نقد و بررسی
نقد پکیج (The Package) | 2017
وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده می‌دهد
سفری که مقصدش آدم‌ها هستند «The Package» در ظاهر دربارهٔ یک تور گردشگری در فرانسه است؛ گروهی از مسافران از شهری به شهر دیگر می‌روند، از بناها و چشم‌اندازها دیدن می‌کنند و می‌کوشند برنامهٔ فشردهٔ سفر را دنبال کنند. اما جاذبهٔ اصلی سریال نه فهرست دیدنی‌ها، بلکه برخورد آدم‌هایی است که در شرایطی ناگزیر کنار هم قرار گرفته‌اند.
هم‌سفران، با آن‌که در آغاز غریبه‌اند و هر یک سرگرم گرفتاری‌های خود، کم‌کم به شنوندگان و شاهدان زندگی یکدیگر بدل می‌شوند. سفر در اینجا بیش از آن‌که حرکت در جغرافیا باشد، فرصتی برای نزدیک شدن به تجربه‌های پنهان شخصیت‌هاست. این مجموعهٔ دوازده‌قسمتی محصول کرهٔ جنوبی است و داستانش حول راهنمای تور، یون سو‌سو، و گروهی از مسافران شکل می‌گیرد؛ افرادی با سن‌وسال، خلق‌وخو و وضعیت‌های عاطفی متفاوت.
سریال از همان ابتدا دو سطح روایی را در هم می‌آمیزد: مسیر بیرونی تور و مسیر درونی رابطه‌ها. هر توقف، غذا یا گفت‌وگوی دسته‌جمعی می‌تواند زمینه‌ای برای آشکار شدن بخشی از گذشته و خواسته‌های شخصیت‌ها باشد. به همین دلیل، تماشاگر به‌تدریج درمی‌یابد که عنوان اثر فقط به شکل سفر اشاره ندارد؛ «بسته» همچنین می‌تواند استعاره‌ای از مجموعهٔ آدم‌ها و رازهایی باشد که در یک مسیر مشترک، ناچارند با خود حمل کنند.
گروهی از قصه‌های ناتمام ساختار سریال بر یک قهرمان یگانه تکیه نمی‌کند. شخصیت‌های گوناگون هر کدام داستان، دل‌مشغولی و مسئله‌ای عاطفی دارند و همین چندصدایی، مهم‌ترین امتیاز روایی اثر است. سان مارو به‌تنهایی راهی سفر شده و گذشتهٔ عاطفی‌اش هنوز بر نگاه او به دیگران سایه می‌اندازد. کیم گیونگ‌جه و هان سو‌ران درگیر پرسش‌هایی دربارهٔ دوام رابطه و تصمیم‌های آینده‌اند.
« اما جاذبهٔ اصلی سریال نه فهرست دیدنی‌ها، بلکه برخورد آدم‌هایی است که در شرایطی ناگزیر کنار هم قرار گرفته‌اند. »
روایت و ریتم؛ جریان داستان
در سوی دیگر، مسافری با همراهی مرموز سفر می‌کند و از توضیح روشن ماهیت پیوند میان خود و او طفره می‌رود. زوج مسن‌تر گروه نیز با مشاجره‌های مکرر، تصویری متفاوت از همراهی طولانی‌مدت پیش چشم می‌گذارند. تنوع این موقعیت‌ها اجازه می‌دهد سریال رابطه را از یک زاویهٔ واحد نبیند. عشق در «The Package» همیشه شاد و پرشور نیست؛ گاهی در قالب عادت، سوءتفاهم، نگرانی از آینده یا سکوتی طولانی ظاهر می‌شود.
برخی شخصیت‌ها از تصمیم‌گیری می‌ترسند، برخی دیگر نمی‌دانند چگونه دربارهٔ گذشته‌شان حرف بزنند و عده‌ای نیز در برابر تغییر مقاومت می‌کنند. این تفاوت‌ها به قصه‌ها رنگ می‌دهد و باعث می‌شود سفر گروهی، به مجموعه‌ای از برخوردهای انسانی بدل شود، نه صرفاً بستری برای پیشبرد یک عاشقانهٔ مرکزی.
بااین‌حال، همین گستردگی هزینه‌ای هم دارد. وقتی چند زوج و چند خط داستانی هم‌زمان به توجه سریال نیاز دارند، فرصت پرداخت برابر برای همه فراهم نمی‌شود. بعضی رابطه‌ها مجال پیدا می‌کنند لایه‌های بیشتری از خود نشان دهند، اما بعضی دیگر بیشتر در حد طرحی جذاب باقی می‌مانند. سریال گاه به شخصیت‌ها نزدیک می‌شود و گاه، درست وقتی انتظار می‌رود در تجربهٔ آن‌ها مکث کند، به قصهٔ دیگری می‌پردازد.
