نقد و بررسی
نقد We Are Your Friends | 2015
وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده میدهد
رؤیای صدا در حاشیهٔ لسآنجلس «We Are Your Friends» ساختهٔ Max Joseph، در ظاهر دربارهٔ جوانی است که میخواهد از راه موسیقی الکترونیک به شهرت برسد؛ اما در لایهٔ زیرین، فیلم به میلِ دیدهشدن و دشواریِ یافتن صدایی مستقل میپردازد. کول کارتر در میان جمعی از دوستان همسنوسال خود زندگی میکند؛ کسانی که هر یک رؤیایی دارند، اما فاصلهٔ میان خواستن و رسیدن را با شوخی، شبگردی و کارهای موقت پُر میکنند.
او نیز به ساختن قطعهای باور دارد که قرار است مسیر زندگیاش را عوض کند. این بلندپروازی، موتور عاطفی فیلم است. کول فقط دنبال پول یا شهرت نیست؛ میخواهد ثابت کند از محیط محدود خود فراتر میرود و چیزی دارد که دیگران ندارند. بااینحال، فیلم گاهی بهجای کندوکاو در ریشههای این اشتیاق، آن را بهصورت شعاری جذاب عرضه میکند.
آرزوی بزرگ شخصیت روشن است، اما چراییِ شخصی و منحصربهفرد آن کمتر از آنچه میتوانست، عمق مییابد. موسیقی؛ پرکششترین شخصیت فیلم قویترین وجه فیلم، بیتردید پیوندش با موسیقی رقص الکترونیک است. ریتمهای پرانرژی، فضاهای شلوغ و ضرباهنگی که از مهمانیها به روایت راه مییابد، به اثر نیرویی حسی میبخشد.
« او نیز به ساختن قطعهای باور دارد که قرار است مسیر زندگیاش را عوض کند. »
روایت و ریتم؛ جریان داستان
موسیقی صرفاً پسزمینهای برای ماجرا نیست؛ گاه شیوهای برای تجربهکردن جهان کول است: پرشتاب، پرهیاهو و آکنده از وعدههایی که هنوز معلوم نیست به کجا میرسند. فیلم در نمایش روند ساخت موسیقی نیز به لحظههایی زنده و ملموس دست مییابد. توجه به ضرب، لایههای صوتی و جستوجوی لحظهای که اجزای پراکنده به قطعهای واحد تبدیل شوند، از معدود جاهایی است که کشمکش درونی قهرمان بیواسطه در قالب تصویر و صدا بیان میشود.
تماشاگر میتواند بفهمد چرا ساختن یک قطعه برای کول تنها تمرین فنی نیست؛ راهی است برای شکلدادن به هویت خویش. بااینحال، این دقت در موسیقی همیشه به همان اندازه در پرداخت درام دیده نمیشود. تصویرهایی که با ضربآهنگ حرکت میکنند زبان بصری فیلم در صحنههای موسیقایی از تحرک و جسارت برخوردار است.
دوربین، تدوین و جلوههای تصویری میکوشند تجربهٔ شنیدن موسیقی را به تجربهای دیداری بدل کنند؛ نه آنکه صرفاً صحنهٔ اجرای دیجی را ثبت کنند. در برخی لحظات، تصویر از واقعگرایی فاصله میگیرد و به ذهنیت و ادراک شخصیت نزدیک میشود. این انتخاب به فیلم چهرهای پرجنبوجوش میدهد و با موضوع آن تناسب دارد.
« فیلم در نمایش روند ساخت موسیقی نیز به لحظههایی زنده و ملموس دست مییابد. »
شخصیتها و اجرا
اما زیبایی و پویایی تصویر گاهی بر ضعفهای روایت پرده میکشد. فیلم در ایجاد شور لحظهای موفقتر از ساختن پیوندی پایدار میان لحظات است. صحنهها ممکن است چشمنواز باشند، بیآنکه الزاماً شخصیتها را به مرحلهای تازه برسانند یا معنای تازهای به رابطههایشان اضافه کنند. از همین رو، فیلم در بخشهایی بیش از آنکه یک درام کامل باشد، شبیه ویترینی خوشساخت برای جذابیتهای زندگی شبانه به نظر میرسد.
جیمز، سوفی و کشمکش میان الگو و میل آشنایی کول با جیمز رید، دیجی باتجربه و کاریزماتیک، فرصتی برای ورود به جهانی تازه فراهم میکند. جیمز هم راهنماست و هم تصویری از آیندهای که کول میتواند برای خود تصور کند: موفقیت، اعتبار و دسترسی به صحنهای بزرگتر. این رابطه میتوانست بستری برای پرداخت دقیق تفاوت میان الهامگرفتن و تقلید باشد؛ میان یادگیری از دیگری و پیدا کردن صدایی که واقعاً از آنِ خود آدم است.
