نقد و بررسی
نقد The Adventurers | 2017
وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده می‌دهد
ماجراجویی خوش‌لباس، با نقشه‌ای کم‌رمق «The Adventurers» ساختهٔ Stephen Fung، فیلمی سرقت‌محور است که از همان آغاز تکلیفش را با تماشاگر روشن می‌کند: قرار نیست تجربه‌ای واقع‌گرایانه یا پیچیده از جهان جرم و جنایت باشد؛ قرار است ما را به سفری پرزرق‌وبرق ببرد، میان جواهرهای کمیاب، تعقیب‌وگریزهای اروپایی و گروهی از دزدان خوش‌پوش که هر مانعی را با مهارت، اعتمادبه‌نفس و البته ابزارهای نامتعارف پشت سر می‌گذارند.
محور داستان Dan Zhang، دزدی باتجربه است که پس از آزادی از زندان، با همراه قدیمی‌اش Po Chen و نیروی تازه‌وارد گروه، Red Ye، برای سرقتی بزرگ در اروپا متحد می‌شود. در پی آنان است کارآگاه فرانسوی Pierre Bissette؛ و ماجرا در مسیر خود با گذشتهٔ عاطفی و روابط پیچیدهٔ شخصیت‌ها نیز گره می‌خورد.
این چارچوب برای فیلمی سرگرم‌کننده و سبک ظرفیت کافی دارد، اما اثر در تبدیل آن به داستانی پرکشش و به‌یادماندنی چندان کامیاب نیست. جذابیت اصلی‌اش نه در عمق نقشه‌ها یا ظرافت درام، بلکه در ظاهر پرآرایش، چهره‌های شناخته‌شده و وعدهٔ سرگرمی بی‌دردسر نهفته است. سرقت بهانه‌ای برای گردش در اروپا یکی از امتیازهای آشکار فیلم، استفاده از فضای اروپایی آن است.
« سرقت بهانه‌ای برای گردش در اروپا یکی از امتیازهای آشکار فیلم، استفاده از فضای اروپایی آن است. »
روایت و ریتم؛ جریان داستان
گذر از شهرها و محیط‌های متنوع، به روایت حال‌وهوایی جهان‌گردانه می‌بخشد و اجازه می‌دهد صحنه‌های سرقت و تعقیب در پس‌زمینه‌هایی چشم‌نواز شکل بگیرند. فیلم می‌خواهد از مقیاس بین‌المللی خود بهره ببرد: ماجرا از یک محیط بسته فراتر می‌رود و به بازی موش‌وگربه‌ای بدل می‌شود که در جغرافیایی گسترده جریان دارد.
این جلوهٔ بصری به‌خوبی با لحن سبک فیلم هماهنگ است. لباس‌ها، خودروها، فضاهای داخلی و مناظر، همگی به ساختن جهانی آراسته کمک می‌کنند که در آن خطر واقعی کمتر از هیجان نمایشی اهمیت دارد. بااین‌حال، زیبایی مکان‌ها گاه جای پیوند عمیق‌تر میان داستان و محیط را می‌گیرد. شهرها بیشتر به پس‌زمینه‌ای مجلل برای نمایش بدل می‌شوند تا عناصری زنده که بر شخصیت‌ها یا مسیر روایت اثر بگذارند.
فیلم چشم‌نواز است، اما همیشه نمی‌داند با این چشم‌نوازی چه معنایی بسازد. گروهی کاریزماتیک با شخصیت‌هایی کم‌عمق Andy Lau در نقش Dan Zhang، مرکز ثقل فیلم است. حضور مطمئن و جذاب او، حتی زمانی که فیلمنامه برای شخصیتش مادهٔ چندانی فراهم نمی‌کند، به صحنه‌ها انسجام می‌بخشد. او در نقش دزدی باتجربه، ترکیبی از خونسردی و اعتمادبه‌نفس را عرضه می‌کند؛ ویژگی‌هایی که با لحن نمایشی اثر سازگارند.
