وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده می‌دهد

ایده‌ای که از همان آغاز مرزها را به‌هم می‌ریزد «How High» کمدی‌ای است که از یک فرض ساده اما بازیگوشانه نیرو می‌گیرد: دو جوان کم‌توقع، با یاری نیرویی فراطبیعی، در آزمونی دشوار می‌درخشند و راهشان به هاروارد باز می‌شود. فیلم خیلی زود روشن می‌کند که قرار نیست جهان خود را با منطق واقع‌گرایانه اداره کند؛ شوخی و اغراق، قانون اصلی این جهان‌اند.

همین بی‌پروایی، در دقایق نخست، به اثر انرژی و تازگی می‌بخشد. موقعیتی که می‌توانست به هجوی مستقیم از آزمون‌های رقابتی و اعتبار دانشگاهی محدود بماند، به بستری برای کمدی‌ای نامتعارف بدل می‌شود. بااین‌حال، فیلم از ظرفیت ایده‌اش تنها تا اندازه‌ای استفاده می‌کند. فرض مرکزی آن به‌قدر کافی خلاقانه هست که بتواند خطی منسجم از شوخی‌ها و پیامدها بسازد، اما روایت بارها از پیگیری آن بازمی‌ماند و به موقعیت‌های پراکنده پناه می‌برد.

«How High» بیشتر به جرقه‌های کمدی متکی است تا به ساختن جهانی که هر شوخی‌اش ادامه طبیعی شوخی پیشین باشد. برخورد دو جهان ناسازگار یکی از منابع اصلی طنز فیلم، رویارویی شخصیت‌های اصلی با فضای رسمی و نخبه‌گرای هاروارد است. جمال و سیلاس با عادت‌ها، زبان و انتظارات محیط دانشگاهی هماهنگ نیستند و همین ناهمخوانی، زمینه‌ای آماده برای طنز فراهم می‌کند.

« همین بی‌پروایی، در دقایق نخست، به اثر انرژی و تازگی می‌بخشد. »

روایت و ریتم؛ جریان داستان

فیلم از تضاد میان دو جهان بهره می‌گیرد: از یک‌سو محیطی که منزلت، انضباط و موفقیت تحصیلی را جدی می‌گیرد و از سوی دیگر دو قهرمان که قواعد نانوشته‌اش را چندان نمی‌شناسند و چندان هم مشتاق پیروی از آن نیستند. این تقابل زمانی مؤثرتر است که فیلم از تمسخر ساده فراتر می‌رود و نشان می‌دهد اعتبار اجتماعی و ظاهر آراسته چگونه می‌توانند با هوش واقعی اشتباه گرفته شوند.

اما این نکته بیشتر در سطح موقعیت باقی می‌ماند و به کاوشی عمیق در معنای شایستگی یا نابرابری آموزشی تبدیل نمی‌شود. دانشگاه در اینجا بیش از آن‌که فضایی زنده با پیچیدگی‌های خودش باشد، صحنه‌ای برای برخوردهای خنده‌آور و شخصیت‌های اغراق‌شده است. شیمی متد من و ردمن جذابیت اصلی فیلم بیش از آن‌که از طرح داستانی بیاید، به حضور متد من و ردمن وابسته است.

ترکیب این دو بازیگر، با تفاوت‌های ظریف در انرژی و واکنش‌هایشان، به صحنه‌ها جنب‌وجوش می‌دهد. رابطه‌شان بر صمیمیتی بنا شده که نیاز چندانی به توضیح ندارد؛ آن‌ها کنار هم راحت‌اند و همین راحتی به شوخی‌ها حالتی خودمانی می‌بخشد. حتی وقتی موقعیتی به‌خودی‌خود چندان خنده‌دار نیست، همراهی این دو می‌تواند آن را سرپا نگه دارد.

« شیمی متد من و ردمن جذابیت اصلی فیلم بیش از آن‌که از طرح داستانی بیاید، به حضور متد من و ردمن وابسته است. »

شخصیت‌ها و اجرا

بازی‌ها گاه شلخته و بی‌قید به نظر می‌رسند، اما این بی‌نظمی همیشه نقطه‌ضعف نیست. در بهترین لحظه‌ها، نوعی بداهه‌پردازی و رهایی به اجراها می‌دهد که با روح سرخوشانه فیلم سازگار است. در لحظه‌های ضعیف‌تر، همین شیوه باعث می‌شود ضرباهنگ صحنه‌ها از کنترل خارج شود و واکنش‌ها بیش از اندازه کش بیایند.

به این ترتیب، کیفیت بازیگری هم‌زمان یکی از امتیازهای فیلم و بخشی از ناپایداری آن است. کمدیِ بی‌ادعا و ناهموار «How High» خود را کمدی‌ای سبک و بی‌تکلف معرفی می‌کند و در بسیاری از لحظات نیز همین رویکرد به سودش تمام می‌شود. فیلم دنبال ظرافتی پیچیده یا طنزی چندلایه نیست؛ شوخی‌هایش مستقیم‌اند و از موقعیت‌های ابزورد، تضادهای فرهنگی و رفتارهای اغراق‌شده نیرو می‌گیرند.

