نقد و بررسی
نقد Bring It On: All or Nothing | 2006
وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده می‌دهد
بازگشت به میدان آشنای رقابت «Bring It On: All or Nothing» ساختهٔ Steve Rash، کمدی نوجوانانه‌ای است که از همان الگوی آشنای مجموعه بهره می‌گیرد: تشویق‌کنندگان، رقابت‌های مدرسه‌ای، تنش میان دو گروه و مسابقه‌ای که قرار است همه‌چیز را به نقطهٔ اوج برساند. این‌بار داستان با جابه‌جایی طبقاتی و فرهنگی قهرمانش آغاز می‌شود.
Britney Allen که در مدرسهٔ پیشین خود جایگاهی ممتاز داشته، ناگهان به محیطی تازه منتقل می‌شود؛ جایی که قواعد نانوشتهٔ اجتماعی، شیوهٔ ارتباط و نگاه دیگران به او با آنچه می‌شناخته تفاوت دارد. فیلم در قالب یک کمدی پرتحرک حرکت می‌کند و بیش از آنکه بخواهد ساختار ژانر را دگرگون کند، می‌کوشد سرگرمی آشنا و بی‌دردسری فراهم آورد.
برای تماشاگرانی که با فرمول قسمت‌های پیشین آشنا هستند، مسیر کلی چندان غافلگیرکننده نیست؛ اما همین سادگی، امکان می‌دهد روایت بی‌وقفه به سوی تمرین‌ها، درگیری‌های گروهی و اجراهای پرجنب‌وجوش پیش برود. سازگاری؛ مضمون مرکزی فیلم مهم‌ترین ظرفیت داستان، موضوع سازگاری با محیطی تازه است. Britney در آغاز، عادت دارد ارزش خود را از محبوبیت، موقعیت اجتماعی و توانایی‌اش در هدایت گروهی هم‌دل و هم‌سطح با خود بسنجد.
ورود به مدرسه‌ای دیگر این معیارها را به چالش می‌کشد. او دیگر نمی‌تواند صرفاً به اعتبار گذشته تکیه کند و ناچار است جایگاهش را در جمعی به دست آورد که نه او را می‌شناسد و نه دلیلی برای اعتماد فوری به او دارد. این موقعیت، زمینهٔ مناسبی برای پرداختن به هویت و تعلق فراهم می‌کند. فیلم نشان می‌دهد که انتقال به محیطی جدید فقط تغییر نشانی یا لباس مدرسه نیست؛ بلکه مستلزم یادگیری زبان اجتماعی تازه، بازنگری در پیش‌داوری‌ها و پذیرفتن این واقعیت است که محبوبیت گذشته در جهان تازه ارزشی تضمین‌شده ندارد.
« این‌بار داستان با جابه‌جایی طبقاتی و فرهنگی قهرمانش آغاز می‌شود. »
روایت و ریتم؛ جریان داستان
بااین‌حال، اثر این مضمون را بیشتر در سطح طرح داستان نگه می‌دارد تا در لایه‌های عمیق روان‌شناختی. تحول Britney قابل‌فهم است، اما گاه آن‌قدر سریع پیش می‌رود که فرصت مکث و کاوش در دشواری‌های واقعی این تغییر فراهم نمی‌شود. کلاس، نژاد و خطر کلیشه تمایز میان مدرسهٔ ثروتمند پیشین و مدرسهٔ تازه، موتور اصلی بسیاری از موقعیت‌های کمیک و دراماتیک است.
فیلم می‌خواهد فاصلهٔ طبقاتی و تفاوت تجربه‌های اجتماعی را به نمایش بگذارد و از این راه، محدودیت‌های نگاه قهرمانش را آشکار کند. این انتخاب در اساس می‌توانست به داستان عمق ببخشد: Britney با جمعی روبه‌رو می‌شود که پیش‌تر دربارهٔ آنان تصوراتی ساده‌انگارانه داشته، و باید بفهمد آدم‌ها را نمی‌توان با ظاهر، محله یا جایگاه اقتصادی‌شان تعریف کرد.
اما فیلم در اجرای این ایده همواره به ظرافت لازم نمی‌رسد. شوخی‌ها و تصویرسازی‌های مربوط به تفاوت‌های نژادی و طبقاتی گاهی به همان تیپ‌هایی نزدیک می‌شوند که قرار است نقدشان کنند. در نتیجه، اثر میان دو رویکرد معلق می‌ماند: از یک سو می‌خواهد قهرمانش را با پیش‌داوری‌های خود روبه‌رو کند و از سوی دیگر، برای ایجاد خنده به همان تقابل‌های اغراق‌شده متوسل می‌شود.
