نقد و بررسی
نقد درباره‌ی عشق (About Is Love) | 2018
وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده می‌دهد
مقدمه: عاشقانه‌ای بر مدار تفاوت «About Is Love» مجموعه‌ای عاشقانهٔ چینی است که از آشنایی نامتعارف وی چینگ، مدیر شرکتی موفق، با جو شی، دانشجوی هنر، آغاز می‌شود. وی چینگ به‌سبب تجربه‌ای آسیب‌زا در گذشته، از اختلال وسواس فکری‌ـ‌عملی رنج می‌برد و تماس و نزدیکی با زنان برایش دشوار است؛ اما حضور جو شی، برخلاف انتظار، آن واکنش را در او برنمی‌انگیزد.
همین استثنا بهانه‌ای می‌شود برای شکل‌گیری توافقی میان آن دو و، به‌تدریج، رابطه‌ای عاطفی. این مجموعه در سی قسمت روایت می‌شود و از همان ابتدا روشن می‌کند که بیش از آنکه در پی واقع‌گرایی تلخ باشد، می‌خواهد مخاطب را با قصه‌ای سبک، پرتحرک و امیدبخش همراه کند. طرح داستان و قراردادهای ژانر پایهٔ قصه بر تمهیدی آشنا استوار است: مردی ثروتمند و بانفوذ که در ظاهر همه‌چیز دارد، اما در زندگی عاطفی گرفتار محدودیتی جدی است؛ و زنی مستقل که از راهی پیش‌بینی‌نشده به جهان او وارد می‌شود.
چنین الگویی در عاشقانه‌های تلویزیونی بارها به کار رفته است و «About Is Love» نیز چندان نمی‌کوشد آن را از بنیاد دگرگون کند. جذابیت اصلی‌اش بیشتر در مسیر آشنایی دو شخصیت و برخورد خلق‌وخوهای متفاوت شکل می‌گیرد تا در تازگی مطلق طرح. بااین‌حال، قصه از ابتدا خود را در مقام درامی روان‌شناختی و موشکافانه معرفی نمی‌کند.
« همین استثنا بهانه‌ای می‌شود برای شکل‌گیری توافقی میان آن دو و، به‌تدریج، رابطه‌ای عاطفی. »
روایت و ریتم؛ جریان داستان
مسئلهٔ وی چینگ بیشتر موتورِ حرکت رابطه و موقعیت‌های داستانی است تا موضوعی که با دقتی بالینی بررسی شود. ازاین‌رو، بهتر است مجموعه را در چارچوب ملودرام عاشقانه و سرگرمیِ شخصیت‌محور سنجید؛ چارچوبی که در آن، باورپذیریِ لحظه‌های رابطه و دلنشینیِ همراهی شخصیت‌ها اهمیت بیشتری از پیچیدگیِ ایدهٔ مرکزی دارد.
شخصیت‌پردازی و جایگاه جو شی جو شی نقطهٔ قوت مهم مجموعه است. او صرفاً وسیله‌ای برای حل مشکل مرد قصه نیست و در رفتار و تصمیم‌هایش نوعی استواری و استقلال دیده می‌شود. جذابیتش نیز فقط به مهربانی یا شیرینیِ حضورش محدود نمی‌ماند؛ او می‌تواند در برابر موقعیت‌ها واکنش نشان دهد، مرزهای خود را حفظ کند و در رابطه حضوری فعال داشته باشد.
همین ویژگی مانع می‌شود که روایت، تمام بار عاطفی را بر دوش وی چینگ بگذارد. این استقلال در زوج‌های فرعی نیز بازتاب پیدا می‌کند. زنان این روابط عموماً شخصیت‌هایی دوست‌داشتنی و دارای اراده‌اند، نه چهره‌هایی کم‌رنگ که تنها برای پیشبرد داستان مردان حضور داشته باشند. مجموعه با تقسیم توجه میان چند زوج، دنیای عاطفی گسترده‌تری می‌سازد و فرصت می‌دهد مخاطب به روابط فرعی نیز دل ببندد.