این نابرابری از ضعف‌های ساختاری اثر است، هرچند مانع شکل‌گیری حس جمعی آن نمی‌شود. فرانسه؛ پس‌زمینه‌ای زنده و مؤثر فرانسه در این سریال تنها کارت‌پستالی زیبا برای تزئین قاب‌ها نیست. جاده‌ها، شهرها و مکان‌های دیدنی، ریتم سفر را می‌سازند و بر فضای عاطفی قصه اثر می‌گذارند. حرکت از یک مقصد به مقصد دیگر، شخصیت‌ها را از عادت‌های روزمره‌شان جدا می‌کند و در وضعیتی قرار می‌دهد که ناچارند با غریبه‌ها وقت بگذرانند.
« در سوی دیگر، مسافری با همراهی مرموز سفر می‌کند و از توضیح روشن ماهیت پیوند میان خود و او طفره می‌رود. »
شخصیت‌ها و اجرا
گاهی همین اجبار ساده، زمینهٔ گفت‌وگویی صمیمانه یا برخوردی طنزآمیز می‌شود. چشم‌اندازها نیز فرصتی برای مکث فراهم می‌کنند: شخصیت‌ها می‌توانند در برابر منظره‌ای تازه، لحظه‌ای از نقش‌های همیشگی خود فاصله بگیرند. قاب‌های خوش‌ساخت و فضای گردشگری، به سریال کیفیتی دلنشین می‌بخشند و تماشاگر را به همراهی با تور ترغیب می‌کنند.
بااین‌همه، زیبایی مکان‌ها همواره در خدمت درام قرار نمی‌گیرد؛ گاه چنان چشمگیر است که خود به جاذبهٔ اصلی صحنه تبدیل می‌شود و از تمرکز بر رابطه‌ها می‌کاهد. اما در مجموع، جغرافیای داستان با مضمون آن هماهنگ است: سفر به سرزمینی ناآشنا، بهانه‌ای می‌شود برای دیدن دوبارهٔ آدم‌های آشنا، یا کشف بخش‌هایی از آنان که تا پیش از این پنهان مانده بود.
لحن گرم، شوخی‌های به‌جا یکی از ویژگی‌های دوست‌داشتنی «The Package» تعادل نسبی میان کمدی و لحظه‌های تأمل‌برانگیز است. سریال به‌جای آن‌که تمام بار جذابیت خود را بر تعلیق یا غافلگیری‌های پی‌درپی بگذارد، از موقعیت‌های روزمرهٔ سفر بهره می‌گیرد: اختلاف سلیقه، خستگی، نظم گروهی و سوءتفاهم‌های کوچک.
شوخی‌ها معمولاً از تفاوت شخصیت‌ها و کنار هم قرار گرفتن آدم‌هایی با عادت‌های متضاد می‌آیند؛ ازاین‌رو، به فضای داستان تعلق دارند و کمتر حالتی تصنعی پیدا می‌کنند. این لحن نرم، مجموعه را به تماشایی آرام و خوش‌نشین تبدیل می‌کند. حتی هنگامی که شخصیت‌ها با اندوه، حسرت یا تردید روبه‌رو می‌شوند، سریال معمولاً از اغراق عاطفی فاصله می‌گیرد.
« گاهی همین اجبار ساده، زمینهٔ گفت‌وگویی صمیمانه یا برخوردی طنزآمیز می‌شود. »
فضا و فرم؛ لحن بصری
نتیجه، فضایی گرم است که از مخاطب نمی‌خواهد پیوسته در نگرانی یا هیجان بماند. این ویژگی برای برخی تماشاگران نقطهٔ قوت اصلی اثر خواهد بود؛ به‌ویژه اگر از داستان‌هایی لذت ببرند که بیشتر بر همراهی با شخصیت‌ها تکیه دارند تا بر ضرباهنگ پرشتاب. بازی‌ها و شخصیت‌پردازی بازیگران، از جمله لی یون‌هی، جونگ یون‌هوا و چوی وو‌شیک، در ایجاد حس یک گروه واقعی نقش مهمی دارند.
