نقد و بررسی
نقد هر کسی جز تو 2023 با زیرنویس فارسی (Anyone but You) | 2023
وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده می‌دهد
بازگشت کمدی رمانتیکِ سبک‌بال «Anyone but You» فیلمی است که از همان آغاز روشن می‌کند چه می‌خواهد باشد: کمدی‌ای رمانتیک، پرتحرک و خوش‌منظره که قرار نیست قواعد این ژانر را از نو بنویسد، بلکه می‌خواهد تماشاگر را برای مدتی از سنگینی روزمره دور کند. ساختهٔ ویل گلوک با الهام آزاد از «هیاهوی بسیار برای هیچ» شکسپیر، به الگوی آشنای دو شخصیتِ رنجیده و مجذوب یکدیگر تکیه می‌کند؛ الگویی که در آن سوءتفاهم، رقابت و کشش عاطفی هم‌زمان پیش می‌روند.
آشنایی اولیهٔ بیا و بن، سردی ناگهانی رابطه‌شان و دیدار دوباره در مراسم عروسی استرالیا، زمینه‌ای فراهم می‌آورد تا فیلم بار دیگر این پرسش ساده را پیش بکشد: آیا نفرت و علاقه واقعاً دو سوی یک احساس‌اند؟ پاسخ فیلم نه پیچیده است و نه پنهان؛ جذابیت آن بیشتر در مسیر پرجنب‌وجوش رسیدن به پاسخ قرار دارد.
اثر از تماشاگر نمی‌خواهد دربارهٔ سرانجام رابطه به گمانه‌زنی دشوار بنشیند. در عوض، بر بازی میان دو شخصیت، لحظه‌های شرم‌آور و نقشه‌هایی تکیه می‌کند که قرار است ظاهر رابطه را سامان دهند، اما معمولاً آشفتگی بیشتری می‌آفرینند. این انتخاب، هم محدودیت فیلم است و هم بخشی از قرارداد تفریحی آن.
قصه‌ای آشنا و سوءتفاهمی کم‌دوام بیا و بن پس از دیداری موفق، درگیر برداشتی نادرست از رفتار یکدیگر می‌شوند و چند ماه بعد، در جمعی خانوادگی و در آستانهٔ یک عروسی دوباره روبه‌روی هم قرار می‌گیرند. وانمود کردن به زوج بودن، موقعیتی کلاسیک برای تولید تنش و شوخی فراهم می‌کند: هر دو باید در برابر دیگران نقش بازی کنند، در حالی که رفتارشان نشان می‌دهد بی‌تفاوتی‌شان چندان ریشه‌دار نیست.
« پاسخ فیلم نه پیچیده است و نه پنهان؛ جذابیت آن بیشتر در مسیر پرجنب‌وجوش رسیدن به پاسخ قرار دارد. »
روایت و ریتم؛ جریان داستان
فیلمنامه، با این حال، برای آغاز این کشمکش به سوءتفاهمی ساده بسنده می‌کند. آنچه میان دو نفر فاصله می‌اندازد، ظرفیت دراماتیک چندانی ندارد و با اندکی گفت‌وگوی صریح می‌توانست زودتر روشن شود. از همین رو، گاهی احساس می‌شود شخصیت‌ها برای حفظ موتور قصه، از بیان مستقیم آنچه می‌دانند یا می‌خواهند خودداری می‌کنند.
این سازوکار در کمدی رمانتیک غریب نیست، اما هرچه طولانی‌تر شود، باورپذیری رابطه را بیشتر به تعلیق درمی‌آورد. فیلم به این ضعف آگاهانه یا ناآگاهانه با شتاب روایی و موقعیت‌های نمایشی پاسخ می‌دهد. عروسی، جمع خانوادگی و فشار اطرافیان پی‌درپی بهانه‌هایی برای نزدیک کردن دو شخصیت می‌سازند.
با وجود این، بخشی از میانهٔ فیلم حالتی دورانی پیدا می‌کند: همان دلخوری‌ها و همان کشش‌ها بارها با صورت‌بندی تازه‌ای تکرار می‌شوند، بی‌آنکه رابطه در هر مرحله تحول محسوسی داشته باشد. شیمی زوج اصلی؛ نیروی محرک فیلم مهم‌ترین سرمایهٔ «Anyone but You» رابطهٔ روی پردهٔ سیدنی سوئینی و گلن پاول است.
