نقد و بررسی
نقد Brazen | 2022
وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده می‌دهد
میان معما و ملودرام «Brazen» تریلری جنایی است که از همان آغاز دو مسیر را به‌هم می‌پیوندد: راز قتل و زخم‌های یک رابطهٔ خانوادگی ازهم‌گسیخته. گریس میلر، نویسندهٔ رمان‌های معمایی، به دعوت خواهرش کاتلین راهی واشینگتن می‌شود؛ دیداری که قرار است فرصتی برای ترمیم فاصله‌های گذشته باشد، اما با قتل کاتلین به پرونده‌ای جنایی بدل می‌شود.
فیلم به‌سرعت تماشاگر را وارد فضای رازآلود خود می‌کند و از زندگی پنهان قربانی، انگیزه‌های احتمالی و شمار رو به افزایش تهدیدها برای ساختن حس خطر بهره می‌گیرد. این ترکیب، در ظاهر ظرفیت یک معمای سرگرم‌کننده را دارد: شخصیتی آشنا با منطق داستان‌های جنایی در موقعیتی واقعی قرار گرفته و باید میان برداشت‌هایش از آدم‌ها و قواعد رسمی تحقیق پلیسی حرکت کند.
بااین‌حال، فیلم در عمل میان ملودرام خانوادگی، عاشقانه و تریلر جنایی مردد می‌ماند. هیچ‌یک از این لحن‌ها فرصت نمی‌یابد به‌تمامی شکل بگیرد و انسجام اثر گاه زیر فشار همین جابه‌جایی‌ها آسیب می‌بیند. قهرمانی با صلاحیت روایی، نه دراماتیک گریس بر پایهٔ ایده‌ای جذاب بنا شده است: نویسنده‌ای که سال‌ها دربارهٔ جرم و انگیزه نوشته، حالا با پرونده‌ای روبه‌روست که به زندگی نزدیک‌ترین فرد خانواده‌اش گره خورده است.
« بااین‌حال، فیلم در عمل میان ملودرام خانوادگی، عاشقانه و تریلر جنایی مردد می‌ماند. »
روایت و ریتم؛ جریان داستان
این موقعیت می‌توانست کشمکشی ثمربخش میان دانسته‌های نظری و واقعیت تلخ جنایت پدید آورد. فیلم، اما بیشتر به توانایی گریس در تشخیص انگیزه‌ها تکیه می‌کند تا به فرایند دشوار و پرخطای فهمیدن آن‌ها. در نتیجه، حضور او در تحقیق گاهی بیش از آن‌که حاصل انتخاب‌ها و استدلال‌های قانع‌کننده باشد، به امتیازی برای پیش‌بردن داستان شباهت پیدا می‌کند.
اثر به‌جای آن‌که نشان دهد گریس چگونه به بینش‌هایش می‌رسد و چگونه فرضیه‌هایش را می‌آزماید، بارها از او می‌خواهد در جایگاه کارشناس قرار گیرد و صحنه را با نتیجه‌گیری‌های آماده پیش ببرد. همین فاصله میان ادعای هوشمندی قهرمان و نمایش واقعی آن، باورپذیری مسیر تحقیق را کاهش می‌دهد. خواهران و رازهای ناگفته پیوند میان گریس و کاتلین می‌توانست قلب عاطفی فیلم باشد.
جدایی طولانی آن‌ها و بازگشت دوبارهٔ خواهر بزرگ‌تر، زمینه‌ای مناسب برای پرداختن به خاطره، قضاوت و بخشایش فراهم می‌کند. کاتلین نیز تنها قربانی پرونده نیست؛ زندگی پنهان او، گذشتهٔ دشوارش و تلاشش برای بازسازی رابطه با پسرش، لایه‌هایی بالقوه مهم به شخصیت او می‌افزایند. بااین‌همه، فیلم این لایه‌ها را بیشتر همچون اطلاعات لازم برای حرکت معما به کار می‌گیرد تا تجربه‌ای انسانی که خود ارزش تأمل داشته باشد.