این ناهماهنگی، به‌ویژه برای تماشاگر امروز، ممکن است بیش از آنکه جسورانه یا انتقادی به نظر برسد، ناشیانه جلوه کند. شخصیت‌ها و بازی‌ها Hayden Panettiere در نقش Britney انرژی و تمرکز لازم را برای پیشبرد روایت دارد. او می‌تواند اعتمادبه‌نفس شخصیت را در کنار لحظه‌های سردرگمی و آسیب‌پذیری نشان دهد، هرچند فیلمنامه گاه از او می‌خواهد تغییرات عاطفی بزرگی را با شتابی بیش از اندازه پشت سر بگذارد.
« بااین‌حال، اثر این مضمون را بیشتر در سطح طرح داستان نگه می‌دارد تا در لایه‌های عمیق روان‌شناختی. »
شخصیت‌ها و اجرا
این شتاب مانع آن می‌شود که همهٔ انتخاب‌های شخصیت به یک اندازه باورپذیر و پرمعنا جلوه کنند. Solange Knowles در نقش Camille حضوری تعیین‌کننده دارد و در مقام کاپیتان تیم، نقطهٔ مقابل مناسبی برای Britney می‌سازد. بااین‌حال، شخصیت‌پردازی Camille به اندازهٔ ظرفیت نقش گسترش نمی‌یابد؛ فیلم بیشتر از او به‌عنوان نیروی مقاوم در برابر قهرمان استفاده می‌کند تا انسانی با انگیزه‌ها و تناقض‌های مستقل.
برخی بازیگران فرعی نیز در حد نشانه‌هایی آشنا باقی می‌مانند: دوست، رقیب، عضو وفادار گروه یا مانع موقت. این کمبود عمق، روابط را ساده‌تر از آن می‌کند که کشمکش‌هایشان تأثیر عاطفی پایداری پیدا کند. حضور Rihanna در نقش خودش، به فیلم رنگی از فرهنگ عامهٔ زمان تولیدش می‌دهد و به مسابقهٔ نهایی انگیزه‌ای نمایشی اضافه می‌کند.
بااین‌همه، حضور چهرهٔ شناخته‌شده نمی‌تواند جای پرداخت دقیق‌تر شخصیت‌ها را بگیرد؛ کارکرد اصلی آن بیشتر تقویت جذابیت صحنه‌ای و پیوندزدن رقابت به دنیای موسیقی است. ریتم، کمدی و ساختار روایت فیلم با شتابی تند پیش می‌رود و به‌ندرت اجازه می‌دهد تنش‌ها برای مدتی طولانی در سکون بمانند. همین ریتم برای یک کمدی نوجوانانهٔ ورزشی مناسب است: سوءتفاهم‌ها و رقابت‌ها زود شکل می‌گیرند، تمرین‌ها جای خود را به موقعیت‌های تازه می‌دهند و داستان پیوسته به سوی مسابقه حرکت می‌کند.
در عوض، آغاز روایت کمی گیج‌کننده است؛ معرفی سریع شخصیت‌ها و تغییر ناگهانی موقعیت اجتماعی Britney ممکن است باعث شود تماشاگر پیش از آنکه رابطه‌ها را به‌درستی بشناسد، با انبوهی از تعارض‌ها روبه‌رو شود. کمدی فیلم بیشتر بر تضاد شخصیت‌ها و شوخی‌های موقعیتی تکیه دارد. بازیگران سرزنده‌اند و همین سرزندگی بسیاری از لحظه‌ها را دلپذیر می‌کند، حتی زمانی که خود شوخی چندان تازه نیست.
« این شتاب مانع آن می‌شود که همهٔ انتخاب‌های شخصیت به یک اندازه باورپذیر و پرمعنا جلوه کنند. »
فضا و فرم؛ لحن بصری
بااین‌حال، برخی شوخی‌ها به جای آنکه از شناخت شخصیت‌ها برخیزند، صرفاً بر اغراق در تفاوت دو محیط بنا می‌شوند. همین امر باعث می‌شود طنز فیلم گاه اثرگذار و گاه سطحی باشد. از نظر ساختار، رقابت میان مدرسهٔ تازه و مدرسهٔ پیشین، خطی روشن برای روایت می‌سازد؛ اما مسیر رسیدن به آن رقابت به‌ندرت از الگوهای شناخته‌شدهٔ ژانر فاصله می‌گیرد.
