وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده می‌دهد

کریسمس به‌مثابه آزمون رابطه «A Make or Break Holiday» از موقعیتی آشنا آغاز می‌کند: لیو و دنیل، زوجی که به‌تازگی تصمیم گرفته‌اند مدتی از یکدیگر فاصله بگیرند، ناچارند برنامه‌ای را که پیش‌تر چیده‌اند حفظ کنند؛ میزبانی از خانواده‌هایشان در نخستین کریسمس مشترک. آن‌ها برای جلوگیری از آشفتگی تعطیلات، وانمود می‌کنند هنوز رابطه‌شان بی‌دردسر است.

این تظاهر، هم موتور کمدی فیلم است و هم ابزاری برای بازگرداندن شخصیت‌ها به کنار یکدیگر؛ زیرا هر برنامه‌ریزی و هر گرفتاری خانوادگی، آن‌ها را وادار می‌کند دوباره همکاری کنند. فیلم از همان ابتدا روشن می‌سازد که با یک درام پیچیده درباره جدایی روبه‌رو نیستیم. مسئله اصلی، نه راز بزرگی پنهان‌شده در گذشته، بلکه فاصله‌ای است که با دلخوری‌های ناگفته و تفاوت در شیوه زندگی میان دو نفر شکل گرفته است.

کریسمس در این روایت، پس‌زمینه‌ای تزئینی نیست؛ فرصتی است برای آشکار شدن تنش‌ها، بازسنجی رابطه و به یاد آوردن کیفیت‌هایی که در روزمرگی زیر بار رنجش‌ها محو شده‌اند. (خلاصه رسمی فیلم نیز بر همین جدایی موقت و همکاری دوباره زوج برای برگزاری کریسمس تأکید دارد.) عاشقانه‌ای بر پایه بازشناسی نقطه قوت مرکزی فیلم، انتخاب آشتی به‌جای کشمکش‌های بزرگ و افشاگری‌های ناگهانی است.

« آن‌ها برای جلوگیری از آشفتگی تعطیلات، وانمود می‌کنند هنوز رابطه‌شان بی‌دردسر است. »

روایت و ریتم؛ جریان داستان

لیو و دنیل قرار نیست یک‌شبه به آدم‌هایی کاملاً متفاوت بدل شوند؛ آنچه اهمیت دارد، دیدن دوباره یکدیگر است. آن‌ها در جریان آماده‌سازی جشن، ناچار می‌شوند بار دیگر در کنار هم تصمیم بگیرند، مسئولیت بپذیرند و واکنش‌های آشنای هم را تحمل کنند. از دل همین موقعیت‌های کوچک، خاطره صمیمیت قدیمی سر برمی‌آورد.

این الگو برای تماشاگرانی که از عاشقانه‌های پرحادثه انتظار ندارند، جذابیت خاصی دارد. فیلم به‌جای آن‌که رابطه را با یک مانع بیرونی عظیم بیازماید، سراغ پرسشی ساده‌تر می‌رود: آیا هنوز می‌توان در دل اختلاف‌ها، بخش دوست‌داشتنی طرف مقابل را دید؟ پاسخ اثر، خوش‌بینانه است، اما نه کاملاً بی‌مقدمه؛ نزدیکی دوباره از خلال همراهی روزمره شکل می‌گیرد.

البته چنین روندی نیازمند آن است که تماشاگر از ابتدا بپذیرد تفاوت‌های این دو نفر، با وجود تنش‌هایشان، هنوز ظرفیت سازگاری دارد. بازی‌ها و شیمی میان دو شخصیت Hunter King و Evan Roderick در نقش لیو و دنیل، بار اصلی فیلم را بر دوش می‌کشند. رابطه آن‌ها زمانی باورپذیرتر می‌شود که فیلم اجازه می‌دهد اختلافشان در رفتارهای ساده و واکنش‌های کوتاه بروز کند، نه صرفاً در گفت‌وگوهایی که توضیح می‌دهند چه کسی مقصر است.

