نقد و بررسی
نقد اوه! دروغگوی شیرین من! (Oh! My Sweet Liar!) | 2020
وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده میدهد
میان فریب و دلبستگی «Oh! My Sweet Liar!» از آن مجموعههایی است که ایدهٔ مرکزیاش عمداً بر اغراق و بازیگوشی بنا شده است: نقاشی جوان برای گریز از گرفتارشدن، خود را باردارِ وارث خانوادهای بانفوذ جا میزند؛ درحالیکه مرد جوان نیز از این ادعا برای رهایی از ازدواجی ناخواسته سود میبرد.
در نتیجه، دروغی که ابتدا راهی برای نجات و معاملهای موقت به نظر میرسد، به رشتهای از موقعیتهای کمدی، سوءظن و نزدیکی عاطفی تبدیل میشود. مجموعه در چین تاریخی میگذرد و ۲۹ قسمت دارد؛ اما بیش از آنکه بخواهد تصویری واقعگرایانه از تاریخ بسازد، به دنبال فضایی سبک، عاشقانه و سرگرمکننده است.
نقطهٔ قوت آغازین اثر، بیپروایی آن در پذیرفتن نامتعارفبودن ایده است. داستان از همان ابتدا روشن میکند که قرار نیست با روایتی واقعگرا یا درامی سنگین روبهرو باشیم. دروغی به این بزرگی، در محیطی خانوادگی و پر از نگاههای مراقب، بهخودیخود موتور مناسبی برای آشوب و طنز است. تماشاگر نیز خیلی زود درمییابد که پرسش اصلی فقط این نیست که نقشهٔ شخصیتها چهقدر دوام میآورد؛ مهمتر آن است که نزدیکی ناخواستهٔ آنها چگونه این توافق حسابگرانه را تغییر میدهد.
شروعی پرجنبوجوش و جهان کمدی شروع مجموعه از سرگرمکنندهترین بخشهای آن است. موقعیتهای هولناک و طنزآمیز، بدگمانیهای پیدرپی و تلاش شخصیت اصلی برای پنهانکردن هویت و نیتش، ریتمی چابک میسازند. «Xiong Xi Ruo» نقاشی است که خلاقیتش تنها به کار هنری محدود نمیماند؛ او برای گریختن از مخمصه، پیوسته راههایی بداهه پیدا میکند و گاهی با جسارت و گاهی با دستپاچگی از موقعیتهای دشوار عبور میکند.
« نقطهٔ قوت آغازین اثر، بیپروایی آن در پذیرفتن نامتعارفبودن ایده است. »
روایت و ریتم؛ جریان داستان
همین آمیزهٔ زیرکی و آشفتگی، در بخشهای ابتدایی به شخصیت او جذابیتی کمیک میدهد. طنز مجموعه بیشتر از آنکه بر شوخیهای پیچیده یا هجو اجتماعی استوار باشد، از برخورد شخصیتها و فاصلهٔ میان آنچه میگویند و آنچه واقعاً میخواهند نیرو میگیرد. دروغی بزرگ، ناگزیر به توضیحهای کوچکتر و مراقبتهای دائمی نیاز دارد؛ همین سازوکار به قصه فرصت میدهد موقعیتهایی تازه بسازد.
بااینحال، شوخیهای آغازین چنان پرانرژیاند که استانداردی نسبتاً بالا برای ادامه تعیین میکنند. اثر در همهٔ قسمتها نمیتواند همان تازگی و سرعت را حفظ کند و گاه بهجای گسترش موقعیت، صرفاً صورت دیگری از همان آشفتگی را تکرار میکند. زوج اصلی و شکلگیری اعتماد جذابیت عاطفی مجموعه بیش از هر چیز به هماهنگی دو بازیگر اصلی وابسته است.