فیلم به‌درستی می‌داند که باورپذیر بودن این دو به‌عنوان زوج، بیش از پیچیدگی طرح اهمیت دارد. کل‌کل‌هایشان، مکث‌ها و نگاه‌هایشان و تلاششان برای پنهان کردن علاقه، به قصه جان می‌دهد. حتی هنگامی که دیالوگ‌ها به شوخی‌های نه‌چندان ظریف یا موقعیت‌هایی قابل‌پیش‌بینی متکی‌اند، انرژی میان بازیگران مانع از آن می‌شود که صحنه‌ها کاملاً بی‌روح شوند.
« فیلمنامه، با این حال، برای آغاز این کشمکش به سوءتفاهمی ساده بسنده می‌کند. »
شخصیت‌ها و اجرا
پاول بن را با اعتمادبه‌نفس و شوخ‌طبعی اجرا می‌کند؛ شخصیتی که ظاهر خونسردش گاه پوششی برای آسیب‌پذیری است. او در لحظه‌های کمدی، به‌ویژه وقتی لازم است نقش مردی بی‌اعتنا را بازی کند، از کنترل بدن و لحنش بهره می‌برد و در نتیجه، فاصلهٔ میان ادعا و احساس شخصیت به منبع شوخی بدل می‌شود. سوئینی نیز بیا را نه صرفاً معشوقه‌ای دلربا، بلکه زنی گرفتار تردید و نارضایتی از مسیر زندگی‌اش نشان می‌دهد.
با این همه، فیلم فرصت نمی‌یابد همهٔ این لایه‌ها را به یک اندازه بپروراند؛ بعضی از دغدغه‌های شخصی بیا بیشتر نشانه‌گذاری می‌شوند تا آنکه به خطی دراماتیک با وزن مستقل تبدیل شوند. کارگردانی و زبان کمدی ویل گلوک فیلم را با ضرباهنگی سرزنده و لحنی سبک هدایت می‌کند. او به‌جای ساختن کمدی‌ای مبتنی بر ظرافت اجتماعی یا طنز تلخ، بر شوخی‌های موقعیتی، واکنش‌های اغراق‌شده و بازی جسمانی تکیه دارد.
بخش زیادی از خنده‌ها از فاصلهٔ میان آنچه شخصیت‌ها می‌گویند و آنچه در رفتارشان آشکار است پدید می‌آید. این شگرد، در بهترین لحظه‌ها، رابطه را بازیگوش و پرحرارت می‌کند؛ اما هر شوخی‌ای به اندازهٔ ظرفیتش متوقف نمی‌شود. برخی صحنه‌ها بیش از آنکه ایده‌ای تازه به رابطه بیفزایند، یک موقعیت کمیک را طولانی می‌کنند.
در چنین لحظه‌هایی، فیلم به‌جای اوج گرفتن، در همان نقطه مکث می‌کند و ریتمش افت می‌یابد. شوخی‌های فیزیکی نیز گاه چنان آشکارا برای جلب خنده طراحی شده‌اند که از خودانگیختگی فاصله می‌گیرند. با این حال، اجرای مطمئن بازیگران و آمادگی فیلم برای پذیرش لحن اغراق‌آمیزش، معمولاً اجازه نمی‌دهد این لغزش‌ها تمام تجربه را مختل کنند.
« پاول بن را با اعتمادبه‌نفس و شوخ‌طبعی اجرا می‌کند؛ شخصیتی که ظاهر خونسردش گاه پوششی برای آسیب‌پذیری است. »
فضا و فرم؛ لحن بصری
استرالیا؛ پس‌زمینه‌ای فراتر از کارت‌پستال؟ فضای استرالیایی فیلم، به‌ویژه مناظر ساحلی و محیط رنگارنگ مراسم عروسی، به آن کیفیتی تعطیلاتی می‌بخشد. قاب‌ها روشن و چشم‌نوازند و فضای باز، در برابر گرفتاری‌های عاطفی دو شخصیت، حس رهایی و سبکی ایجاد می‌کند. عروسی نیز صرفاً مکانی برای گردهمایی نیست؛ با حضور خانواده و دوستان، هر نگاه و واکنش به نمایشی جمعی بدل می‌شود و فشار اجتماعیِ پنهان‌کاری را افزایش می‌دهد.