« این موقعیت می‌توانست کشمکشی ثمربخش میان دانسته‌های نظری و واقعیت تلخ جنایت پدید آورد. »
شخصیت‌ها و اجرا
تماشاگر از بخش‌هایی از گذشتهٔ کاتلین آگاه می‌شود، اما فرصت چندانی برای شناخت تناقض‌ها، ترس‌ها و خواسته‌های او پیدا نمی‌کند. رابطهٔ خواهران نیز به‌سرعت از تنش اولیه به کارکردی داستانی تغییر شکل می‌دهد و کمتر مجال می‌یابد تا به رابطه‌ای پیچیده و باورپذیر بدل شود. به همین سبب، فقدان کاتلین برای گریس مهم است، اما اثر همیشه نمی‌تواند عمق این فقدان را به احساس تماشاگر منتقل کند.
معمایی که زودتر از موعد راه خود را نشان می‌دهد فیلم برای حفظ کنجکاوی، سرنخ‌ها را مرحله‌به‌مرحله عرضه می‌کند و با پیوند دادن قتل به زندگی پنهان کاتلین، دایرهٔ مظنونان و تهدیدها را گسترش می‌دهد. این سازوکار در بخش‌هایی مؤثر است: هر افشاگری پرسش تازه‌ای پیش می‌کشد و تماشاگر را به سنجیدن انگیزه‌های اطرافیان وادار می‌کند.
روایت نیز از حرکت نمی‌ایستد و تلاش دارد پیوسته گامی به سوی حل پرونده بردارد. اما حرکت سریع لزوماً به معنای تعلیق نیرومند نیست. بسیاری از سرنخ‌ها بیش از آن‌که امکان تفسیرهای متنوع فراهم کنند، نشانه‌هایی مستقیم در مسیر پاسخ‌اند. شخصیت‌ها گاه اطلاعات را در زمان‌هایی بیان می‌کنند که بیش از آن‌که طبیعی به نظر برسد، برای روشن کردن گام بعدی معما ضرورت دارد.
« روایت نیز از حرکت نمی‌ایستد و تلاش دارد پیوسته گامی به سوی حل پرونده بردارد. »
فضا و فرم؛ لحن بصری
از این رو، تماشاگر ممکن است پیش از آن‌که فیلم بخواهد، جهت احتمالی ماجرا را حدس بزند. وقتی معما چنین زود قابل‌پیش‌بینی شود، تعلیق به انتظار برای تأیید فرضیه تبدیل می‌شود، نه کشف تدریجی حقیقت. ریتم روان، منطق لغزان یکی از امتیازهای «Brazen» آن است که روایتش عموماً روان پیش می‌رود. فیلم در زمان نسبتاً فشردهٔ خود چند خط داستانی را دنبال می‌کند، شخصیت‌های تازه وارد می‌کند و پرونده را به مرحله‌های بعدی می‌رساند.
این شتاب مانع از ایستایی می‌شود و برای مخاطبی که سرگرمی جنایی سبک و سریع می‌خواهد، می‌تواند جذاب باشد. در عین حال، همین سرعت گاهی به بهای منطق داستان تمام می‌شود. تصمیم‌های مهم، از جمله میزان مشارکت گریس در تحقیق، به‌اندازهٔ کافی زمینه‌سازی نمی‌شوند و واکنش شخصیت‌ها همیشه با آنچه پیش‌تر از آنان دیده‌ایم سازگار نیست.
رخدادهایی که باید پیامدهای جدی داشته باشند، گاه بی‌درنگ راه را برای صحنهٔ بعد باز می‌کنند. این گسست‌ها به‌ویژه در بخش‌هایی که فیلم می‌خواهد خطر را تشدید کند آشکار می‌شوند: تماشاگر به‌جای آن‌که کاملاً در اضطراب موقعیت غرق شود، ممکن است به سازوکار غیرطبیعی پیش‌بردن آن توجه کند. بازی‌ها، دیالوگ‌ها و لحن ناپایدار Alyssa Milano در نقش گریس، شخصیتی سرزنده و قاطع ارائه می‌دهد و در صحنه‌های پرتنش به روایت انرژی می‌بخشد.