« لیو و دنیل قرار نیست یک‌شبه به آدم‌هایی کاملاً متفاوت بدل شوند؛ آنچه اهمیت دارد، دیدن دوباره یکدیگر است. »

شخصیت‌ها و اجرا

یکی می‌تواند شتاب‌زده‌تر و منظم‌تر باشد و دیگری آسوده‌گیرتر؛ اما اجراها این تضاد را تا حد امکان در قلمرو شخصیت‌پردازی نگه می‌دارند، نه در حد دو تیپ بی‌روح. شماری از نقدهای منتشرشده نیز هماهنگی زوج اصلی و باورپذیری شیمی میان دو بازیگر را از امتیازهای فیلم دانسته‌اند. بازیگران مکمل نیز به فضای خانوادگی اثر رنگ می‌دهند، هرچند همه شخصیت‌ها به یک اندازه پرداخت نمی‌شوند.

حضور خانواده‌ها پیوسته بر رابطه زوج سایه می‌اندازد و گاه باعث می‌شود فیلم از تمرکز بر لیو و دنیل فاصله بگیرد. بااین‌حال، بازی جمعی کمک می‌کند خانه میزبان به محیطی زنده بدل شود؛ فضایی که در آن هرکس توقع، عادت یا برداشت خاص خود را دارد. نتیجه، گاهی شلوغ و گاهی سرگرم‌کننده است، اما این شلوغی با ماهیت مهمانی خانوادگی تناسب دارد.

کمدی خانوادگی و گرمای فضای جشن فیلم از ابزارهای آشنای کمدی تعطیلات بهره می‌گیرد: تدارکات فراوان، نگرانی برای بی‌نقص برگزار شدن مهمانی، برخورد خانواده‌ها و لزوم حفظ ظاهری آرام در شرایطی که اوضاع از کنترل خارج می‌شود. طنز آن عموماً بر موقعیت استوار است؛ شخصیت‌ها می‌کوشند وانمود کنند همه‌چیز خوب است، درحالی‌که فشار برنامه‌ریزی و اختلاف‌های شخصی هر لحظه می‌تواند این نمایش را برهم بزند.

« شماری از نقدهای منتشرشده نیز هماهنگی زوج اصلی و باورپذیری شیمی میان دو بازیگر را از امتیازهای فیلم دانسته‌اند. »

فضا و فرم؛ لحن بصری

فضای کریسمسی نیز به فیلم گرما می‌بخشد. تزئینات، گردهمایی‌ها و مناسبات خانوادگی، جهانی می‌سازند که در آن حتی سوءتفاهم‌ها هم بهانه‌ای برای نزدیکی دوباره به نظر می‌رسند. این حال‌وهوا برای فیلمی که قرار است سرگرمی سبک و دلنشین فراهم کند، کارکردی مؤثر دارد. بااین‌همه، گرمای بصری و عاطفی اثر همیشه به عمق دراماتیک تبدیل نمی‌شود؛ گاهی جشن و شلوغی، جای پرداخت دقیق‌تر به علت اختلاف زوج را می‌گیرند.

سوءتفاهم‌ها و محدودیت‌های فیلمنامه ضعف مهم فیلم در طراحی بعضی گره‌های داستانی دیده می‌شود. فاصله میان لیو و دنیل از نارضایتی‌هایی شکل گرفته که به‌نظر می‌رسد با گفت‌وگویی صریح می‌شد زودتر درباره‌شان حرف زد. وقتی شخصیت‌ها برای مدتی طولانی‌تر از حد لازم از بیان روشن خواسته‌هایشان پرهیز می‌کنند، تعلیق عاطفی فیلم کمی مصنوعی جلوه می‌کند.

