وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده می‌دهد

بازگشت به خانه، نه به نقطهٔ آغاز «Adult Beginners» در ظاهر با فرمولی آشنا شروع می‌شود: مردی جوان که شکست حرفه‌ای‌اش زندگی آراسته و پرادعایش را از هم می‌پاشد، از منهتن به خانهٔ خواهرش در حومه پناه می‌برد و ناچار می‌شود به‌جای رؤیاهای بزرگ، با مسئولیت‌های روزمره سروکار پیدا کند. جیک، با بازی نیک کرول، در آستانهٔ رونمایی از کسب‌وکارش سقوط می‌کند و به خانواده‌ای بازمی‌گردد که سال‌ها از آن فاصله گرفته است.

خواهرش جاستین، با بازی رُز بیرن، باردار است و در کنار همسرش دنی و پسر خردسالشان زندگی پرمشغله‌ای دارد. پیشنهاد مراقبت از کودک، برای جیک فرصتی موقت به نظر می‌رسد؛ اما فیلم به‌آرامی نشان می‌دهد که این کار ساده، او را با آنچه از خود و خانواده‌اش گریخته روبه‌رو می‌کند. این طرح بیش از آنکه وعدهٔ روایتی غافلگیرکننده بدهد، زمینه‌ای برای مطالعهٔ بلوغ دیررس و پیوندهای خانوادگی فراهم می‌آورد.

عنوان فیلم، «بزرگسالان مبتدی»، اشاره‌ای روشن به افرادی است که از نظر سنی بزرگ شده‌اند، اما هنوز در مواجهه با مسئولیت، شکست و صمیمیت مانند تازه‌کارها رفتار می‌کنند. جیک نمونهٔ آشکار این وضعیت است: او به موفقیت بیرونی خو گرفته و از پیامدهای تصمیم‌هایش فاصله می‌گیرد؛ اما مراقبت از یک کودک، کاری نیست که بتوان آن را با اعتمادبه‌نفس نمایشی یا وعده‌های بزرگ اداره کرد.

« خواهرش جاستین، با بازی رُز بیرن، باردار است و در کنار همسرش دنی و پسر خردسالشان زندگی پرمشغله‌ای دارد. »

روایت و ریتم؛ جریان داستان

فیلم در این تقابل، ایده‌ای ساده اما مؤثر می‌یابد: بزرگ‌شدن نه یک لحظهٔ ناگهانی، بلکه مجموعه‌ای از تعهدهای کوچک و تکرارشونده است. بااین‌حال، اثر بیشتر به همین تصویر کلی بسنده می‌کند و کمتر می‌کوشد ریشه‌های روانیِ گریز جیک از مسئولیت را با دقتی عمیق بکاود. بنابراین مضمونش قابل‌فهم و نزدیک است، ولی چندان تازه یا پیچیده نمی‌شود.

رابطهٔ خواهر و برادر؛ قلب عاطفی فیلم بهترین بخش «Adult Beginners» رابطهٔ جیک و جاستین است؛ رابطه‌ای که در آن محبت، دلخوری و خاطرات مشترک هم‌زمان حضور دارند. این دو، با وجود پیوند خانوادگی، مدتی است از یکدیگر دور افتاده‌اند و نزدیکی دوباره‌شان به‌سرعت و بی‌هزینه اتفاق نمی‌افتد. فیلم در لحظات موفق خود به‌جای آنکه احساسات را با گفت‌وگوهای توضیحی بیان کند، از رفتارهای روزمره و مکث‌های میان دو شخصیت کمک می‌گیرد.

گرمای رابطه نه از بی‌نقص بودن آن، بلکه از آگاهی دو طرف نسبت به زخم‌ها و فاصله‌های گذشته پدید می‌آید. بیرن و کرول در کنار هم ترکیبی باورپذیر می‌سازند. کرول به جیک نوعی خودشیفتگیِ آمیخته به درماندگی می‌دهد؛ شخصیتی که می‌تواند هم خنده‌دار باشد و هم مایهٔ کلافگی. بیرن نیز جاستین را صرفاً در نقش خواهرِ صبور و مادرِ گرفتار محبوس نمی‌کند: خستگی و خواسته‌های شخصی او هم در تصویر حضور دارند.