«Li Hong Bin» در آغاز در موضع قدرت قرار دارد، اما رابطهٔ او با «Xiong Xi Ruo» صرفاً بر تعقیب و گریز یا برتری یک طرف بر دیگری بنا نمیشود. هر دو در این پیوند مصلحتی سهمی دارند و هر یک چیزی را از دیگری پنهان میکنند؛ ازاینرو، شکلگیری علاقه میانشان زمانی دلنشین میشود که از دل کنشهای کوچک، مراقبتها و شناخت تدریجی بیرون میآید، نه از یک دگرگونی ناگهانی و بیمقدمه.
شیمی زوج اصلی یکی از دلایل مهم تماشاییماندن اثر است. بازیگران میتوانند هم جنبهٔ مضحک موقعیت را حفظ کنند و هم لحظههایی بسازند که رابطه را صمیمانهتر نشان میدهد. «Li Hong Bin» در برابر آشفتگی و بداههپردازی «Xiong Xi Ruo» نوعی ثبات فراهم میکند و این تضاد، میانشان کشش ایجاد میکند.
« همین آمیزهٔ زیرکی و آشفتگی، در بخشهای ابتدایی به شخصیت او جذابیتی کمیک میدهد. »
شخصیتها و اجرا
در سوی دیگر، سرسختی و ابتکار زن جوان مانع از آن میشود که رابطه به الگویی یکطرفه و کاملاً منفعلانه فروکاسته شود. نتیجه، زوجی است که لحظههای مشترکشان معمولاً از خودِ پیچیدگیهای پیرامونی جذابتر است. شخصیتها و فضای خانوادگی جهان داستان فقط به دو شخصیت اصلی محدود نمیماند. خانوادهٔ بانفوذ، مناسبات درونی خانه و شخصیتهای پیرامونی، فضا را به مجموعهای از واکنشها و سوءظنهای متقابل بدل میکنند.
بخشی از شیرینی سریال از همین جمع میآید: حتی چهرههای بزرگتر خانواده نیز صرفاً کارکردی تهدیدآمیز ندارند و حضورشان میتواند به موقعیتهای بامزه یا لحظههای صمیمی بینجامد. فضای خانوادگی، در مجموع، به اثر گرمایی میدهد که با ظاهر پرهیاهوی نقشهٔ اصلی هماهنگ است. بااینحال، شخصیتهای فرعی همیشه به اندازهٔ زوج مرکزی پرورده نمیشوند.
برخی از آنها بیشتر برای ایجاد مانع، بدگمانی یا جابهجایی مسیر قصه حضور دارند تا آنکه انگیزهای مستقل و پیچیده پیدا کنند. در نتیجه، هرگاه درام از رابطهٔ اصلی فاصله میگیرد، ممکن است انسجام و تمرکزش کاهش یابد. مجموعه در بهترین لحظههایش میفهمد که مخاطب برای دیدن واکنش دو شخصیت به یکدیگر مانده است؛ در لحظههای کمجانتر، اما به پیرنگهای جانبی بیش از اندازه مجال میدهد.
دروغی که بیش از اندازه دوام میآورد ایدهٔ بارداری ساختگی در ابتدا منبعی زایا برای کمدی است: هر برخورد تازه میتواند خطر افشای راز را بیشتر کند و شخصیتها را وادار سازد نقشهشان را با جزئیات تازهای سرپا نگه دارند. مسئله از جایی آغاز میشود که همین سازوکار، بهجای آنکه مرحلهبهمرحله گسترش یابد، گاه تکرار میشود.
« نتیجه، زوجی است که لحظههای مشترکشان معمولاً از خودِ پیچیدگیهای پیرامونی جذابتر است. »
فضا و فرم؛ لحن بصری
مجموعه از ظرفیت ابتدایی ایده بهره میگیرد، اما همیشه نمیتواند برای هر بازگشت به آن، پیامد یا معنای تازهای بسازد. در چنین لحظههایی، تماشاگر ممکن است احساس کند داستان میتوانست با ایجاز بیشتری پیش برود. رفتار «Xiong Xi Ruo» نیز نوسان دارد. سرزندگی، واکنشهای تند و توانایی او در ساختن راهحلهای فوری، بخش مهمی از جذابیت شخصیتاند؛ ولی همین ویژگیها گاهی به تصمیمهایی کمپخته تبدیل میشوند که بیش از آنکه از منطق شخصیت برآیند، برای طولانیکردن کشمکش به کار میآیند.
