وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده می‌دهد

ایده‌ای ساده با ظرفیت کمدی و عاطفی «Holidate» به کارگردانی John Whitesell، کمدی رمانتیکی است که از یک قرارداد آشنا اما خوش‌ساخت برای آغاز قصه بهره می‌گیرد: دو آدم خسته از فشارهای اجتماعیِ مجرد ماندن در تعطیلات، توافق می‌کنند در مناسبت‌های مختلف همراه یکدیگر باشند، بی‌آنکه این همراهی به رابطه‌ای جدی تبدیل شود.

همین قرارِ به‌ظاهر بی‌دردسر، زمینه‌ای فراهم می‌کند تا فیلم بارها شخصیت‌هایش را در موقعیت‌های خانوادگی، عاطفی و اجتماعیِ کمابیش آشفته قرار دهد. فیلم بر پایه‌ی الگوی شناخته‌شده‌ی «دوستی که آرام‌آرام به عشق بدل می‌شود» پیش می‌رود، اما نیروی اصلی‌اش نه تازگی مسیر، بلکه تنوع مناسبت‌ها و فرصت‌های کمدی‌ای است که این مسیر به دست می‌دهد.

تعطیلات به‌مثابه نیروی محرک تقویم در این فیلم صرفاً پس‌زمینه‌ای رنگارنگ نیست؛ موتور حرکت روایت است. هر مناسبت با رسم‌ها، انتظارات و فشارهای خاص خود از راه می‌رسد و شخصیت‌ها را دوباره کنار هم قرار می‌دهد. از این منظر، عنوان فیلم به‌خوبی ایده‌ی مرکزی آن را فشرده می‌کند: همراهی قراردادی برای تعطیلات، راه‌حلی موقت برای موقعیت‌هایی که آدم‌ها ترجیح می‌دهند تنها یا زیر نگاه پرسشگر اطرافیان نباشند.

چرخش مناسبت‌ها به فیلم امکان می‌دهد در مدت زمانی نسبتاً طولانی، موقعیت‌های گوناگونی بسازد و از تکرار یک صحنه‌ی واحد بگریزد. فضای جشن‌ها، لباس‌ها و گردهمایی‌های خانوادگی نیز نوعی گرما و سرزندگی بصری پدید می‌آورد؛ کیفیتی که «Holidate» را برای تماشای فصلی یا سرگرمی سبک مناسب می‌کند.

« تعطیلات به‌مثابه نیروی محرک تقویم در این فیلم صرفاً پس‌زمینه‌ای رنگارنگ نیست؛ موتور حرکت روایت است. »

روایت و ریتم؛ جریان داستان

بااین‌حال، همین چارچوب گاهی به الگوی قابل‌پیش‌بینی بدل می‌شود: هر مناسبت باید موقعیتی تازه برای خنده، شرمندگی یا نزدیک‌تر شدن دو شخصیت فراهم کند و فیلم همیشه در یافتن راهی تازه برای این تکرار موفق نیست. دو شخصیت میان استقلال و نیاز به همراهی Sloane با بازی Emma Roberts و Jackson با بازی Luke Bracey، در نقطه‌ی آغاز از یک خستگی مشترک به هم می‌رسند، اما این خستگی در هر یک شکل متفاوتی دارد.

فشار خانواده و نگاه اطرافیان، برای Sloane تجربه‌ای روزمره و آزارنده است؛ در مقابل، Jackson بیشتر می‌خواهد از توقعات و قیدوبندهای قرارهای معمول فاصله بگیرد. همین تفاوت، در ابتدا تضادی خوشایند می‌سازد و به گفت‌وگوهایشان امکان می‌دهد از شوخی و طعنه تغذیه کنند. Emma Roberts به نقش خود سرزندگی و واکنش‌پذیری می‌بخشد؛ او می‌تواند کلافگی شخصیت را بدون تبدیل کردنش به تلخی دائمی منتقل کند.

Luke Bracey نیز در قالب مردی راحت‌گیر و خوش‌حضور، به فیلم نوعی سبکبالی می‌دهد. برای بسیاری از تماشاگران، جذابیت Jackson و بازی Bracey بخشی از لذت فیلم است؛ بااین‌حال، این برداشت برای همه یکسان نخواهد بود. اگر تماشاگر میان دو بازیگر شیمی لازم را نبیند، بخش بزرگی از جذابیت رابطه‌ی مرکزی کم‌رنگ می‌شود.