« مسئلهٔ وی چینگ بیشتر موتورِ حرکت رابطه و موقعیت‌های داستانی است تا موضوعی که با دقتی بالینی بررسی شود. »
شخصیت‌ها و اجرا
البته این پراکندگی گاهی تمرکز روایت را کاهش می‌دهد، اما در عوض به فضای سریال تنوع و جنب‌وجوش می‌بخشد. شیمی بازیگران و نیروی اجرا بازیگران مهم‌ترین عامل زنده‌ماندن قصه‌اند. رابطهٔ وی چینگ و جو شی بر تضاد میان خویشتن‌داری و صراحت، اضطراب و سرزندگی بنا شده است؛ بازی‌ها این تفاوت را چنان نرم و خوش‌آهنگ منتقل می‌کنند که رابطه به‌جای آنکه صرفاً محصول فرمول داستانی باشد، لحظه‌هایی واقعاً دلنشین پیدا می‌کند.
هماهنگی زوج اصلی از آن جنس است که حتی گفت‌وگوها یا موقعیت‌های آشنای عاشقانه را قابل‌تماشا نگه می‌دارد. زوج‌های فرعی نیز صرفاً حاشیه‌ای بی‌جان برای پرکردن زمان نیستند. بازیگران به آن‌ها رنگ و ریتم می‌دهند و باعث می‌شوند بیننده از جابه‌جایی میان خطوط داستانی چندان دلزده نشود. همین انرژی گروهی توضیح می‌دهد که چرا مجموعه، با وجود کلیشه‌های آشکار، برای بخشی از مخاطبان سرگرم‌کننده و حتی مناسب تماشای دوباره است: بازی‌ها ضعف‌های متن را از میان نمی‌برند، اما به آن‌ها گرما و جذابیت می‌بخشند.
پرداخت اختلال و مسئلهٔ باورپذیری نقطهٔ آسیب‌پذیر اثر، نحوهٔ استفاده از اختلال وی چینگ است. وسواس فکری‌ـ‌عملی و دشواری او در ارتباط با زنان در آغاز، مسئله‌ای محوری و تعیین‌کننده به نظر می‌رسد؛ اما روایت گاه آن را به سازوکاری ساده برای ایجاد نزدیکی میان دو شخصیت تقلیل می‌دهد. اینکه حضور یک زن به‌طرزی استثنایی از شدت واکنش او می‌کاهد، زمینهٔ عاشقانهٔ جذابی فراهم می‌کند، ولی اگر این وضعیت بیش از حد آسان یا بی‌پیچیدگی پیش برود، فاصله‌ای میان ایدهٔ جدیِ اختلال و اجرای سبک‌پردازانهٔ آن پدید می‌آید.
« البته این پراکندگی گاهی تمرکز روایت را کاهش می‌دهد، اما در عوض به فضای سریال تنوع و جنب‌وجوش می‌بخشد. »
فضا و فرم؛ لحن بصری
در نتیجه، مجموعه بیش از آنکه به فهم دقیق تجربهٔ روانی شخصیت وفادار بماند، از آن برای ساختن موقعیت‌های عاطفی بهره می‌گیرد. این انتخاب الزاماً به معنای شکست اثر نیست؛ زیرا هدف و لحن کلی آن کمدی‌ـ‌رمانتیک و امیدبخش است. اما تماشاگرانی که انتظار پرداختی ظریف و واقع‌گرایانه از اختلال یا فرایند بهبود دارند، ممکن است از سطحی‌ماندن این جنبه ناخرسند شوند.
قصه در این زمینه از ظرفیت دراماتیک خود استفاده می‌کند، بی‌آنکه همیشه پیامدهای آن را به همان اندازه جدی بگیرد. ریتم، کش‌آمدگی و لحظه‌های کم‌رمق محدودیت دیگر به ساختار سی‌قسمتی بازمی‌گردد. روابط و کشمکش‌های مرکزی ظرفیت جذابی دارند، اما روایت در بخش‌هایی کند می‌شود و برخی موقعیت‌ها بیش از آنچه لازم است ادامه می‌یابند.
