نقد و بررسی
نقد Ride Along | 2014
کمدی پلیسی بر شانههای دو بازیگر «Ride Along» ساختهٔ Tim Story، در ظاهر بر فرمولی آشنا بنا شده است: دو مأمور با خلقوخوهایی ناسازگار، یک مأموریت پرخطر و رشتهای از سوءتفاهمها و شوخیهای موقعیتی. اما فیلم نقش مأموریت پلیسی را بیش از آنکه بهعنوان معمایی جنایی بپروراند، بهانهای برای کنار هم قرار دادن Ben Barber، نگهبان مدرسهای پرحرف و خیالپرداز، و James Payton، کارآگاهی سرد و سختگیر میکند. Ben میخواهد به James ثابت کند برای ازدواج با Angela، خواهر او، شایستگی دارد؛ James نیز این خواسته را به آزمونی دشوار در دل یک گشت شبانه بدل میسازد. این الگوی داستانی از همان ابتدا مقصد کلی خود را پنهان نمیکند. جذابیت فیلم، بنابراین، نه در کشف سرانجام ماجرا، بلکه در مسیر پرحادثهای است که دو شخصیت طی میکنند و در تفاوت میان تصویری که از خود دارند و واقعیتی که موقعیتها بر آنها تحمیل میکنند. «Ride Along» میخواهد سرگرم کند، نه آنکه ساختار ژانر کمدی پلیسی را از نو تعریف کند؛ با اینحال، کیفیت سرگرمیاش بهشدت وابسته است به اینکه تماشاگر تا چه اندازه با انرژی و شوخیهای دو بازیگر اصلی همراه شود. تقابل بن و جیمز؛ موتور اصلی فیلم بخش عمدهٔ نیروی کمدی فیلم از تقابل Ben و James میآید. Ben با اعتمادبهنفسی پر سر و صدا وارد موقعیتهایی میشود که آمادگی لازم برای روبهرو شدن با آنها را ندارد. او جهان پلیس را تا اندازهای از دریچهٔ بازیهای ویدئویی و خیالپردازیهای قهرمانانه میبیند؛ James، در نقطهٔ مقابل، کارآگاهی کمحرف و محتاط است که تجربهٔ میدانی را جدی میگیرد و چندان تمایلی به تحمل نمایشهای Ben ندارد. یکی میکوشد خود را شجاع نشان دهد و دیگری با سکوت و نگاههای سردش تلاش میکند او را از این تصور بیرون بیاورد. این اختلاف فقط در حرفهای شخصیتها خلاصه نمیشود؛ فیلم بارها آن را به کنش تبدیل میکند. Ben وقتی باید خونسرد بماند، بیش از اندازه حرف میزند؛ James هنگامی که به همکاری نیاز دارد، ترجیح میدهد کنترل موقعیت را بهتنهایی در دست بگیرد. حاصل، برخوردی است که گاه بهخوبی به شوخی میانجامد و گاه آنقدر بر تضادهای قبلی تکیه میکند که تازگیاش را از دست میدهد. بااینهمه، رابطهٔ مرکزی به فیلم انسجامی میبخشد که قصهٔ جنایی بهتنهایی از آن برخوردار نیست. کوین هارت و آیس کیوب؛ انرژی در برابر خویشتنداری کوین هارت نقش Ben را بر پایهٔ سرعت، واکنشهای تند و حضور پرتحرک خود شکل میدهد. او از مکثهای کوتاه، تغییر لحن و هراس آشکار شخصیت، مواد خام کمدی میسازد. Ben شخصیتی است که معمولاً پیش از آنکه دربارهٔ پیامد حرفش فکر کند، آن را بر زبان میآورد؛ هارت این ویژگی را به منبعی مداوم برای آشفتگی تبدیل میکند. بهترین لحظههای او زمانی شکل میگیرند که شوخی صرفاً به فریاد یا اغراق متکی نیست، بلکه از ناهمخوانی میان ادعای قهرمانانهٔ Ben و ناتوانی او در مدیریت موقعیت زاده میشود. آیس کیوب در سوی دیگر، با حداقل حرکت و واکنش، James را میسازد. سردی چهره و لحن محکم او در برابر شتاب هارت، تعادل مناسبی ایجاد میکند؛ گویی هرچه Ben بیشتر میکوشد صحنه را تصاحب کند، James