سوفی، دوستدختر جیمز، در میانهٔ این رابطه قرار میگیرد و کشمکش را از حرفه به قلمرو عاطفه میکشاند. زمینهٔ داستانی ظرفیت طرح پرسشهایی دربارهٔ وفاداری، مرزهای اخلاقی و نابرابری قدرت میان استاد و شاگرد را دارد. بااینحال، مثلث عاطفی فیلم چندان از الگوهای آشنای ملودرام فاصله نمیگیرد.
« اما زیبایی و پویایی تصویر گاهی بر ضعفهای روایت پرده میکشد. »
فضا و فرم؛ لحن بصری
روابط بیش از آنکه از گفتوگوها و دگرگونیهای ظریف ساخته شوند، گاه به نقشهایی در مسیر پیشرفت قهرمان فروکاسته میشوند. شخصیتها و مسئلهٔ عمق کول شخصیتی است که انرژی و جاهطلبیاش بهسرعت قابلدرک میشود، اما شناخت لایههای پیچیدهتر او آسان نیست. فیلم از تماشاگر میخواهد با رؤیایش همراه شود، ولی فرصت کمتری میدهد تا تناقضها، ترسها و انتخابهایش بهتدریج شکل بگیرند.
نتیجه این است که قهرمان گاه بیشتر حاملِ ایدهٔ «جوانی در آستانهٔ موفقیت» است تا انسانی با گذشته و جهان درونی کاملاً مجسم. دوستان کول نیز بالقوه میتوانند تصویری متنوع از امیدها و بنبستهای یک نسل بسازند، اما خردهداستانهایشان همیشه بهقدر کافی بسط نمییابد. شوخیها و رفتارهای اغراقشده ممکن است به جمع شخصیتها جنبوجوش بدهند، ولی لزوماً به صمیمیت یا پیچیدگی نمیانجامند.
در نتیجه، عنوان فیلم که وعدهٔ نوعی همبستگی جمعی را میدهد، بیش از آنکه از دل پرداخت عمیق دوستیها برآید، به حالوهوای عمومی جوانی و شبنشینی متکی میماند. کلیشهها و لغزشهای روایت ضعف اصلی فیلم، اتکای آن به مسیری آشناست: جوانی بااستعداد، راهنمایی نامتعارف، رؤیای بزرگ و رابطهای که مسیر حرفهای و شخصی او را پیچیده میکند.
قوتها و کاستیها
این عناصر ذاتاً مسئلهساز نیستند؛ دشواری آنجاست که فیلم کمتر میکوشد به آنها زاویهای تازه ببخشد. بخشهایی از مسیر داستان چنان قابلپیشبینیاند که تعلیق عاطفی بهجای آنکه از دگرگونی شخصیتها پدید آید، به انتظار برای رخداد بعدی وابسته میشود. همچنین، بعضی خردهداستانها و موقعیتهای فرعی بیش از آنکه از جهان شخصیتها برخاسته باشند، شبیه ابزارهایی برای رساندن پیام یا ایجاد مانع به نظر میرسند.
این تصنع در کنار جلوهٔ پرزرقوبرق صحنهها گاهی نوعی فاصله میان ظاهر و محتوا میسازد: فیلم از تجربهای خودجوش و سرکش حرف میزند، اما روایتش در چارچوبهای بسیار آشنا حرکت میکند. با این همه، همین سرزندگی بصری و موسیقایی مانع از آن میشود که اثر کاملاً بیرمق شود. جمعبندی «We Are Your Friends» فیلمی است که جذابیتش بیش از همه از موسیقی، تصویر و انرژی فضای جوانانهاش میآید.
نمایش ساخت موسیقی و تلاش برای تبدیل ریتم به تجربهای دیداری، لحظاتی بهیادماندنی میآفریند؛ اما داستان و شخصیتپردازی در سطحی متعارفتر باقی میمانند. روابط مهم فیلم ظرفیت عاطفی دارند، ولی بهندرت با همان دقتی پرورده میشوند که صحنههای موسیقایی از آن برخوردارند. اثر نه درام نسلیِ عمیقی است و نه صرفاً مجموعهای از نماهای پرزرقوبرق؛ میان این دو جای میگیرد.
« این عناصر ذاتاً مسئلهساز نیستند؛ دشواری آنجاست که فیلم کمتر میکوشد به آنها زاویهای تازه ببخشد. »
جمعبندی
در بهترین لحظات، حسِ شورِ ساختن چیزی تازه را منتقل میکند؛ در ضعیفترین لحظات، همان شور را با روایت قابلحدس و شخصیتهایی کمپرداخت خنثی میسازد. تماشای آن برای علاقهمندان به موسیقی رقص الکترونیک و فضای پرتحرک شبانه میتواند لذتبخش باشد، بهشرط آنکه از فیلم انتظار کاوشی ژرف در دوستی، عشق یا بهای موفقیت نداشته باشند.



ثبت دیدگاه