نقد و بررسی
نقد خواسته پدر بود (Dad Wanted) | 2020
وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده می‌دهد
قصه‌ای بر مدار فقدان و آرزو «Dad Wanted» با ایده‌ای ساده و در عین حال پرظرفیت آغاز می‌شود: بلانکا، دختری شیفتهٔ دوچرخه‌سواری بی‌ام‌ایکس، برای حضور در مسابقه‌ای به اجازهٔ سرپرست نیاز دارد؛ اما مادرش، که از خطرهای این ورزش بیمناک است، با شرکت او مخالفت می‌کند. بلانکا برای دور زدن این مانع، به سراغ آلبرتو می‌رود؛ بازیگری که روزگارش از رونق افتاده و اندوهی سنگین بر زندگی‌اش سایه انداخته است.
او باید نقش پدر بلانکا را بازی کند، اما این قرارداد نمایشی به‌تدریج به رابطه‌ای عاطفی و انسانی بدل می‌شود. فیلم به‌جای آن‌که صرفاً بر ماجرای مسابقه تمرکز کند، از این موقعیت برای پرداختن به سوگ، تنهایی و نیاز آدم‌ها به پیوند استفاده می‌کند. از ترفندی روایی تا رابطه‌ای انسانی هستهٔ جذاب فیلم، برخورد دو شخصیت از دو جهان متفاوت است: دختری پرانرژی و سرسخت که می‌خواهد استقلالش را به دست آورد، و مردی فرسوده که در گذشته‌ای دردناک متوقف مانده است.
حضور بلانکا برای آلبرتو فرصتی فراهم می‌کند تا از انزوای خود بیرون بیاید؛ در سوی دیگر، او برای بلانکا نقشی فراتر از یک امضاکنندهٔ اجازه‌نامه پیدا می‌کند. این جابه‌جایی تدریجی، مبنای عاطفی فیلم است و بهترین لحظات آن زمانی شکل می‌گیرد که رابطه از معامله‌ای موقت به نوعی اعتماد و همراهی تبدیل می‌شود.
« او باید نقش پدر بلانکا را بازی کند، اما این قرارداد نمایشی به‌تدریج به رابطه‌ای عاطفی و انسانی بدل می‌شود. »
روایت و ریتم؛ جریان داستان
بااین‌حال، فیلم برای رسیدن به این نقطه گاه شتاب‌زده عمل می‌کند. نزدیکی میان این دو، همیشه حاصل انباشته‌شدن تجربه‌های مشترک به نظر نمی‌رسد و در بخش‌هایی بیشتر به اقتضای مسیر ازپیش‌تعیین‌شدهٔ داستان پیش می‌رود. از همین رو، پیوند عاطفی آن‌ها در بعضی صحنه‌ها باورپذیر و گرم است و در برخی دیگر اندکی تحمیلی جلوه می‌کند.
بلانکا؛ شور زندگی در برابر ترس از خطر بلانکا موتور حرکت داستان است. علاقهٔ او به بی‌ام‌ایکس تنها یک سرگرمی یا بهانهٔ روایی نیست؛ نشانه‌ای از میل به آزمودن توانایی‌های خویش و تصمیم‌گیری برای زندگی خودش است. مخالفت مادر، در نگاه نخست مانعی برای رؤیای دختر به نظر می‌رسد، اما فیلم به‌تدریج نشان می‌دهد که پشت این مخالفت ترس و اندوهی حل‌نشده نهفته است.
در نتیجه، کشمکش میان مادر و دختر از تقابل سادهٔ آزادی‌خواهی و سخت‌گیری فراتر می‌رود و به اختلافی دربارهٔ چگونگی مواجهه با فقدان و خطر تبدیل می‌شود. بلانکا گاهی لجوج و تندخوست، اما فیلم او را صرفاً به دختری دردسرساز تقلیل نمی‌دهد. شور، شوخ‌طبعی و پافشاری‌اش به شخصیت جان می‌بخشد و بازی Natalia Coronado نیز در انتقال این سرزندگی مؤثر است.