« بنابراین مضمونش قابل‌فهم و نزدیک است، ولی چندان تازه یا پیچیده نمی‌شود. »

شخصیت‌ها و اجرا

این رابطه چنان نیرویی به فیلم می‌دهد که حتی در بخش‌هایی که روایت از حرکت می‌ایستد، تماشاگر هنوز علاقه‌مند می‌ماند ببیند این دو چگونه با گذشته و با یکدیگر کنار می‌آیند. کمدیِ خویشتن‌داری و بازی نیک کرول کمدی فیلم عمدتاً از ناسازگاری جیک با وظیفه‌ای می‌آید که بر عهده گرفته است. او، که در جهان پرهیاهوی کسب‌وکار برای خود تصویری بزرگ ساخته، در برابر نیازهای ساده و فوری یک کودک آمادگی چندانی ندارد.

تضاد میان ادعای بزرگسالی و ناتوانی عملی، موقعیت‌هایی بامزه پدید می‌آورد، اما فیلم کمتر به کمدی پرشتاب یا شوخی‌های پی‌درپی متکی است. طنز آن بیشتر نرم و موقعیت‌محور است؛ گاهی لبخند می‌آورد و گاهی از همان رفتار نابالغانه، احساس شرمندگی یا ناراحتی بیرون می‌کشد. کرول در این نقش انتخاب مناسبی است، چون می‌تواند خودخواهی جیک را بدون تبدیل‌کردن او به شخصیتی کاملاً نفرت‌انگیز نمایش دهد.

بااین‌همه، جذابیت بازی او همیشه ضعف‌های فیلمنامه را جبران نمی‌کند. جیک در بخش‌هایی آن‌قدر واکنشی و بی‌تغییر می‌ماند که تماشاگر ممکن است بیش از آنکه کنجکاو تحول او باشد، منتظر بماند داستان سرانجام او را به تصمیمی جدی وادار کند. بازی‌های بیرن و بابی کاناوله نیز به طبیعی‌ماندن فضای خانوادگی کمک می‌کنند؛ گروه بازیگران پرتوان است، اما متن همیشه به اندازهٔ ظرفیت آنان موقعیت‌های عمیق یا به‌یادماندنی فراهم نمی‌کند.

« کمدیِ خویشتن‌داری و بازی نیک کرول کمدی فیلم عمدتاً از ناسازگاری جیک با وظیفه‌ای می‌آید که بر عهده گرفته است. »

فضا و فرم؛ لحن بصری

قصه‌ای آشنا و ریتمی نابرابر «Adult Beginners» از مصالحی آشنا ساخته شده است: شکست کاری، بازگشت به خانه، فاصلهٔ میان اعضای خانواده و فرصتی برای شروع دوباره. این آشنایی به‌خودی‌خود ایراد نیست؛ چنین داستانی می‌تواند با مشاهده‌گری دقیق یا شخصیت‌پردازی غنی، نیرویی تازه پیدا کند. مسئله آن است که فیلم در بسیاری از لحظات همان مسیر قابل‌پیش‌بینی را دنبال می‌کند و کمتر به جزئیاتی می‌رسد که این روایت را از نمونه‌های مشابه جدا کند.

اتفاق‌ها پیش می‌روند، اما همیشه حس نمی‌شود که هر کدام لایه‌ای تازه به شناخت جیک یا جاستین افزوده‌اند. ریتم نیز از همین نابرابری اثر می‌پذیرد. بعضی صحنه‌ها به‌اندازه‌ای آرام‌اند که فرصت می‌دهند رابطه‌ها طبیعی شکل بگیرند؛ در بخش‌هایی دیگر، آرامش به سکون نزدیک می‌شود و روایت برای مدتی کش می‌آید.

تماشاگر ممکن است احساس کند فیلم در حال آماده‌کردن زمینهٔ تحولی است که دیر می‌رسد یا به اندازهٔ انتظار بسط پیدا نمی‌کند. این کندی با حال‌وهوای جمع‌وجور و خانگی اثر سازگار است، اما همیشه به نفع آن تمام نمی‌شود. فیلم نه آن‌قدر پرکشش است که ضعف حرکت داستان را پنهان کند، نه آن‌قدر دقیق و تأمل‌برانگیز که هر مکثش معنایی تازه بسازد.