رویارویی‌ها، آشتی‌ها و بازتعریف وفاداری‌ها در جهتی حرکت می‌کنند که تماشاگر احتمالاً زود حدس می‌زند. فیلم نه این پیش‌بینی‌پذیری را با پیچیدگی روایی جبران می‌کند و نه می‌کوشد از آن برای ساختن طنزی هوشمندانه بهره بگیرد. اجراها؛ نقطهٔ قوت پرتحرک فیلم صحنه‌های تشویق و رقص، اصلی‌ترین منبع هیجان دیداری اثرند.
تمرین‌ها و اجراها به فیلم ضرباهنگی جسمانی می‌دهند: بدن‌ها در هماهنگی گروهی حرکت می‌کنند، آرایش‌های نمایشی شکل می‌گیرند و رقابت از گفت‌وگو به کنش بدل می‌شود. این بخش‌ها به‌خوبی یادآوری می‌کنند که تشویق در منطق فیلم فقط سرگرمی حاشیه‌ای نیست؛ شکلی از مهارت، انضباط و کار جمعی است. بااین‌همه، فیلم بیشتر بر انرژی اجرا تکیه دارد تا بر خلاقیت بصری یا پیچیدگی طراحی حرکات.
صحنه‌ها شور و جذابیت دارند، اما همیشه به اندازه‌ای متمایز نیستند که در ذهن بمانند. ارزش اصلی‌شان در این است که به روابط گروهی معنا می‌بخشند: اعتماد و هماهنگی در اجرا به همان اندازه مهم است که توانایی فردی. از این جهت، بهترین لحظه‌های فیلم زمانی شکل می‌گیرند که رقابت ورزشی و تحول روابط، به‌جای آنکه جدا از هم باشند، در یک حرکت جمعی به هم می‌رسند.
« بااین‌حال، برخی شوخی‌ها به جای آنکه از شناخت شخصیت‌ها برخیزند، صرفاً بر اغراق در تفاوت دو محیط بنا می‌شوند. »
قوت‌ها و کاستی‌ها
جایگاه فیلم در مجموعه به‌عنوان دنباله‌ای مستقیم‌نبودن از نظر شخصیت‌ها و داستان، فیلم بر عناصر آشنای مجموعه تکیه می‌کند: گروهی تشویق‌کننده، رقابت برای برتری، شکاف میان دو محیط اجتماعی و اجرایی که قرار است نتیجهٔ تلاش‌ها را آشکار کند. همین شباهت، آن را برای مخاطبی که در پی سرگرمی سبک و قابل‌پیش‌بینی است، در دسترس نگه می‌دارد؛ اما در برابر قسمت نخست، فیلم کمتر به کشمکش‌های اخلاقی و اجتماعی خود مجال می‌دهد تا به مسئله‌ای جدی تبدیل شوند.
در نتیجه، اثر بیش از آنکه بازآفرینی‌ای تازه از فرمول باشد، نمونه‌ای آشنا از تداوم آن است. تماشاگر می‌تواند از انرژی بازیگران و صحنه‌های گروهی لذت ببرد، اما نباید انتظار داشته باشد که فیلم با پیچیدگی یا ظرافتی کم‌نظیر، کلیشه‌های ژانر را زیرورو کند. جمع‌بندی «Bring It On: All or Nothing» کمدی نوجوانانه‌ای پرتحرک است که در بهترین لحظه‌هایش از انرژی اجراها، بازی‌های سرزنده و ایدهٔ یافتن جایگاه در محیطی تازه نیرو می‌گیرد.
روایت دربارهٔ سازگاری، تعلق و کنارگذاشتن بخشی از تصورهای پیشین است، اما در پرداخت این مضامین غالباً به سطح می‌ماند. شخصیت‌های فرعی کم‌عمق، آغاز شتاب‌زده، شوخی‌های نابرابر و بازنمایی گاه کلیشه‌ای تفاوت‌های طبقاتی و نژادی، از اثر می‌کاهند. بااین‌حال، فیلم در هدف سادهٔ خود ــ فراهم‌کردن سرگرمی سبک و پرجنب‌وجوش ــ تا اندازه‌ای موفق است.
صحنه‌های تشویق و رقص، همراه با حضور پرانرژی گروه بازیگران، به آن جذابیتی می‌دهند که ضعف‌های روایی را کاملاً برطرف نمی‌کند، اما تماشایش را آسان و دلپذیر می‌سازد. این اثری است که بیش از هر چیز با ریتم و شور خود به یاد می‌ماند، نه با غافلگیری یا ژرفای داستانی.
« در نتیجه، اثر بیش از آنکه بازآفرینی‌ای تازه از فرمول باشد، نمونه‌ای آشنا از تداوم آن است. »
ثبت دیدگاه