وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده می‌دهد

یک کمدی عاشقانه در جامهٔ بی‌خیالی «Befikre» ساختهٔ Aditya Chopra، از همان آغاز می‌کوشد خود را از الگوی عاشقانه‌های پرآه‌وناله جدا کند. این‌جا عشق نه با اعترافی باشکوه، بلکه با شوخی، جسارت و ماجراجویی وارد زندگی دارام و شیرا می‌شود؛ دو نفری که رابطه‌شان از یک شب آغاز می‌شود و به‌تدریج به پیوندی صمیمی‌تر می‌رسد.

بااین‌حال، بی‌خیالیِ عنوان فیلم بیش از آن‌که فلسفه‌ای ژرف دربارهٔ عشق باشد، شیوه‌ای برای حرکت دادن روایت است: قهرمانان می‌خندند، خطر می‌کنند، دل می‌بندند و از هم فاصله می‌گیرند، گویی احساسات نیز بازی دیگری در میان بازی‌هایشان است. فیلم در بخش‌هایی از این رویکرد سود می‌برد. سبک پرجنب‌وجوشش اجازه نمی‌دهد رابطه به ملودرامی سنگین تبدیل شود و فضای کلی، سرخوش و سبک باقی می‌ماند.

اما همین انتخاب، محدودیتی نیز پدید می‌آورد: هرگاه داستان به لحظه‌ای برای مکث و فهمیدن نیاز دارد، فیلم اغلب به‌جای کاوش در احساسات، دوباره به شوخی یا حادثه‌ای تازه پناه می‌برد. پاریس؛ پس‌زمینه‌ای دل‌انگیز و آمادهٔ خیال پاریس در «Befikre» تنها محل وقوع داستان نیست؛ بخشی از هویت تصویری و عاطفی آن است.

« فیلم در بخش‌هایی از این رویکرد سود می‌برد. »

روایت و ریتم؛ جریان داستان

خیابان‌ها، کافه‌ها و چشم‌اندازهای آشنا به فیلم جلوه‌ای رنگین و رها می‌بخشند و برای ماجرای عاشقانه‌اش صحنه‌ای خیال‌انگیز فراهم می‌کنند. شهر گاه چنان دل‌فریب قاب گرفته می‌شود که تماشاگر می‌تواند از تماشای آن، مستقل از فراز و فرودهای قصه، لذت ببرد. بااین‌همه، فیلم در استفاده از این فضا همیشه از سطح کارت‌پستالی فراتر نمی‌رود.

پاریس بیشتر به آرزویی زیبا بدل می‌شود تا مکانی که شخصیت‌ها را دگرگون کند یا در تصمیم‌هایشان نقشی جدی داشته باشد. فیلم شهر را به‌خوبی می‌آراید، اما کمتر می‌پرسد زندگی در این شهر چه معنایی برای دارام و شیرا دارد. از این رو، جذابیت بصری اثر واقعی است، ولی گاه جای خالیِ لایه‌های عمیق‌تر را نیز آشکار می‌کند.

دارام و شیرا؛ کشش میان دو شخصیت نابرابر دارام، با بازی پرانرژی Ranveer Singh، موتور اصلی فیلم است. او با چهره‌پردازی‌های پرتحرک، شوخی‌های بداهه‌نما و آمادگی همیشگی برای اغراق، به صحنه‌ها جان می‌دهد. بازیگر موفق می‌شود زیر لایهٔ شلوغ و بازیگوش شخصیت، گاه رگه‌ای از آسیب‌پذیری را نیز نشان دهد؛ همین کیفیت باعث می‌شود دارام از یک قهرمان صرفاً پرسر‌وصدا فاصله بگیرد.

« شهر گاه چنان دل‌فریب قاب گرفته می‌شود که تماشاگر می‌تواند از تماشای آن، مستقل از فراز و فرودهای قصه، لذت ببرد. »

شخصیت‌ها و اجرا

هرگاه فیلم بی‌رمق می‌شود، حضور او دوباره ریتم و سرزندگی را به روایت بازمی‌گرداند. شیرا، با بازی Vaani Kapoor، از اعتمادبه‌نفس و استقلال برخوردار است و در بسیاری از لحظه‌ها هم‌پای دارام، قواعد رابطه را به چالش می‌کشد. بااین‌حال، شخصیت‌پردازی او به اندازهٔ ظرفیت بازیگر پیش نمی‌رود.

فیلم از شیرا زنی جسور و خودمختار می‌سازد، اما انگیزه‌ها و تضادهای درونی‌اش را با دقت کافی نمی‌پروراند. در نتیجه، بخشی از رابطه به جای آن‌که از شناخت تدریجی دو شخصیت برآید، بر جاذبه و انرژی ظاهری آن‌ها تکیه می‌کند. شیمی میان دو بازیگر قابل‌مشاهده است، اما برای باورپذیر شدن عشقشان، شیمی به‌تنهایی کفایت نمی‌کند.

عشق به‌مثابه بازی؛ ایده‌ای جذاب با پرداختی ناتمام یکی از ایده‌های محوری فیلم، پیوند دادن عشق با جسارت و بازیگوشی است. دارام و شیرا در آغاز رابطه، با چالش‌ها و شوخی‌های متقابل، صمیمیت خود را شکل می‌دهند. این رویکرد به فیلم امکان می‌دهد رابطه‌ای امروزی‌تر و سبک‌تر از عاشقانه‌های سنتی بسازد؛ رابطه‌ای که در آن دو نفر مدام یکدیگر را می‌آزمایند و از قالب‌های متعارف فاصله می‌گیرند.

