنج نیستند؛ آن‌ها عادت‌ها، ضعف‌ها و لحظه‌های سبکی هم دارند. در مقابل، وقتی فضای داستان تیره‌تر می‌شود، همان شوخ‌طبعی می‌تواند به سازوکاری دفاعی بدل شود.

نتیجه، اثری است که بیش از یک حال‌وهوا دارد و برای تماشاگرانی که از روایت‌های صرفاً جدی یا صرفاً رزمی خسته می‌شوند، تنوع خوشایندی فراهم می‌کند. بازیگران و شخصیت‌های پیرامونی در کنار فن شیان، حضور چهره‌های متنوع به جهان داستان حجم می‌دهد. استاد مرموز، نگهبان چشم‌بسته، اعضای خاندان و صاحبان قدرت هرکدام رنگی متفاوت به مسیر او می‌افزایند.

« لحن متنوع؛ از شوخی تا خطر یکی از دلایل کشش سریال، توانایی آن در آمیختن ژانرهاست. »

قوت‌ها و کاستی‌ها

جذابیت بعضی از شخصیت‌های فرعی از آن‌جا می‌آید که به‌آسانی در یک نقش ساده خلاصه نمی‌شوند: ظاهرشان ممکن است شوخ، سرد یا بی‌اعتنا باشد، اما رفتارشان در دل مناسبات سیاسی معنای دیگری پیدا کند. گروه بازیگران نیز با تفاوت در لحن و حضور، کمک می‌کنند شخصیت‌ها در ذهن تماشاگر از هم متمایز بمانند.

بااین‌حال، همهٔ رابطه‌ها به یک اندازه مجال رشد نمی‌یابند. خط عاشقانهٔ فن شیان و لین وان‌ئر برای داستان اهمیت دارد، اما در قیاس با کش

« گروه بازیگران نیز با تفاوت در لحن و حضور، کمک می‌کنند شخصیت‌ها در ذهن تماشاگر از هم متمایز بمانند. »