گاهی مسیر احساسی شخصیت‌ها تکرار همان تنش‌ها و آشتی‌های پیشین به نظر می‌رسد؛ این تکرار می‌تواند برای دوستداران ملودرام دلپذیر باشد، اما در مجموع از فشردگی و ضرباهنگ داستان می‌کاهد. همچنین همهٔ بخش‌ها از کیفیتی یکسان برخوردار نیستند. بعضی خط‌های داستانی معمولی یا کم‌رمق جلوه می‌کنند و برخی شخصیت‌های منفی دیرهنگام وارد میدان می‌شوند، بی‌آنکه فرصت کافی برای شکل‌گرفتن تهدید یا پیچیدگی‌شان داشته باشند.
« این انتخاب الزاماً به معنای شکست اثر نیست؛ زیرا هدف و لحن کلی آن کمدی‌ـ‌رمانتیک و امیدبخش است. »
قوت‌ها و کاستی‌ها
در چنین لحظه‌هایی، حل‌وفصل بعضی تعارض‌ها نیز آسان‌تر از حد انتظار به نظر می‌رسد. این ناهمگونی باعث می‌شود مجموعه، با وجود لحظه‌های سرزنده، همیشه در اوج انرژی نماند. لحن، موسیقی و فضای عاطفی «About Is Love» در کلیت خود اثری سبک و حال‌خوب‌کن است. حتی زمانی که سراغ زخم‌های گذشته یا دشواری‌های عاطفی می‌رود، لحنش معمولاً به سوی امید و صمیمیت بازمی‌گردد.
شوخی‌ها و موقعیت‌های بامزه کمک می‌کنند داستان بیش از اندازه سنگین نشود و رابطه‌ها در فضایی دلپذیر رشد کنند. این انتخاب برای مخاطبی که به‌دنبال عاشقانه‌ای پرتنش و تلخ نیست، یکی از امتیازهای اصلی مجموعه به شمار می‌آید. موسیقی نیز در تقویت همین حال‌وهوا نقش دارد. ترانه‌ها و قطعات همراه، لحظه‌های عاشقانه را برجسته می‌کنند و به گذار میان صحنه‌های احساسی کمک می‌رسانند.
موسیقی به‌تنهایی نمی‌تواند ضعف‌های روایی را جبران کند، اما در کنار بازی‌های گرم و فضای سرزنده، هویت عاطفی اثر را کامل‌تر می‌سازد. جمع‌بندی «About Is Love» عاشقانه‌ای است که تازگیِ طرحش از توان بازیگران و جذابیت شخصیت‌ها کمتر است. ایدهٔ مردی گرفتار محدودیتی روانی که تنها در کنار زنی خاص آرامش می‌یابد، آشنا و گاه کلیشه‌ای به نظر می‌رسد؛ روایت نیز در بخش‌هایی کش می‌آید و برخی خطوط داستانی نیروی کافی ندارند.
« در چنین لحظه‌هایی، حل‌وفصل بعضی تعارض‌ها نیز آسان‌تر از حد انتظار به نظر می‌رسد. »
جمع‌بندی
بااین‌همه، شیمی دلنشین زوج اصلی و زوج‌های فرعی، حضور محکم و دوست‌داشتنی شخصیت‌های زن، موسیقی خوشایند و لحن سبک اثر، تماشای آن را برای علاقه‌مندان به عاشقانه‌های گرم و کم‌تنش دلپذیر می‌کند. این مجموعه بیش از آنکه با پیچیدگی داستانی یا پرداخت روان‌شناختی ماندگار شود، با همراهی بازیگران و حس صمیمانه‌ای که میان شخصیت‌ها پدید می‌آید در خاطر می‌ماند.
ثبت دیدگاه