« از این رو، تماشاگر ممکن است پیش از آن‌که فیلم بخواهد، جهت احتمالی ماجرا را حدس بزند. »
قوت‌ها و کاستی‌ها
Sam Page نیز در نقش کارآگاه اد جنینگز حضوری آرام‌تر دارد و رابطهٔ میان او و گریس، خطی عاطفی در کنار پرونده ایجاد می‌کند. بازی‌ها در لحظه‌هایی که بر کنش و واکنش فوری تکیه دارند، بهتر از صحنه‌هایی عمل می‌کنند که به گفت‌وگوهای توضیحی وابسته‌اند. مشکل اصلی در این بخش نه صرفاً بازی، بلکه کیفیت نوشتار و لحن است.
دیالوگ‌ها بارها وظیفهٔ انتقال اطلاعات را آشکارا بر عهده می‌گیرند و به گفت‌وگوی طبیعی میان آدم‌هایی با گذشته و روابط مشخص شباهت کمتری دارند. بعضی جمله‌ها نیز لحنی تصنعی پیدا می‌کنند که با جدیت موقعیت سازگار نیست. در چنین لحظه‌هایی، فیلم ناخواسته به ملودرامی سبک نزدیک می‌شود؛ لحنی که اگر آگاهانه و یکدست پرورانده می‌شد، می‌توانست بخشی از هویت سرگرم‌کنندهٔ اثر باشد، اما این‌جا بیشتر نشانهٔ ناپایداری آن است.
اقتباس و فرصت‌های ازدست‌رفته «Brazen» بر پایهٔ رمان «Brazen Virtue» نوشتهٔ Nora Roberts ساخته شده است. انتقال داستانی ادبی به فیلم می‌تواند فرصتی برای فشرده‌سازی و بازآفرینی باشد، اما در این‌جا نتیجه بیشتر به مجموعه‌ای از عناصر آشنا در تریلرهای جنایی و عاشقانه شباهت دارد تا اثری با جهان مستقل و شخصیت‌های به‌یادماندنی.
« مشکل اصلی در این بخش نه صرفاً بازی، بلکه کیفیت نوشتار و لحن است. »
جمع‌بندی
فیلم زمینه‌های داستانی متعددی پیش می‌کشد—از رابطهٔ خواهران تا زندگی پنهان قربانی و پیوند میان گریس و کارآگاه—اما کمتر یکی از آن‌ها را تا عمقی رضایت‌بخش دنبال می‌کند. این پراکندگی باعث می‌شود بخش‌های بالقوه جذاب، در حد طرح باقی بمانند. اهمیت اجتماعی و اخلاقی زندگی پنهان کاتلین، برای نمونه، می‌توانست با حساسیت بیشتری بررسی شود؛ همچنین تقابل میان شهرت عمومی گریس و اندوه خصوصی او می‌توانست به شخصیت‌پردازی غنای بیشتری بدهد.
فیلم از این امکان‌ها بیشتر برای حرکت دادن پرونده استفاده می‌کند تا برای گسترش معنای آن. جمع‌بندی «Brazen» اثری پرشتاب و آسان‌تماشا است که با قتل مرموز، رازهای خانوادگی و حضور نویسنده‌ای در متن تحقیق، مواد اولیهٔ یک تریلر سرگرم‌کننده را فراهم می‌کند. ریتم روان و انرژی بازیگران در صحنه‌های پرتنش به آن کمک می‌کند تا برای مدتی توجه مخاطب را نگه دارد؛ اما منطق سست تحقیق، شخصیت‌پردازی کم‌عمق، دیالوگ‌های توضیحی و معمای نسبتاً قابل‌حدس مانع از آن می‌شوند که این توجه به تعلیقی ماندگار تبدیل شود.
فیلم بیش از آن‌که تجربه‌ای دقیق و منسجم از کشف حقیقت باشد، ملودرامی جنایی با لحظه‌هایی از هیجان و ساده‌انگاری است. تماشاگرانی که انتظار معمایی پیچیده و رفتاری باورپذیر از شخصیت‌ها دارند، احتمالاً با کاستی‌های آن روبه‌رو خواهند شد؛ اما کسانی که با اثری سبک و پرحادثه کنار می‌آیند، ممکن است از حرکت سریع داستان و رازآلودگی اولیه‌اش لذت ببرند.
« این پراکندگی باعث می‌شود بخش‌های بالقوه جذاب، در حد طرح باقی بمانند. »
ثبت دیدگاه