اما منظره‌ها بیشتر کارکرد حسی دارند تا معنایی. فیلم از طبیعت و شهر برای زیباسازی قاب و ایجاد حال‌وهوای سفر بهره می‌گیرد، نه برای آنکه مکان را به بخشی جدایی‌ناپذیر از تحول شخصیت‌ها تبدیل کند. این انتخاب با هدف سرگرم‌کنندهٔ اثر سازگار است، هرچند گاه تصویری صیقلی از سفر می‌سازد که بیش از آنکه با زندگی روزمره پیوند داشته باشد، به رؤیای تعطیلاتی نزدیک است.
گروه بازیگران و پیرامون عاشقانه بازیگران مکمل به فیلم کمک می‌کنند تا جهان عروسی از دو شخصیت اصلی فراتر برود. خواهران، دوستان و اعضای خانواده هر یک در شکل‌گیری موقعیت‌های آشفته سهمی دارند و نگاه جمعی آنان، وانمود کردن بیا و بن را دشوارتر می‌کند. با این‌حال، بسیاری از نقش‌های فرعی عمدتاً در خدمت پیش بردن ماجرا یا تولید سوءظن و خنده قرار می‌گیرند و مجال چندانی برای شخصیت‌پردازی مستقل ندارند.
این محدودیت به‌ویژه در فیلمی که از جمعی پرشمار بهره می‌برد، محسوس است: آدم‌های پیرامونی حضور دارند، اما کمتر به افراد دارای خواسته‌ها و تناقض‌های ویژه تبدیل می‌شوند. در مقابل، تمرکز فشرده بر زوج اصلی به نفع فیلم تمام می‌شود؛ زیرا هر بار که قصه از آنان فاصله می‌گیرد، سطح انرژی‌اش اندکی پایین می‌آید.
« استرالیا؛ پس‌زمینه‌ای فراتر از کارت‌پستال؟ »
قوت‌ها و کاستی‌ها
فیلم در نهایت نه از پیچیدگی گروه، بلکه از رفت‌وبرگشت عاطفی میان بیا و بن نیرو می‌گیرد. رمانس، جذابیت و محدودیت‌های روایت «Anyone but You» به جذابیت فیزیکی زوج اصلی و کشش آشکار میان آنان متکی است و این مؤلفه را با شرم، رقابت و کنایه درهم می‌آمیزد. این رویکرد برای کمدی رمانتیک مناسب است، اما گاه رابطه را بیش از اندازه بر جذابیت و بازیگوشی بنا می‌کند و کمتر به شناخت عمیق شخصیت‌ها می‌رسد.
تماشاگر می‌فهمد این دو به یکدیگر جذب شده‌اند، اما همیشه به همان روشنی نمی‌بیند که چرا اختلاف‌هایشان چنین معنای عاطفی پایداری پیدا می‌کند. از سوی دیگر، فیلم ادعای واقع‌گرایی روان‌شناختی ندارد. رفتارهای اغراق‌شده و تصمیم‌های نامعقول بخشی از لحن کمیک آن‌اند. مسئله زمانی پیش می‌آید که داستان انتظار دارد تماشاگر به احساساتی جدی‌تر از شوخی‌های اطرافشان باور کند، بی‌آنکه برای آن احساسات به اندازهٔ کافی فضا بسازد.
با وجود این، حضور دو بازیگر اصلی شکافی را پر می‌کند که فیلمنامه به‌تنهایی از پر کردنش ناتوان است؛ آنان با ظرافتی هرچند محدود، به رابطه گرما و ضربان می‌بخشند. جمع‌بندی «Anyone but You» کمدی رمانتیکی سرزنده و خوش‌منظره است که آگاهانه به فرمولی آشنا وفادار می‌ماند. قصه‌اش بر سوءتفاهمی ساده استوار است، مسیرش گاه دور خود می‌چرخد و برخی شوخی‌ها بیش از اندازه کش می‌آیند؛ با این حال، شیمی پرانرژی سیدنی سوئینی و گلن پاول، فضای تعطیلاتی استرالیا و لحن سبک فیلم، ضعف‌هایش را تا حدی جبران می‌کنند.
این اثر بیش از آنکه برای غافلگیری یا کاوشی ژرف در عشق ساخته شده باشد، بر لذت تماشای دو آدمِ لجوج و مجذوب هم تکیه دارد. برای تماشاگرانی که از کمدی رمانتیکِ قابل‌پیش‌بینی اما خوش‌اجرا استقبال می‌کنند، فیلم سرگرمی‌ای دلپذیر و بی‌تکلف فراهم می‌آورد.
« فیلم در نهایت نه از پیچیدگی گروه، بلکه از رفت‌وبرگشت عاطفی میان بیا و بن نیرو می‌گیرد. »
ثبت دیدگاه