« این جلوهٔ بصری به‌خوبی با لحن سبک فیلم هماهنگ است. »
شخصیت‌ها و اجرا
Shu Qi نیز با انرژی و سرزندگی‌اش به Red Ye رنگ می‌دهد و در میان شخصیت‌های گروه، حضوری به‌یادماندنی دارد. رابطه و همکاری او با Dan، از معدود سرچشمه‌های پویایی در بخش‌های گروهی فیلم است. در سوی دیگر، Jean Reno نقش کارآگاه Pierre را ایفا می‌کند؛ تعقیب‌کننده‌ای که قرار است وزنهٔ مقابل دزدان باشد.
تقابل دو چهرهٔ باسابقه می‌توانست کشمکشی جذاب و چندلایه پدید آورد، اما فیلم بیشتر به اعتبار و حضور بازیگران تکیه می‌کند تا به پرداخت دقیق رابطهٔ آنان. Zhang Jingchu نیز در نقش Amber Li، پیوندی میان تعقیب پلیسی و گذشتهٔ شخصی Dan برقرار می‌سازد، اما ظرفیت عاطفی این جایگاه به‌طور کامل شکوفا نمی‌شود.
مشکل اصلی آن است که شخصیت‌ها غالباً با چند ویژگی کلی معرفی می‌شوند و سپس برای پیشبرد نقشه به کار گرفته می‌شوند. انگیزه‌ها و زخم‌های شخصی آنان به‌اندازه‌ای بسط نمی‌یابد که انتخاب‌هایشان بار دراماتیک پیدا کند. بنابراین، بازیگران می‌توانند لحظه‌هایی سرگرم‌کننده بسازند، اما به‌ندرت فرصتی می‌یابند تا شخصیت‌هایی پیچیده و ماندگار خلق کنند.
« Shu Qi نیز با انرژی و سرزندگی‌اش به Red Ye رنگ می‌دهد و در میان شخصیت‌های گروه، حضوری به‌یادماندنی دارد. »
فضا و فرم؛ لحن بصری
ریتمی پرجنب‌وجوش، اما نه همیشه روان فیلم با تکیه بر سرقت‌ها، تعقیب‌ها و رویارویی‌های پی‌درپی می‌کوشد ریتمی سبک و پرتحرک داشته باشد. صحنه‌های عملیاتی با ابزارهای گوناگون و مانورهای نمایشی طراحی شده‌اند و همین تنوع، گاه به سرگرمی اثر کمک می‌کند. فیلم به‌خوبی می‌داند که تماشاگر چنین اثری انتظار سکون ندارد؛ ازاین‌رو پیوسته موقعیتی تازه پیش می‌کشد تا گروه را در معرض خطری دیگر قرار دهد.
اما جنب‌وجوش به‌تنهایی به معنای ریتم مناسب نیست. تدوین شتاب‌زده و گاه نامنظم، پیوند میان صحنه‌ها را سست می‌کند و در بعضی لحظات اجازه نمی‌دهد کنش به‌اندازهٔ کافی وضوح یا وزن پیدا کند. وقتی هر رخداد سریع جای خود را به رخداد بعدی می‌دهد، هیجان فرصت انباشته‌شدن نمی‌یابد. تعقیب‌وگریزها ممکن است در لحظه پرسرعت به نظر برسند، اما اثرشان گاه زودگذر است؛ زیرا فیلم کمتر مکث می‌کند تا موقعیت، خطر و پیامد آن را برای تماشاگر روشن سازد.
هوشمندی نقشه‌ها و وسوسهٔ جلوه‌فروشی فیلم سرقت را به‌عنوان نوعی نمایش مهارت و نبوغ عرضه می‌کند. تماشای آماده‌سازی نقشه‌ها و چگونگی اجرای آن‌ها می‌توانست یکی از لذت‌های اصلی اثر باشد؛ همان لحظه‌ای که تماشاگر می‌کوشد پیش از شخصیت‌ها راه‌حل را حدس بزند یا از کشف یک تدبیر غیرمنتظره شگفت‌زده شود.