تماشاگر ممکن است به‌جای نگرانی برای سرنوشت رابطه، از خود بپرسد چرا این دو نفر مسئله را ساده‌تر حل نمی‌کنند. این کاستی، از یک ویژگی شناخته‌شده در عاشقانه‌های تلویزیونی می‌آید: روایت برای حفظ کشمکش، گاه سوءتفاهم را طولانی می‌کند، حتی وقتی رفتار شخصیت‌ها چندان منطقی نیست. از سوی دیگر، دخالت خانواده‌ها و شدت توقعاتشان ممکن است برای برخی تماشاگران سرگرم‌کننده باشد، اما برای برخی دیگر آزاردهنده؛ به‌ویژه وقتی اعضای خانواده به‌جای کمک به پیشرفت شخصیت‌ها، صرفاً مانعی پرسر‌وصدا می‌شوند.

« این حال‌وهوا برای فیلمی که قرار است سرگرمی سبک و دلنشین فراهم کند، کارکردی مؤثر دارد. »

قوت‌ها و کاستی‌ها

فیلم در تعادل میان شوخی با خانواده و باورپذیر نگه‌داشتن رفتار آن‌ها همیشه موفق نیست. آشناییِ دلپذیر، پیش‌بینی‌پذیریِ اجتناب‌ناپذیر «A Make or Break Holiday» به‌وضوح به سنت عاشقانه‌های کریسمسی وفادار است: زوجی در آستانه جدایی، مناسبت خانوادگی، اجبار به همکاری و فرصتی برای بازگشت احساس.

آشنایی این ساختار، لزوماً عیب نیست؛ چنین فیلمی بیش از آن‌که بخواهد قواعد ژانر را برهم بزند، می‌خواهد تجربه‌ای آرام، مطمئن و آشنا بسازد. اما بهای این انتخاب آن است که مسیر کلی داستان از ابتدا تا حد زیادی قابل حدس می‌شود. فیلم در بهترین لحظاتش، از همین آشنایی برای ایجاد حس آسودگی بهره می‌گیرد؛ تماشاگر می‌داند با اثری تلخ و بی‌رحم طرف نیست و می‌تواند درگیر خرده‌تنش‌های رابطه شود.

در لحظات ضعیف‌تر، همان فرمول به محدودیت بدل می‌شود: پیچیدگی عاطفی کم‌رنگ می‌ماند و بعضی موقعیت‌ها بیش از آن‌که از انتخاب‌های طبیعی شخصیت‌ها برخیزند، برای رساندن داستان به ایستگاه بعدی طراحی شده‌اند. بنابراین ارزش فیلم نه در غافلگیری، بلکه در نحوه اجرای الگوهای آشنا و کیفیت همراهی با شخصیت‌هایش قرار دارد.

« فیلم در تعادل میان شوخی با خانواده و باورپذیر نگه‌داشتن رفتار آن‌ها همیشه موفق نیست. »

جمع‌بندی

جمع‌بندی «A Make or Break Holiday» اثری گرم و خوش‌تماشا درباره رابطه‌ای است که زیر فشار روزمرگی و انتظارات خانوادگی آسیب دیده، اما هنوز امکان ترمیم دارد. بازی هماهنگ Hunter King و Evan Roderick، فضای جشن‌گونه و طنز موقعیتی، فیلم را برای مخاطبی که به عاشقانه‌های سبک کریسمسی علاقه دارد، دلنشین می‌کند.

در مقابل، اتکای پررنگ به کلیشه‌های ژانر، سوءتفاهم‌های گاه تصنعی و خانواده‌هایی که بعضی وقت‌ها از مرز شوخی به مزاحمت نزدیک می‌شوند، مانع از آن است که فیلم به اثری ژرف یا تازه بدل شود. بااین‌حال، فیلم در هدف اصلی خود موفق است: یادآوری این‌که رابطه گاهی نه با اتفاقی خارق‌العاده، بلکه با توجه دوباره به جزئیات کوچک جان می‌گیرد.

حاصل، داستانی آشنا و پیش‌بینی‌پذیر است که گرمایش را از صمیمیت میان دو شخصیت و حال‌وهوای کریسمس می‌گیرد؛ مناسب تماشایی آسوده، نه برای آن‌که قواعد عاشقانه را دگرگون کند، بلکه برای آن‌که به لحظه‌های ساده آشتی مجال دهد.