فیلم از همان ابتدا انتظار دارد مخاطب به این همراهی علاقه‌مند شود، اما همه‌ی لحظه‌های مشترک شخصیت‌ها به یک اندازه این علاقه را برنمی‌انگیزند. کمدی؛ از شوخی‌های موقعیتی تا افراط کلامی بخش مهمی از شوخی‌های فیلم از برخورد دو شخصیت با خانواده‌ها، مناسبات رسمی و قرارهای ناموفق شکل می‌گیرد.

« همین تفاوت، در ابتدا تضادی خوشایند می‌سازد و به گفت‌وگوهایشان امکان می‌دهد از شوخی و طعنه تغذیه کنند. »

شخصیت‌ها و اجرا

در این موقعیت‌ها، دستپاچگی و واکنش‌های سریع گاه به خنده‌ای طبیعی می‌انجامد؛ به‌ویژه زمانی که Sloane و Jackson برای حفظ ظاهرِ توافق خود ناچارند در برابر دیگران نقش همراهان بی‌دغدغه را بازی کنند. فیلم از این ظرفیت به‌خوبی بهره می‌برد که رفتارهای کوچک در جمع‌های خانوادگی چگونه به سوءتفاهم و آشفتگی تبدیل می‌شوند.

اما لحن کمدی همیشه متعادل نیست. بخشی از شوخی‌ها بر گفت‌وگوهای جنسی یا کنایه‌های مستقیم تکیه دارد و گاهی تکرار همان جنس شوخی، اثر اولیه‌اش را از دست می‌دهد. آنچه برای گروهی از مخاطبان بی‌پرده و بامزه است، ممکن است برای دیگران بیش‌ازحد یا کم‌ظرافت به نظر برسد. این اختلاف واکنش، بیش از آنکه ناشی از پیچیدگی کمدی باشد، از تفاوت سلیقه و میزان تحمل مخاطب در برابر شوخی‌های صریح سرچشمه می‌گیرد.

در بهترین لحظات، فیلم از موقعیت طنز می‌سازد؛ در ضعیف‌ترها، انگار تنها به این امید متکی است که خودِ رک‌گویی خنده‌دار باشد. روایت آشنا و کش‌آمدن مسیر «Holidate» از کلیشه‌های ژانر خود فاصله‌ی چندانی نمی‌گیرد. قرارداد اولیه، نزدیک شدن تدریجی دو نفر، مقاومت در برابر تغییر احساسات و موقعیت‌هایی که رابطه را دوباره به آزمون می‌گذارند، همگی برای بیننده‌ی آشنا با کمدی رمانتیک قابل‌تشخیص‌اند.

فیلم بیشتر از آنکه بخواهد این الگو را دگرگون کند، آن را با مناسبت‌های متعدد و لحنی شوخ‌وشنگ بازآرایی می‌کند. بنابراین، پیش‌بینی‌پذیری قصه لزوماً مانع سرگرم‌کننده بودن آن نیست، اما مجال چندانی برای غافلگیری روایی باقی نمی‌گذارد. گسترش داستان در طول مناسبت‌های گوناگون گاهی به ریتم لطمه می‌زند.

« آنچه برای گروهی از مخاطبان بی‌پرده و بامزه است، ممکن است برای دیگران بیش‌ازحد یا کم‌ظرافت به نظر برسد. »

فضا و فرم؛ لحن بصری

بعضی موقعیت‌ها به‌جای آنکه شناخت تازه‌ای از شخصیت‌ها بسازند یا رابطه‌شان را به مرحله‌ای معنادار برسانند، صرفاً زمان بیشتری برای حرکت به سوی مقصد آشنای داستان فراهم می‌کنند. در این لحظه‌ها، فیلم ممکن است کش‌دار به نظر برسد و تماشاگر احساس کند صحنه‌ها بیش از نیاز باقی مانده‌اند. حتی تصمیم‌های بعضی شخصیت‌ها گاه نه از منطق عاطفیِ قانع‌کننده، بلکه برای حفظ حرکت طرح انتخاب شده‌اند؛ همین امر انسجام قصه را کاهش می‌دهد.

