نقد و بررسی
نقد بزهکاران (Desperados) | 2020
وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده میدهد
طرحی بر پایه یک تصمیم شتابزده «Desperados» کمدی رمانتیکی است که موتور داستانش را از اضطرابی آشنا میگیرد: پیام یا حرفی گفتهایم که ایکاش میشد پیش از آنکه طرف مقابل ببیند، پسش گرفت. وسلی، زنی که در پی رابطهای پایدار است، پس از فرستادن ایمیلی تند و توهینآمیز به جرد، درمییابد که او در مکزیک دچار حادثه شده و هنوز فرصت خواندن پیام را نیافته است.
وسلی با دو دوستش راهی مکزیک میشود تا ایمیل را از اتاق او پاک کند؛ مأموریتی که در کنار برخورد دوباره با شان، خواستگار پیشینش، به رشتهای از موقعیتهای آشفته و اغراقآمیز میانجامد. کارگردانی فیلم بر عهده الپی است و نسیم پدراد، آنا کمپ، سارا برنز، لامورن موریس و رابی امل در آن بازی میکنند.
کمدیِ شتاب و آشفتگی فیلم از همان نقطه آغاز، بر شتابزدگی شخصیت اصلی تکیه میکند. وسلی بهجای آنکه با پیامد رفتار خود روبهرو شود، میکوشد آن را بهمعنای واقعی کلمه محو کند. همین منطق، زمینه مناسبی برای کمدی موقعیت فراهم میآورد: قهرمانی که خطایی کوچک و قابلجبران را به بحرانی بزرگ تبدیل میکند، و برای حل آن هر بار به تصمیمی نامعقولتر پناه میبرد.
« کارگردانی فیلم بر عهده الپی است و نسیم پدراد، آنا کمپ، سارا برنز، لامورن موریس و رابی امل در آن بازی میکنند. »
روایت و ریتم؛ جریان داستان
اما فاصلهای هست میان «رفتار احمقانهای که خندهدار از آب درمیآید» و «رفتاری که تنها برای پیشبردن قصه احمقانه است». فیلم در بخش مهمی از مسیر از این فاصله عبور نمیکند؛ گاهی آشفتگی را بهجای شوخی مینشاند و انتظار دارد صرفِ بیپروایی شخصیتها تماشاگر را بخنداند. وسلی؛ شخصیتی پرتحرک، اما دشوار برای همراهی نسیم پدراد به وسلی انرژی و حضوری گیرا میبخشد.
او در نقش زنی که از تنهایی و ناکامی عاطفی خسته شده، میتواند هم مضطرب باشد و هم خودآگاهانه مضحک؛ واکنشهای سریع و بازی پرجنبوجوشش به فیلم گرما میدهد. بااینحال، فیلمنامه بهندرت به وسلی فرصت میدهد تا از سطح دستپاچگی و تصمیمهای آنی فراتر برود. میل او به داشتن رابطهای پایدار میتوانست نقطه عزیمتِ شخصیتی پیچیدهتر باشد: زنی که میان خواستههای واقعی خود و تصویری که برای پذیرفتهشدن میسازد گرفتار شده است.
فیلم این مضمون را لمس میکند، اما آن را بهقدر کافی نمیپرورد؛ در نتیجه، گاه بهجای آنکه رفتار وسلی را بفهمیم، صرفاً از تماشای پیامدهایش خسته میشویم. گروه بازیگران و شیمی میان شخصیتها یکی از امتیازهای محسوس فیلم، بازیگرانیاند که حتی در لحظههای کمرمق نیز میکوشند ریتم را زنده نگه دارند.
« وسلی؛ شخصیتی پرتحرک، اما دشوار برای همراهی نسیم پدراد به وسلی انرژی و حضوری گیرا میبخشد. »
شخصیتها و اجرا
آنا کمپ و سارا برنز در نقش بروک و کیلی به همراهان وسلی تفاوتهایی در لحن و واکنش میبخشند و حضورشان مانع میشود سفر گروهی فیلم به یک تکگویی طولانی بدل شود. لامورن موریس نیز در نقش شان، خویشتنداری و جذابیتی آرامتر از آشوب پیرامونش دارد. تقابل این خونسردی با شتاب وسلی ظرفیت خوبی برای کمدی و تنش عاطفی ایجاد میکند.
اما شخصیتپردازی و رابطهها همواره آنقدر بسط نمییابند که این ظرفیت به تجربهای عمیقتر تبدیل شود. شیمی بازیگران کمک میکند فیلم دیدنی بماند، ولی نمیتواند جای خالی پیوندهای دراماتیک محکم را پر کند. شوخیها؛ از لحظههای موفق تا تکرار فرساینده طنز «Desperados» بر موقعیتهای شرمآور، شوخیهای رکیک و واکنشهای افراطی بنا شده است.
گاهی این رویکرد نتیجه میدهد: شوخیای ناگهانی یا برخوردی نامنتظر میتواند سکون روایت را بشکند و خندهای واقعی برانگیزد. اما بسیاری از شوخیها بیش از آنکه از شخصیتها یا تناقضهای موقعیت برخیزند، بهصورت راهحلهای فوری برای گرفتن خنده عرضه میشوند. شوخیهای زمخت و قابلحدس در چند موقعیت تکرار میشوند، بیآنکه هر بار معنای تازهای پیدا کنند؛ بنابراین اثرشان بهتدریج کاهش مییابد.