بیشتر با سکوت خود آن را مهار میکند. این تضاد در بسیاری از صحنهها جواب میدهد و توضیح میدهد چرا همراهی این دو بازیگر برای تماشاگران جذاب است. بااینحال، هماهنگی آنها همیشه به معنای پیوندی طبیعی و عمیق نیست. گاهی فیلم بهجای آنکه از تفاوت شخصیتها موقعیتی تازه بسازد، همان الگوی «یکی پرحرف و دستپاچه، دیگری عبوس و کنترلگر» را بار دیگر تکرار میکند. کمدی موقعیت؛ خندههای موفق و شوخیهای فرسوده فیلم در چند صحنه از کمدی موقعیت بهرهٔ مؤثری میگیرد. قرار گرفتن Ben در موقعیتهایی که با اعتمادبهنفس دربارهشان حرف زده اما تجربهٔ واقعیشان را ندارد، ظرفیت طنز خوبی فراهم میکند. شوخی زمانی بهتر عمل میکند که محیط یا خطر واقعی، شخصیت را ناچار میسازد نقاب خود را حفظ کند؛ آنگاه تلاش Ben برای نترسیدن، در کنار واکنشهای سنجیدهٔ James، تناقضی خندهآور میسازد. در چنین لحظاتی، شوخی از دل شخصیت و موقعیت بیرون میآید، نه از اصرار فیلم بر اعلام اینکه صحنه باید خندهدار باشد. اما این کیفیت یکدست نیست. بخشی از کمدی فیلم بر شلوغی، واکنشهای اغراقآمیز و تکرار شوخیهای کلامی تکیه دارد. این روش گاهی به نتیجه میرسد، ولی در موارد دیگر ریتم صحنه را متوقف میکند و بهجای افزودن خنده، فقط بر حجم صدا و جنبوجوش میافزاید. اگر تماشاگر با سبک اجرایی کوین هارت همراه نباشد، شماری از این شوخیها ممکن است بیش از آنکه بامزه باشند، خستهکننده به نظر برسند. فیلم در تشخیص اینکه کدام شوخی را باید رها کند و کدام را ادامه دهد، همیشه موفق نیست.
وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده میدهد
روایت و ریتم؛ قصهای آشنا با فراز و فرود خط داستانی «Ride Along» آگاهانه ساده و سرراست نگه داشته شده است. آزمون رابطهٔ Ben و James با ماجرای پلیسی پیوند میخورد و گشت شبانه، فرصتی میشود تا قهرمان تازهکار از خیالپردازی فاصله بگیرد و با خطر واقعی روبهرو شود. این پیوند از نظر ساختاری کارآمد است، زیرا هم بهانهای برای برخورد دو شخصیت فراهم میکند و هم به قصه حرکت میدهد.
بااینحال، بخش جنایی فیلم در مقایسه با رابطهٔ محوری کمجانتر است. تعقیب تبهکاران و کشف ابعاد پرونده، بیش از آنکه تعلیقی مستقل بسازد، چارچوبی برای گردآوردن صحنههای اکشن و کمدی فراهم میکند. ریتم نیز از همین نابرابری اثر میپذیرد. فیلم در لحظات پرتحرک، بهویژه وقتی دو شخصیت در موقعیتی دشوار ناچار به همکاری میشوند، سرگرمکنندهتر است؛ اما میان این لحظهها بخشهایی وجود دارد که پیشروی قصه کند میشود یا شوخیها بیش از اندازه کش میآیند.
« روایت و ریتم؛ قصهای آشنا با فراز و فرود خط داستانی «Ride Along» آگاهانه ساده و سرراست نگه داشته شده است. »
روایت و ریتم؛ جریان داستان
تماشاگرانی که از همان ابتدا با زوج اصلی ارتباط برقرار کنند، احتمالاً این افتوخیزها را آسانتر میپذیرند. برای دیگران، بعضی فصلها ممکن است طولانیتر از نیاز داستان احساس شوند. بااینهمه، فضای سبک فیلم و پرهیز از جدیت افراطی، تماشای آن را نسبتاً آسان نگه میدارد. اکشن، فضای شهری و لحن اثر اکشن در «Ride Along» بیش از آنکه هدفی مستقل باشد، بخشی از دستگاه کمدی است.