حضور شخصیت‌ها در کنار یکدیگر باید باورپذیر باشد تا رابطه‌هایی که در طول سفر شکل می‌گیرند تصنعی به نظر نرسند؛ سریال در بسیاری از صحنه‌های گروهی از همین هماهنگی سود می‌برد. بازی‌ها به‌جای نمایش‌های پرآوازه، بیشتر بر واکنش‌های کوچک و تغییر تدریجی رفتار تکیه می‌کنند. نگاه، مکث یا طرز پاسخ دادن شخصیت‌ها گاهی از گفت‌وگوی مستقیم گویاتر است.
یون سو‌سو نیز به‌عنوان راهنمای تور، جایگاهی دوگانه دارد: او مسئول نظم سفر است، اما خودش بیرون از ماجراهای عاطفی گروه قرار نمی‌گیرد. این موقعیت باعث می‌شود هم ناظر رابطه‌های دیگران باشد و هم درگیر مسئله‌های شخصی خود. حضور او به سریال محوری عاطفی می‌دهد، بی‌آن‌که تمام خط‌های داستانی را زیر سایهٔ رابطه‌اش با سان مارو ببرد.
در عین حال، محدودیت زمان باعث می‌شود برخی شخصیت‌های فرعی بیش از آن‌که به‌طور کامل شناخته شوند، از خلال یک ویژگی یا موقعیت مشخص تعریف شوند. ریتم آهسته و غافلگیری‌های قابل حدس «The Package» آگاهانه با ضرباهنگی آرام حرکت می‌کند. بسیاری از صحنه‌ها به تماشاگر فرصت می‌دهند در فضای سفر بماند و تغییر رابطه‌ها را تدریجی دنبال کند.
« نتیجه، فضایی گرم است که از مخاطب نمی‌خواهد پیوسته در نگرانی یا هیجان بماند. »
قوت‌ها و کاستی‌ها
این کندی در بهترین لحظه‌ها با مضمون اثر تناسب دارد: نزدیکی میان آدم‌ها معمولاً یکباره رخ نمی‌دهد، بلکه از مجموعه‌ای از برخوردهای کوچک و گفت‌وگوهای پراکنده ساخته می‌شود. چنین ریتمی به حال‌وهوای آرام و صمیمی سریال کمک می‌کند. اما همین انتخاب همیشه نتیجه‌بخش نیست. در بخش‌هایی، پیشروی قصه کندتر از آن است که تنش یا کنجکاوی کافی ایجاد کند؛ تماشاگر ممکن است احساس کند برخی موقعیت‌ها بیش از اندازه کش آمده‌اند.
افزون بر این، بعضی مسیرهای داستانی و چرخش‌های روایی از پیش نشانه‌هایی آشکار دارند و بنابراین غافلگیری نهایی‌شان چندان نیرومند نیست. سریال در این لحظه‌ها بیشتر به نحوهٔ مواجههٔ شخصیت‌ها با واقعیت اهمیت می‌دهد تا به خودِ کشف آن؛ بااین‌حال، همهٔ مخاطبان از چنین رویکردی رضایت نخواهند داشت.
جمع‌بندی «The Package» در نهایت اثری دربارهٔ سفر، رابطه و فرصت کوتاهی است که دور شدن از زندگی روزمره برای شناختن دیگران فراهم می‌کند. جذابیت آن نه در پیچیدگی معمایی یا شتاب روایی، بلکه در کنار هم نشاندن چند قصهٔ عاطفی و ساختن فضایی گرم و خوش‌تماشا نهفته است. شوخی‌های ملایم، چشم‌اندازهای فرانسه و توجه به تفاوت‌های میان زوج‌ها، آن را به مجموعه‌ای دوست‌داشتنی تبدیل می‌کنند؛ در مقابل، ریتم کند، پیش‌بینی‌پذیری بعضی اتفاق‌ها و پرداخت نابرابر شخصیت‌ها از اثرگذاری آن می‌کاهند.
این سریال برای تماشاگرانی مناسب‌تر است که از درام‌های گروه‌محور و آرام لذت می‌برند و ترجیح می‌دهند در کنار شخصیت‌ها قدم بزنند، نه آن‌که پیوسته در انتظار پیچشی تازه باشند. شاید همهٔ رابطه‌ها به یک اندازه عمیق نشوند، اما ایدهٔ مرکزی اثر همچنان دلنشین است: گاهی سفر به مکانی تازه، بیش از آن‌که جهان بیرون را تغییر دهد، نگاه آدم‌ها را به زندگی و همراهانشان دگرگون می‌کند.
« چنین ریتمی به حال‌وهوای آرام و صمیمی سریال کمک می‌کند. »
ثبت دیدگاه