« لامورن موریس نیز در نقش شان، خویشتنداری و جذابیتی آرامتر از آشوب پیرامونش دارد. »
فضا و فرم؛ لحن بصری
مشکل صرفاً بیادبی یا جسارت طنز نیست، بلکه کمبود پرداخت است: شوخیای که لحظهای غافلگیر نمیکند یا به شخصیت چیزی نمیافزاید، پس از چند بار تکرار بیشتر به مانع ریتم بدل میشود تا منبع نشاط. روایت و پیشبینیپذیری ساختار داستان وعده یک ماجرای پرتحرک را میدهد، اما مسیر کلی آن چندان غافلگیرکننده نیست.
فیلم از ابتدا بر زنجیرهای از خطاها و تلاشهای ناموفق بنا میشود و تماشاگر بهسرعت درمییابد که هر اقدام برای اصلاح اشتباه، احتمالاً اشتباه بزرگتری پدید خواهد آورد. این الگو بهخودیخود برای یک کمدی ماجرایی نامناسب نیست؛ مسئله آن است که فیلم میان موقعیتهایش بهاندازه کافی تنوع ایجاد نمیکند.
بعضی اتفاقها بیش از آنکه از انتخابهای باورپذیر شخصیتها نتیجه شوند، محصول ضرورت فیلمنامهاند. در نتیجه، حسِ «هر کاری ممکن است رخ دهد» جای خود را به این انتظار میدهد که «حتماً اتفاقی پرسروصدا رخ خواهد داد». این تفاوت، بر میزان تعلیق و همراهی مخاطب اثر میگذارد. مکزیک بهمثابه پسزمینه دیداری فضای مکزیک به فیلم رنگ و گشودگی بصری میبخشد.
« روایت و پیشبینیپذیری ساختار داستان وعده یک ماجرای پرتحرک را میدهد، اما مسیر کلی آن چندان غافلگیرکننده نیست. »
قوتها و کاستیها
مناظر روشن و محیطهای تفریحی در تضاد با اضطراب وسلیاند و به اثر حالوهوایی سبک و تعطیلاتی میدهند. این جذابیت دیداری، هرچند بهتنهایی قصه را نجات نمیدهد، از نقاط قوت تجربه تماشا است: فیلم دستکم تصویری دلپذیر پیش چشم میگذارد و از فضای بسته و یکنواخت فاصله میگیرد. بااینحال، مکزیک بیشتر نقش پسزمینهای خوشرنگ را دارد تا نیرویی که واقعاً بر شخصیتها یا مسیر روایت اثر بگذارد.
مکان، فرصتهایی برای ماجراجویی فراهم میکند، اما بهندرت به عنصری معنادار در مضمون یا تحول شخصیتها تبدیل میشود. ریتم و تجربه تماشا مدت فیلم حدود صد و پنج دقیقه است؛ زمانی که برای یک کمدی سبک، در صورت برخورداری از شوخیهای پیوسته و پیشروی پرشتاب، میتواند مناسب باشد. اما «Desperados» در میانه راه گاه کش میآید، زیرا شوخیها و بحرانهایش همیشه بهاندازه کافی تازه نیستند تا انرژی آغازین را حفظ کنند.
فیلم لحظههایی دارد که بازیگران و موقعیت، خنده را از دل آشفتگی بیرون میکشند؛ در کنار آن، بخشهایی هم هست که تماشاگر ممکن است از تکرار یک الگوی آشنا پیشاپیش نتیجه را حدس بزند. بنابراین میزان لذت از آن به میزان تحمل مخاطب برای کمدی اغراقآمیز و شوخیهای زمخت بستگی دارد. جمعبندی «Desperados» اثری نابرابر است: بازیگرانش دلنشین و پرانرژیاند، بعضی شوخیها واقعاً فضای فیلم را عوض میکنند و مناظر مکزیک به آن جلوهای خوشرنگ میبخشند.
« مناظر روشن و محیطهای تفریحی در تضاد با اضطراب وسلیاند و به اثر حالوهوایی سبک و تعطیلاتی میدهند. »
جمعبندی
در سوی دیگر، فیلمنامه به تصمیمهای وسلی بیش از آنکه عمق بدهد، برای ساختن آشوب متکی است؛ قصه نیز قابلپیشبینی میشود و بخشی از شوخیها زورکی یا تکراری از آب درمیآیند. فیلم نه کمدی رمانتیکی ماندگار است و نه اثری که پیوندهای عاطفیاش را با ظرافت بپرورد، اما برای تماشایی سبک و بیتکلف، بهویژه هنگامی که انتظار چندانی از منطق داستان نداریم، لحظههایی سرگرمکننده دارد.
میزان موفقیتش در نهایت به این بستگی دارد که تماشاگر بیشتر با انرژی بازیگران همراه شود یا از شتابزدگی شخصیتها و شوخیهای کماثر فاصله بگیرد.



ثبت دیدگاه