بعضی از این لحظه‌ها واقعاً سرگرم‌کننده‌اند و فیلم می‌تواند بی‌مقدمه مخاطب را غافلگیر کند. اما کیفیت شوخی‌ها یکدست نیست. برخی موقعیت‌ها با انرژی بازیگران و غافلگیری لحظه‌ای کار می‌کنند، درحالی‌که برخی دیگر بیش از آن‌که بسط پیدا کنند، صرفاً روی ایده‌ای ابتدایی متوقف می‌مانند. فیلم گاهی به تکرار همان جنس شوخی بسنده می‌کند و گاه از یک موقعیت به موقعیتی دیگر می‌پرد، بی‌آن‌که میانشان پیوندی کافی برقرار کند.

« بازی‌ها گاه شلخته و بی‌قید به نظر می‌رسند، اما این بی‌نظمی همیشه نقطه‌ضعف نیست. »

فضا و فرم؛ لحن بصری

نتیجه، تجربه‌ای است که ممکن است در بخش‌هایی بسیار خنده‌دار باشد و در بخش‌هایی دیگر مخاطب را بیرون از ریتم نگه دارد. قصه‌ای که پیوستگی‌اش را از دست می‌دهد ضعف مهم «How High» در سازمان‌دهی روایت دیده می‌شود. داستان از طرحی روشن آغاز می‌کند: دو جوان با کمک عاملی غیرعادی وارد دانشگاهی معتبر می‌شوند و باید در آن محیط دوام بیاورند.

اما فیلم به‌جای آن‌که این کشمکش را به‌تدریج پرورش دهد، بارها مسیر خود را عوض می‌کند و به خرده‌ماجراهایی رو می‌آورد که همیشه در خدمت تحول شخصیت‌ها یا پیشرفت قصه نیستند. این پراکندگی، به‌خصوص در نیمه‌های بعدی، باعث می‌شود حس کنیم فیلم بیشتر مجموعه‌ای از بیت‌های کمدی است تا روایتی با قوس دراماتیک حساب‌شده.

بعضی موقعیت‌ها آغاز می‌شوند اما به اندازه کافی پرورده نمی‌شوند؛ بعضی دیگر نیز چنان ناگهانی به پایان می‌رسند که فرصت اثرگذاری کامل پیدا نمی‌کنند. پایان‌بندی هم، بدون آن‌که لازم باشد جزئیاتش گفته شود، از همان شتاب‌زدگی کلی روایت بی‌نصیب نیست و ممکن است برای بخشی از مخاطبان حس ناتمام‌ماندن یا جمع‌بندی عجولانه ایجاد کند.

« قصه‌ای که پیوستگی‌اش را از دست می‌دهد ضعف مهم «How High» در سازمان‌دهی روایت دیده می‌شود. »

قوت‌ها و کاستی‌ها

شخصیت‌ها و فرصت‌های از دست‌رفته جمال و سیلاس بیش از آن‌که شخصیت‌هایی با تحول درونی گسترده باشند، دو قطب کمدی‌اند که فیلم موقعیت‌هایش را پیرامون آن‌ها می‌چیند. این انتخاب با هدف سرگرم‌کنندگی اثر سازگار است، اما وقتی داستان مسئله‌ای چون اتکا به توانایی واقعی را پیش می‌کشد، انتظار می‌رود شخصیت‌ها با این پرسش کمی جدی‌تر روبه‌رو شوند.

فیلم این امکان را لمس می‌کند، ولی چندان در آن مکث نمی‌کند. ازاین‌رو، مضمون استقلال و خودباوری بیشتر به‌صورت زمینه‌ای برای ماجراها حضور دارد تا هسته‌ای که روایت را شکل دهد. اگر فیلم میان شوخی‌هایش و این مضمون رابطه‌ای محکم‌تر می‌ساخت، ماجرای دو قهرمان می‌توانست معنایی فراتر از عبور از موقعیت‌های عجیب پیدا کند.

در شکل فعلی، جذابیت شخصیت‌ها عمدتاً از رفتار و شیمی بازیگران می‌آید، نه از پیچیدگی روانی یا دگرگونی چشمگیر آن‌ها. جمع‌بندی «How High» فیلمی است که ارزش اصلی‌اش را در انرژی، ایده نامتعارف و همراهی متد من و ردمن پیدا می‌کند. برخورد دو قهرمان با فضای جدی و متکلف دانشگاه، چند موقعیت واقعاً خنده‌دار می‌سازد و بی‌ادعایی کمدی‌اش می‌تواند برای مخاطبی که دنبال سرگرمی سبک است، دلپذیر باشد.

« فیلم این امکان را لمس می‌کند، ولی چندان در آن مکث نمی‌کند. »

جمع‌بندی

در مقابل، قصه پیوستگی کافی ندارد، شوخی‌ها از نظر کیفیت نوسان می‌کنند و بازی‌های رها گاهی به بی‌نظمی بدل می‌شوند. این اثر را بهتر است نه به‌عنوان کمدی‌ای دقیق و خوش‌ساخت، بلکه به‌مثابه تجربه‌ای سرخوشانه و ناهموار تماشا کرد؛ فیلمی که لحظه‌های بامزه‌اش از ضعف‌های روایی‌اش جدا نیستند.

اگر مخاطب با انتظار یک داستان منسجم و پرداخت‌شده سراغش برود، احتمالاً پراکندگی‌اش به چشم خواهد آمد. اما اگر مقصود، همراه‌شدن با دو بازیگر خوش‌انرژی و چند شوخی بی‌پروایانه باشد، «How High» هنوز می‌تواند سرگرم‌کننده و به‌یادماندنی باشد.

« اگر مخاطب با انتظار یک داستان منسجم و پرداخت‌شده سراغش برود، احتمالاً پراکندگی‌اش به چشم خواهد آمد. »