حال‌وهوا و نقش گروه بازیگران با وجود ضعف‌های روایی، فیلم در ساختن فضایی گرم و دلپذیر توفیق دارد. رنگ‌وبوی جشن‌ها، گردهمایی‌ها و تزئینات فصلی، حال‌وهوایی می‌سازد که به‌تنهایی می‌تواند بخشی از جذابیت تماشا باشد. فیلم بیش از آنکه بخواهد تصویری واقع‌گرایانه از تنهایی یا روابط معاصر ارائه کند، دنبال خلق جهانی آشنا و آسوده است؛ جهانی که در آن سوءتفاهم‌ها معمولاً راهی به آشتی و صمیمیت پیدا می‌کنند.

بازیگران مکمل نیز به این فضای شلوغ جان می‌بخشند. حضور شخصیت‌های خانواده و اطرافیان، فشار اجتماعی‌ای را که قهرمانان از آن گریزان‌اند ملموس می‌کند و در عین حال فرصت‌هایی برای کمدی موقعیت فراهم می‌آورد. Kristin Chenoweth از چهره‌هایی است که انرژی نمایشی‌اش به صحنه‌ها رنگ می‌دهد، هرچند حضور بازیگران مکمل نمی‌تواند همه‌ی ضعف‌های فیلمنامه را جبران کند.

در مجموع، گروه بازیگران بیشتر به حفظ انرژی فیلم کمک می‌کند تا آنکه به شخصیت‌های فرعی عمق مستقلی ببخشد. تجربه‌ای سبک، نه یک روم‌کام دگرگون‌کننده ارزش اصلی «Holidate» در این نیست که تعریفی تازه از عشق یا رابطه عرضه کند. فیلم بیشتر برای آن ساخته شده که تماشاگر را مدتی از روزمرگی جدا کند و با مجموعه‌ای از موقعیت‌های کم‌خطر، چهره‌های خوش‌حضور و فضایی جشن‌گونه سرگرم سازد.

« در این لحظه‌ها، فیلم ممکن است کش‌دار به نظر برسد و تماشاگر احساس کند صحنه‌ها بیش از نیاز باقی مانده‌اند. »

قوت‌ها و کاستی‌ها

به همین دلیل، برای تماشایی بی‌تکلف و بدون انتظار پیچیدگی، انتخابی مناسب است؛ همان‌طور که برای مخاطبی که به دنبال شخصیت‌پردازی دقیق، شوخی‌های پیوسته و روایتی غیرقابل‌حدس است، ممکن است ناامیدکننده باشد. تفاوت چشمگیر در واکنش تماشاگران نیز با همین ماهیت ارتباط دارد. برخی می‌توانند از کلیشه‌های آشنا و لحن بازیگوش فیلم لذت ببرند و برخی دیگر، به‌ویژه در برابر شوخی‌های تکراری یا نبود شیمی میان دو بازیگر، فاصله بگیرند.

فیلم در بهترین حالتش همان چیزی است که وعده می‌دهد: روم‌کامی راحت، رنگارنگ و خوش‌گذران؛ نه اثری که بخواهد انتظارات ژانر را از بنیاد تغییر دهد. جمع‌بندی «Holidate» با ایده‌ی بامزه‌ی همراهیِ مناسبتی و حال‌وهوای گرمش، زمینه‌ای دلپذیر برای یک کمدی رمانتیک فراهم می‌کند. Emma Roberts و Luke Bracey لحظه‌هایی از جذابیت و سبکبالی به رابطه‌ی مرکزی می‌بخشند، اما کیفیت این شیمی برای همه‌ی تماشاگران یکسان احساس نمی‌شود.

کلیشه‌های آشکار، شوخی‌های گاه کم‌اثر و ریتمی که بعضی جاها کش می‌آید، مانع از آن‌اند که فیلم به اثری ماندگار یا غافلگیرکننده بدل شود. بااین‌همه، همین فیلم ممکن است به‌رغم ایرادهایش خوش بگذرد؛ زیرا جذابیت آن بیش از هر چیز در آسودگی تماشا و فضای تعطیلاتی‌اش نهفته است. اگر انتظار اثری سبک، آشنا و کم‌دغدغه داشته باشید، «Holidate» می‌تواند سرگرم‌کننده باشد؛ اما اگر تازگی قصه و ظرافت کمدی برایتان اولویت دارد، احتمالاً محدودیت‌هایش زودتر به چشم خواهد آمد.

« تفاوت چشمگیر در واکنش تماشاگران نیز با همین ماهیت ارتباط دارد. »