در بعضی مقاطع، اعتماد آسان او به گفتههای دیگران یا نپذیرفتن نشانههایی که پیشتر در اختیارش گذاشته شده، رابطه و داستان را به مسیری کندتر میبرد. مشکل فقط اشتباهکردن شخصیت نیست؛ مسئله آن است که مجموعه همیشه برای این اشتباهها زمینهای بهاندازهٔ کافی قانعکننده فراهم نمیکند. ریتم، لحن و کیفیت اجرا لحن اثر میان کمدی، عاشقانه و درام خانوادگی حرکت میکند.
این ترکیب، به آن امکان میدهد از یکنواختی فاصله بگیرد، اما در عین حال به کنترل دقیق ریتم نیاز دارد. بخشهایی که روی زوج اصلی و شوخیهای موقعیتی تمرکز دارند، معمولاً روانتر پیش میروند؛ هرگاه سوءتفاهمها پشت سر هم انباشته میشوند، حرکت قصه کند میشود و تماشاگر ممکن است خواهان جمعوجورشدن ماجرا باشد.
بعضی نقدها نیز به کشآمدن روایت در بخشهای میانی و این احساس اشاره کردهاند که قصه ظرفیت فشردهترشدن را داشته است. از نظر اجرا، مجموعه بیش از آنکه به ظرافت روانشناختی متکی باشد، بر انرژی بازیگران و خوشاقبالی موقعیتهای کمدی تکیه میکند. این انتخاب با هدف کلی آن سازگار است: «Oh!
« در چنین لحظههایی، تماشاگر ممکن است احساس کند داستان میتوانست با ایجاز بیشتری پیش برود. »
قوتها و کاستیها
My Sweet Liar!» نمیکوشد خود را درامی تاریخیِ سنگین معرفی کند، بلکه میخواهد تماشاگر را در فضایی دلپذیر و پرتحرک نگه دارد. گاهی همین سبکبالبودن کمک میکند کاستیهای داستانی آسانتر پذیرفته شوند؛ گاهی هم سبب میشود لحظههایی که نیازمند پرداخت عاطفی بیشترند، زودتر از حد انتظار به پایان برسند.
جمعبندی «Oh! My Sweet Liar!» در بهترین حالتش کمدی عاشقانهای شیرین و بازیگوش است که با یک موقعیت اولیهٔ عجیب، زوجی خوشهماهنگ و گروهی از شخصیتهای دوستداشتنی، تماشاگر را به دنیای خود میکشاند. آغاز خندهدار و پرتحرک، رابطهٔ جذاب دو شخصیت اصلی و فضای خانوادگی گرم، از دلایل اصلی لذتبردن از آناند.
در مقابل، طولانیشدن دروغ محوری، تکرار برخی موقعیتها و تصمیمهای ناپختهٔ قهرمان زن، مانع از آن میشوند که اثر در تمام مسیر به یک اندازه سرزنده بماند. این مجموعه برای کسی مناسب است که از عاشقانههای تاریخیِ سبک، سوءتفاهمهای کمیک و زوجی با کشش آشکار لذت میبرد و انتظار ندارد هر گره داستانی با منطقی بینقص باز شود.
اگر تماشاگر بهدنبال روایت فشرده، شخصیتپردازی کاملاً یکدست یا طنزی پیوسته تازه باشد، احتمالاً بخشهایی از آن برایش کشدار خواهد شد. اما اگر بتواند نقصهای ریتم را در برابر لحظههای شیرین رابطه و شوخیهای آغازین بپذیرد، «Oh! My Sweet Liar!» تجربهای دلنشین و سرگرمکننده خواهد بود؛ اثری که بیش از پیچیدگی پیرنگ، بر جذابیت همراهی دو شخصیتش تکیه دارد.
« آغاز خندهدار و پرتحرک، رابطهٔ جذاب دو شخصیت اصلی و فضای خانوادگی گرم، از دلایل اصلی لذتبردن از آناند. »
ثبت دیدگاه