« بااین‌حال، فیلم برای رسیدن به این نقطه گاه شتاب‌زده عمل می‌کند. »
شخصیت‌ها و اجرا
بااین‌حال، گاه رفتارهای او چنان در خدمت پیش‌بردن نقشهٔ داستان قرار می‌گیرند که پیچیدگی عاطفی شخصیت فرصت کافی برای بروز پیدا نمی‌کند. آلبرتو و سوگی که فیلم سبک نگه می‌دارد آلبرتو در نقطهٔ مقابل بلانکاست: مردی تنها که از اندوه گذشته‌اش فاصله نگرفته و زندگی روزمره‌اش رنگی از رخوت و بی‌سامانی دارد.
فیلم از طریق او می‌کوشد نشان دهد که سوگ الزاماً با یک اعتراف بزرگ یا لحظه‌ای پرشور پایان نمی‌یابد؛ گاهی ارتباط با دیگری، قدم‌به‌قدم، امکان بازگشت به زندگی را فراهم می‌کند. این نگاه، به‌ویژه در صحنه‌هایی که آلبرتو و بلانکا در کنار هم کاری ساده انجام می‌دهند، لطافت قابل‌توجهی پیدا می‌کند.
در عین حال، فیلم اندوه آلبرتو را با ملایمت و احتیاط روایت می‌کند و کمتر به بخش‌های پیچیده یا متناقض آن وارد می‌شود. این انتخاب با لحن خانوادگی اثر سازگار است، اما عمق روان‌شناختی شخصیت را محدود می‌کند. سوگ در این‌جا بیشتر نیرویی برای آغاز تحول است تا تجربه‌ای که فیلم بخواهد لایه‌های دشوارش را به‌طور جدی واکاوی کند.
« این انتخاب با لحن خانوادگی اثر سازگار است، اما عمق روان‌شناختی شخصیت را محدود می‌کند. »
فضا و فرم؛ لحن بصری
طنز و لحن خانوادگی «Dad Wanted» می‌خواهد میان کمدی سبک و درام خانوادگی تعادل برقرار کند. موقعیتِ انتخاب یک بازیگر برای ایفای نقش پدر، ظرفیت طنز دارد و تفاوت میان ظاهر نمایشی ماجرا و نیازهای واقعی شخصیت‌ها می‌تواند سرچشمهٔ لحظه‌های بانمک باشد. فیلم همچنین می‌کوشد از دل این موقعیت، فضایی گرم و خوش‌تماشا بسازد؛ فضایی که غم را انکار نمی‌کند، اما اجازه نمی‌دهد لحن اثر کاملاً تیره شود.
بااین‌همه، بخش طنز آن اغلب به شوخی‌های آشنا و موقعیت‌های قابل‌پیش‌بینی تکیه دارد. برخی دیالوگ‌ها نیز پیش از آن‌که گفته شوند، مسیرشان حدس‌زدنی است. بنابراین، شوخی‌ها معمولاً فضای فیلم را سبک‌تر می‌کنند، اما کمتر به امضای خاصی برای آن بدل می‌شوند. اثر در لحظات صمیمی موفق‌تر از لحظاتی است که می‌کوشد با شوخی‌های آشکار، تماشاگر را به خنده وادارد.
شخصیت‌های فرعی و جهان ناتمام فیلم مادر بلانکا، با وجود نقش مهمش در شکل‌گیری کشمکش اصلی، گاهی بیش از آن‌که شخصیتی مستقل باشد، نمایندهٔ ترس و محافظه‌کاری به نظر می‌رسد. فیلم برای فهمیدن انگیزه‌های او زمینه‌هایی فراهم می‌کند، اما فرصت چندانی برای پرداخت کامل رابطهٔ مادر و دختر در اختیار نمی‌گذارد.