خطر و تعقیب، Ben را از منطقهٔ امن ذهنیاش بیرون میکشند و فاصلهٔ میان تصور او از مأمور پلیس بودن و دشواری کار واقعی را نمایان میکنند. فیلم نمیکوشد خشونت را واقعگرایانه یا سنگین جلوه دهد؛ در عوض، برخوردهای پرتنش را در همان لحن سبک و اغراقآمیز خود نگه میدارد. این انتخاب با ماهیت سرگرمکنندهٔ اثر سازگار است، هرچند باعث میشود بخش جنایی کمتر احساس خطر واقعی داشته باشد.
« تماشاگرانی که از همان ابتدا با زوج اصلی ارتباط برقرار کنند، احتمالاً این افتوخیزها را آسانتر میپذیرند. »
شخصیتها و اجرا
آتلانتا نیز بیشتر بهعنوان بستر حرکت و تعقیب عمل میکند تا فضایی که ویژگیهای اجتماعی یا جغرافیاییاش بهطور جدی در روایت کاوش شود. فیلم از شهر برای ایجاد حالوهوای پلیسی و پیوند دادن موقعیتها بهره میگیرد، اما تمرکز اصلیاش همواره بر دو شخصیت و اصطکاک میان آنها باقی میماند. از این رو، اثر را باید بیش از آنکه تصویری غنی از یک شهر یا نیروی پلیس دانست، کمدی رفاقتیِ بازیگرمحوری به شمار آورد که محیط شهری را در خدمت ریتم خود قرار میدهد.
محدودیتها و مخاطب مناسب بزرگترین محدودیت فیلم، وابستگی بیش از اندازهاش به فرمول آشنای کمدی پلیسی است. تضاد میان مأمور باتجربه و تازهکارِ کمآمادگی، آزمون شایستگی، سوءتفاهمها و نزدیک شدن تدریجی دو شخصیت، همگی اجزایی شناختهشدهاند. فیلم گاه از این عناصر استفادهٔ مؤثری میکند، اما کمتر میکوشد به آنها معنایی تازه ببخشد.
« محدودیتها و مخاطب مناسب بزرگترین محدودیت فیلم، وابستگی بیش از اندازهاش به فرمول آشنای کمدی پلیسی است. »
فضا و فرم؛ لحن بصری
در نتیجه، مسیر کلی روایت برای تماشاگر باتجربهٔ این ژانر قابل حدس است و جذابیت داستانی به اندازهٔ لحظههای اجرایی اهمیت پیدا نمیکند. بااینحال، پیشبینیپذیری بهتنهایی فیلم را بیتماشایی نمیکند. «Ride Along» برای کسی که به کمدیهای سبک، شوخیهای پرانرژی و زوجهای سینمایی متضاد علاقه دارد، میتواند چند لحظهٔ واقعاً خندهدار و خوشگذران فراهم کند.
در مقابل، کسی که در این ژانر به روایت پیچیده، شخصیتپردازی ظریف یا طنز کماغراق نیاز دارد، احتمالاً با تکرار شوخیها و افتوخیز ریتم کنار نخواهد آمد. فیلم بیش از آنکه بخواهد تأثیری ماندگار بگذارد، به دنبال سرگرمی بیواسطه است؛ موفقیتش نیز به میزان همراهی مخاطب با همین هدف بستگی دارد.
« بااینحال، پیشبینیپذیری بهتنهایی فیلم را بیتماشایی نمیکند. »
قوتها و کاستیها
جمعبندی «Ride Along» کمدی پلیسیِ سبکی است که بهترین داراییاش تقابل کوین هارت و آیس کیوب است. هارت با انرژی کلامی و واکنشهای شتابزده، Ben را به سرچشمهٔ آشفتگی بدل میکند و آیس کیوب با خویشتنداری و جدیت، تعادل لازم را در برابر او به وجود میآورد. این دوگانه در چند صحنه به طنزی مؤثر و سرگرمکننده میانجامد، اما فیلم همیشه نمیتواند از آن فراتر برود: قصه آشنا و قابلپیشبینی است، بعضی بخشها کند میشوند و شوخیهای شلوغ گاه اثر خود را از دست میدهند.
حاصل، اثری بیادعا و خوشتماشاست که برای یک شب سرگرمی سبک کفایت میکند، اما بهندرت از چارچوبهای آشنای ژانر عبور میکند.
« جمعبندی «Ride Along» کمدی پلیسیِ سبکی است که بهترین داراییاش تقابل کوین هارت و آیس کیوب است. »
ثبت دیدگاه