« اتفاق‌ها پیش می‌روند، اما همیشه حس نمی‌شود که هر کدام لایه‌ای تازه به شناخت جیک یا جاستین افزوده‌اند. »

قوت‌ها و کاستی‌ها

نگاه فیلم به زنان و مسئولیت عاطفی یکی از نقاطی که فیلم در آن ناخواسته پرسش‌برانگیز می‌شود، توزیع مسئولیت در روابط خانوادگی است. جاستین درگیر بارداری، فرزند خردسال و زندگی روزانه است، و بخش مهمی از بار عاطفی و عملی خانه بر دوش او قرار می‌گیرد. در چنین زمینه‌ای، رفتار مردان گاه این تصور را ایجاد می‌کند که زن باید صبورانه فشارها را تحمل کند، کوتاه بیاید یا نیازهای دیگران را در اولویت بگذارد.

این مسئله به‌ویژه هنگامی آزارنده می‌شود که فیلم به‌جای بررسی انتقادی این الگو، از آن برای پیشبرد موقعیت‌های داستانی استفاده می‌کند. البته جاستین شخصیتی کاملاً منفعل نیست و حضور بیرن به او وقار و فردیت می‌بخشد؛ اما خواسته‌ها و فرسودگی او گاهی در حاشیهٔ مسیر رشد جیک قرار می‌گیرند. فیلم می‌خواهد داستان مردی را روایت کند که باید مسئولیت‌پذیر شود، ولی بخشی از امکان این رشد را از کار بی‌چشمداشت زنان پیرامونش می‌گیرد.

همین تناقض، لایه‌ای ناخواسته اما مهم به تماشای اثر اضافه می‌کند: آیا جیک واقعاً بزرگ می‌شود، یا دیگران صرفاً فضایی می‌سازند تا او فرصت پیدا کند بزرگ‌شدن را تمرین کند؟ فیلم این پرسش را به‌طور کامل نمی‌گشاید، اما تماشاگر می‌تواند آن را در رفتار شخصیت‌ها دنبال کند. جمع‌بندی «Adult Beginners» فیلمی صمیمی و خوش‌نیت دربارهٔ شکست، خانواده و دشواریِ پذیرفتن بزرگسالی است.

« فیلم این پرسش را به‌طور کامل نمی‌گشاید، اما تماشاگر می‌تواند آن را در رفتار شخصیت‌ها دنبال کند. »

جمع‌بندی

بهترین دستاوردش گرمای رابطهٔ خواهر و برادر و بازی‌های قابل‌اعتماد گروه بازیگران است؛ همچنین می‌تواند در کنار لحظات بامزه، ضربه‌های عاطفی ملایمی وارد کند. بااین‌حال، قصه‌اش حرف تازهٔ چندانی ندارد، رشد شخصیت اصلی همیشه قانع‌کننده نیست و ریتم در بخش‌هایی بیش از حد آرام می‌شود. نگاه فیلم به تقسیم مسئولیت میان زن و مرد نیز گاهی یک‌سویه و ناعادلانه به نظر می‌رسد.

ارزش فیلم بیش از آنکه در نوآوری روایی باشد، در لحن نرم و موضوع قابل‌لمس آن است. «Adult Beginners» دربارهٔ این خیال ساده‌دلانه نیست که می‌توان گذشته را پاک کرد و از نو، بی‌دردسر آغاز کرد؛ بیشتر از این می‌گوید که گاهی آغاز دوباره از پذیرفتن پیامدهای رفتارهای پیشین شروع می‌شود. نتیجه اثری جمع‌وجور و دلنشین است که برای تماشای آرام مناسب می‌ماند، اما با اندکی جسارت بیشتر در شخصیت‌پردازی و پرداخت دقیق‌ترِ رابطه‌ها می‌توانست بسیار ماندگارتر باشد.

« نگاه فیلم به تقسیم مسئولیت میان زن و مرد نیز گاهی یک‌سویه و ناعادلانه به نظر می‌رسد. »