« هرگاه فیلم بی‌رمق می‌شود، حضور او دوباره ریتم و سرزندگی را به روایت بازمی‌گرداند. »

فضا و فرم؛ لحن بصری

اما فیلم در تبدیل این ایده به درامی منسجم موفقیت کامل ندارد. بازیگوشی گاه به جای آن‌که راهی برای آشکار کردن خواسته‌ها و ترس‌های شخصیت‌ها باشد، به زنجیره‌ای از موقعیت‌های گذرا بدل می‌شود. مسئله این نیست که عاشقانه باید حتماً جدی و اندوه‌بار باشد؛ مسئله آن است که سبک‌بودن نیز برای اثرگذاری به دقت عاطفی نیاز دارد.

هنگامی که فیلم از تعارض‌های رابطه عبور می‌کند، بدون آن‌که ریشه‌هایشان را به‌خوبی روشن سازد، احساسات شخصیت‌ها ناگهان کم‌عمق یا حتی کم‌باور به نظر می‌رسند. فیلمنامه و ریتم؛ روان، اما نه همیشه هدفمند ریتم تند «Befikre» یکی از امتیازهای روشن آن است. فیلم با رفت‌وآمد میان لحظه‌های عاشقانه، کمدی و موسیقایی، معمولاً از سکون طولانی پرهیز می‌کند و حتی با زمان نسبتاً طولانی‌اش، تماشاگر را در بسیاری از بخش‌ها همراه نگه می‌دارد.

شوخی‌ها گاه به‌خوبی فرود می‌آیند و موقعیت‌های بازیگوشانه، به‌ویژه وقتی بر هماهنگی دو بازیگر تکیه دارند، جذابیت خود را حفظ می‌کنند. در سوی دیگر، فیلمنامه بارها به کلیشه‌های آشنای کمدی عاشقانه بازمی‌گردد. مسیر کلی رابطه چندان غافلگیرکننده نیست و برخی رخدادها بیشتر بهانه‌ای برای رسیدن به صحنه‌ای سرگرم‌کننده‌اند تا نتیجهٔ طبیعی انتخاب‌های شخصیت‌ها.

« اما فیلم در تبدیل این ایده به درامی منسجم موفقیت کامل ندارد. »

قوت‌ها و کاستی‌ها

گاه نیز صحنه‌ها بیش از اندازه کش می‌آیند یا تأثیر خود را پس از رسیدن به نقطهٔ اصلی از دست می‌دهند. بنابراین، تندی ریتم همیشه به معنای پیشرفت دراماتیک نیست؛ فیلم حرکت می‌کند، اما هر حرکت الزاماً چیزی تازه دربارهٔ آدم‌هایش آشکار نمی‌سازد. موسیقی، رقص و لذتِ لحظه موسیقی و رقص در ساختن هویت شاداب فیلم سهم مهمی دارند.

ترانه‌ها به فضای پاریسی و عاشقانهٔ اثر رنگ بیشتری می‌زنند و برخی از قطعات، با انرژی و ضرباهنگ خود، از داستان مستقل می‌شوند و به لحظه‌هایی برای لذت بردن بدل می‌گردند. رقص نیز با زبان بدنی و شور بازیگران هماهنگ است؛ گویی فیلم هرگاه از بیان مستقیم احساسات ناتوان می‌شود، آن‌ها را به حرکت و موسیقی واگذار می‌کند.

این انتخاب در بسیاری از لحظه‌ها کارآمد است، اما گاهی ترانه و نمایش بصری جای گسترش رابطه را می‌گیرند. فیلم به‌جای آن‌که میان دو بخش موزیکال، شناخت تازه‌ای از شخصیت‌ها به دست دهد، از جذابیت خودِ اجرا بهره می‌برد. چنین رویکردی برای اثری سرخوش پذیرفتنی است، ولی وقتی بخش‌های نمایشی طولانی یا کم‌ارتباط با تحول داستان می‌شوند، انسجام کلی را کاهش می‌دهند.

« گاه نیز صحنه‌ها بیش از اندازه کش می‌آیند یا تأثیر خود را پس از رسیدن به نقطهٔ اصلی از دست می‌دهند. »

جمع‌بندی

جمع‌بندی «Befikre» فیلمی است که بیش از هر چیز با انرژی، ظاهر رنگارنگ و بازی پرتحرک Ranveer Singh در خاطر می‌ماند. پاریس به آن جلوه‌ای دلپذیر می‌دهد و ریتم تند و لحظه‌های سرگرم‌کننده‌اش، تماشایش را آسان می‌کنند. در عین حال، داستان به کلیشه‌های آشنا نزدیک می‌شود، شخصیت‌ها به عمق عاطفی کافی نمی‌رسند و پیوند میان شوخی‌های سبک و احساسات جدی همیشه استوار نیست.

برخی بخش‌ها نیز بیش از آن‌که به روایت خدمت کنند، برای حفظ شور و نمایش جذابیت ساخته شده‌اند. نتیجه، کمدی عاشقانه‌ای خوش‌ظاهر و پرجنب‌وجوش است که در سطح سرگرمی موفق‌تر از سطح کاوش عاطفی عمل می‌کند. اگر تماشاگر از آن انتظار قصه‌ای پیچیده یا تصویری واقع‌گرایانه از رابطه نداشته باشد، می‌تواند از سرزندگی‌اش لذت ببرد؛ اما جذابیت لحظه‌ای فیلم جای خالیِ شخصیت‌پردازی و انسجام روایی را کاملاً پر نمی‌کند.

« پاریس به آن جلوه‌ای دلپذیر می‌دهد و ریتم تند و لحظه‌های سرگرم‌کننده‌اش، تماشایش را آسان می‌کنند. »