« طنز و لحن خانوادگی «Dad Wanted» می‌خواهد میان کمدی سبک و درام خانوادگی تعادل برقرار کند. »
قوت‌ها و کاستی‌ها
در نتیجه، اختلافشان از نظر عاطفی قابل‌درک است، اما برخی از دگرگونی‌های این رابطه سریع‌تر از حد انتظار رخ می‌دهند. شخصیت‌های فرعی نیز کیفیت یکسانی ندارند. بعضی از آن‌ها به فضای کمیک یا حرکت داستان کمک می‌کنند، اما نقششان چنان محدود است که حذف یا کم‌رنگ‌شدنشان تغییر چشمگیری در بافت اصلی ایجاد نمی‌کرد.
این پراکندگی باعث می‌شود جهان فیلم گاهی شلوغ‌تر از نیاز درام به نظر برسد، بی‌آن‌که همهٔ شخصیت‌ها به اندازهٔ کافی در مسیر عاطفی داستان سهیم شوند. واقع‌گرایی، پیش‌بینی‌پذیری و جذابیت ساده پایهٔ داستان عمداً حال‌وهوایی افسانه‌وار دارد: نقشهٔ بلانکا، پذیرش آلبرتو و پیامدهای رابطهٔ آن‌ها در مسیری قرار می‌گیرند که تماشاگر می‌تواند جهت کلی‌اش را زود تشخیص دهد.
این پیش‌بینی‌پذیری الزاماً برای یک فیلم خانوادگی عیب قطعی نیست؛ بسیاری از تماشاگران از آثاری استقبال می‌کنند که بیش از غافلگیری، بر صمیمیت و آسودگی تکیه دارند. مشکل زمانی پدید می‌آید که فیلم برای باورپذیرکردن تصمیم‌های شخصیت‌ها، زمینهٔ کافی نمی‌سازد. رابطهٔ پنهانی یک مرد بزرگسال با دختری که مادرش با برنامه‌اش مخالفت کرده، به توضیح و پرداخت دقیق‌تری نیاز دارد تا تنها به عنوان ترفندی شیرین برای پیش‌بردن قصه باقی نماند.
« مشکل زمانی پدید می‌آید که فیلم برای باورپذیرکردن تصمیم‌های شخصیت‌ها، زمینهٔ کافی نمی‌سازد. »
جمع‌بندی
جمع‌بندی «Dad Wanted» فیلمی گرم و خوش‌نیت دربارهٔ فقدان، احتیاط و امکان شکل‌گیری پیوندی تازه میان آدم‌های تنهاست. جذابیت اصلی آن در همراهی بلانکا و آلبرتو و در لحظاتی است که این دو، بی‌آن‌که اندوهشان را به نمایشی بزرگ تبدیل کنند، به زندگی یکدیگر راه پیدا می‌کنند. بازی بلانکا و فضای خانوادگی اثر می‌توانند تماشاگرانی را که به قصه‌های ساده و عاطفی علاقه دارند با خود همراه کنند.
در مقابل، روایت گاه بیش از اندازه قابل‌پیش‌بینی است، شوخی‌ها معمولی می‌مانند و رابطهٔ مرکزی همیشه به اندازهٔ کافی تدریجی و طبیعی شکل نمی‌گیرد. برخی نقشهای فرعی نیز حضور مؤثری در درام پیدا نمی‌کنند. با این همه، فیلم در انتقال لحنی مهربان و در پرداختن به سوگ بدون سنگین‌کردن بیش از حد فضا، لحظاتی موفق دارد.
حاصل، اثری بی‌ادعاست که بیش از تازگی روایی، بر گرمای عاطفی و همراهی شخصیت‌هایش تکیه می‌کند.
« برخی نقشهای فرعی نیز حضور مؤثری در درام پیدا نمی‌کنند. »
ثبت دیدگاه