« اما جنب‌وجوش به‌تنهایی به معنای ریتم مناسب نیست. »
قوت‌ها و کاستی‌ها
بااین‌حال، فیلم بارها به‌جای پرورش تعلیق و منطق عملیاتی، به ابزارهای عجیب و جلوه‌های نمایشی متوسل می‌شود. نتیجه، سرقت‌هایی است که بیش از آنکه حاصل طرحی دقیق و قابل‌فهم باشند، شبیه ویترینی از امکانات فناورانه به نظر می‌رسند. ابزارها گاهی چنان نقشی محوری می‌یابند که خودِ شخصیت‌ها و مهارت‌هایشان به حاشیه می‌روند.
این انتخاب با لحن سبک فیلم سازگار است، اما از لذت فکری ژانر می‌کاهد. وقتی راه‌حل‌ها بیش از اندازه ناگهانی یا وابسته به وسیله‌ای خارق‌العاده باشند، تماشاگر کمتر احساس می‌کند با نقشه‌ای هوشمندانه روبه‌رو است و بیشتر حس می‌کند فیلم صرفاً می‌خواهد تصویری چشمگیر عرضه کند. لحن و فیلمنامه؛ میان شوخی و تعلیق «The Adventurers» می‌کوشد هم‌زمان فیلمی دربارهٔ سرقت، تعقیب پلیسی، ماجراجویی و روابط عاطفی باشد.
این تنوع بالقوه می‌تواند به اثری پررنگ‌ولعاب و خوش‌ریتم بینجامد، اما فیلمنامه در پیوند دادن این لایه‌ها چندان موفق نیست. شوخی‌ها، لحظه‌های صمیمانه و موقعیت‌های خطرناک گاه چنان نزدیک به هم قرار می‌گیرند که تغییر لحن طبیعی به نظر نمی‌رسد. فیلم از مخاطب می‌خواهد هم خطر را جدی بگیرد و هم فاصلهٔ سبک و سرگرم‌کننده‌اش را حفظ کند، بی‌آنکه همیشه پلی قانع‌کننده میان این دو بسازد.
« بااین‌حال، فیلم بارها به‌جای پرورش تعلیق و منطق عملیاتی، به ابزارهای عجیب و جلوه‌های نمایشی متوسل می‌شود. »
جمع‌بندی
از همین‌جا ضعف شخصیت‌پردازی نیز پررنگ‌تر می‌شود. روابط عاطفی می‌توانند به سرقت‌ها معنای شخصی بدهند و تعقیب پلیسی را از یک بازی صرفاً مکانیکی فراتر ببرند، اما روایت غالباً برای رسیدن به صحنهٔ بعدی عجله دارد. در نتیجه، بعضی پیوندها بیشتر اعلام می‌شوند تا آنکه در طول داستان به‌تدریج ساخته شوند.
فیلم در سطح طرح کلی قابل‌پیگیری است، ولی در سطح احساس و انگیزه کمتر به عمق می‌رسد. جمع‌بندی «The Adventurers» اثری خوش‌ظاهر و سبک‌بال است که تماشای آن بیش از هر چیز به‌واسطهٔ حضور بازیگران کاریزماتیک، فضاهای اروپایی چشم‌نواز و میل آشکارش به سرگرم‌کردن مخاطب توجیه می‌شود. Andy Lau و Shu Qi به لحظات گروهی انرژی می‌بخشند و Jean Reno با حضور متمایزش به تقابل دزد و کارآگاه جذابیت می‌افزاید.
فیلم در بخش‌هایی از تعقیب‌وگریز و نمایش ابزارهای سرقت نیز سرگرم‌کننده است. بااین‌همه، فیلمنامهٔ کم‌رمق، شخصیت‌های کم‌پرداخت، تدوین ناهماهنگ و اتکای بیش از اندازه به جلوه‌فروشی مانع می‌شوند که اثر به یک ماجرای سرقت واقعاً هوشمندانه بدل شود. این فیلم بیشتر برای تماشاگرانی مناسب است که از زرق‌وبرق، چهره‌های آشنا و سرگرمی بی‌تکلف لذت می‌برند؛ نه کسانی که در پی تعلیقی حساب‌شده، نقشه‌هایی دقیق یا درامی عمیق دربارهٔ آدم‌های پشت سرقت‌اند.
« از همین‌جا ضعف شخصیت‌پردازی نیز پررنگ‌تر می‌شود. »
ثبت دیدگاه