وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده می‌دهد

جایگاه فیلم و وعدهٔ آغازین «Student of the Year 2» محصول سال ۲۰۱۹ و ساختهٔ Punit Malhotra، دنباله‌ای مستقل بر فیلمی هم‌نام است؛ اثری که جهان رقابت‌های دانشجویی را با ملودرام عاشقانه، کمدی و نمایش‌های پرزرق‌وبرق بالیوودی درمی‌آمیزد. فیلم از همان ابتدا وعدهٔ داستانی آشنا اما پرتحرک می‌دهد: جوانی از طبقهٔ متوسط می‌خواهد در محیطی مرفه و رقابتی جایگاهی برای خود پیدا کند و در مسیر رسیدن به عنوان «دانشجوی سال» با زورگویی، رقابت و آشفتگی‌های عاطفی روبه‌رو می‌شود.

این چارچوب، ظرفیت یک درام دربارهٔ منزلت اجتماعی و اعتمادبه‌نفس را دارد؛ اما فیلم بیش از آن‌که بخواهد این ظرفیت را بکاود، بر هیجان، جلوه و حرکت تکیه می‌کند. فضای کالج؛ ویترینی پرتحرک کالج در این فیلم صرفاً محل درس‌خواندن نیست؛ صحنه‌ای نمایشی است که در آن ظاهر، محبوبیت، توانایی ورزشی و تعلق به گروه‌های اجتماعی، همگی در ساختن اعتبار شخصیت‌ها نقش دارند.

محیط رنگارنگ و آراسته، لباس‌ها، مجالس و رقابت‌های پرشور، به اثر انرژی بصری می‌بخشد و فضای جوانانه‌اش را پررنگ می‌کند. این زیبایی‌شناسی برای تماشاگرانی که به سرگرمی پرزرق‌وبرق و ریتم تند علاقه دارند، جذاب است؛ بااین‌حال، تصویری که فیلم از زندگی دانشگاهی می‌سازد، بیشتر خیال‌پردازانه و صحنه‌آرایی‌شده است تا نزدیک به تجربهٔ ملموس تحصیل.

روایت و ریتم؛ جریان داستان

کالج گاه چنان به میدان مسابقه و نمایش بدل می‌شود که دشواری‌های واقعی آموزش و رشد فکری در حاشیه می‌مانند. قهرمان و مسیر شکست تا بازگشت Rohan Sachdev محور عاطفی روایت است: جوانی که می‌کوشد در فضایی نابرابر دیده شود و از شکست‌ها برای بازسازی اعتمادبه‌نفس خود نیرو بگیرد. این مسیر، با وجود آشنایی و پیش‌بینی‌پذیری، لحظه‌هایی دلنشین دارد.

فیلم به‌خوبی می‌فهمد که تماشاگر می‌تواند با شخصیتی همراه شود که ابتدا بیرون از دایرهٔ قدرت ایستاده و برای اثبات توانایی‌هایش تلاش می‌کند. Tiger Shroff نیز با حضور بدنی پرانرژی و مهارت‌های ورزشی، به این نقش شور و تحرک می‌بخشد؛ توانایی‌ای که با فضای ورزشی داستان تناسب دارد. اما فیلم برای آن‌که بازگشت قهرمان را باورپذیر کند، باید شکست‌های او را عمیق‌تر و تغییرات درونی‌اش را تدریجی‌تر نشان دهد.

در عوض، برخی چرخش‌های شخصیتی چنان سریع رخ می‌دهند که فرصت چندانی برای شکل‌گیری اثر عاطفی‌شان باقی نمی‌ماند. شخصیت‌های فرعی و روابط عاطفی روابط میان Rohan، Mia و Shreya بخش مهمی از داستان را پیش می‌برد، اما فیلم در پرداخت آن‌ها میان چند خواسته سرگردان می‌ماند: می‌خواهد هم از دلبستگی و دوستی بگوید، هم از رقابت، حسادت و تفاوت‌های اجتماعی.

« کالج گاه چنان به میدان مسابقه و نمایش بدل می‌شود که دشواری‌های واقعی آموزش و رشد فکری در حاشیه می‌مانند. »

شخصیت‌ها و اجرا

نتیجه، روابطی است که گاهی بیشتر به حرکت دادن ماجرا خدمت می‌کنند تا آشکار کردن لایه‌های درونی شخصیت‌ها. Tara Sutaria و Ananya Panday در فضایی پرجنب‌وجوش حضور دارند و هر یک به دنیای جوانانهٔ فیلم رنگی متفاوت می‌دهند؛ بااین‌حال، شخصیت‌پردازی محدود باعث می‌شود ظرفیت آن‌ها برای پیچیدگی و تحول کمتر از حد انتظار به کار گرفته شود.

Manav نیز به‌عنوان چهره‌ای بانفوذ در کالج، می‌توانست زمینهٔ مناسبی برای بررسی نسبت میان محبوبیت، ثروت و قدرت فراهم کند، اما فیلم بیش از آن‌که به تناقض‌های او بپردازد، از او در قالبی آشنا استفاده می‌کند. زورگویی و نابرابری اجتماعی زورگویی، تحقیر و فاصلهٔ طبقاتی موضوعاتی هستند که فیلم امکان پرداخت جدی‌شان را دارد.

تقابل دانش‌آموزی برخاسته از طبقهٔ متوسط با محیطی ثروتمند، زمینه‌ای فراهم می‌کند تا نشان دهد چه کسانی در فضای رقابتی فرصت دیده‌شدن پیدا می‌کنند و چه کسانی ناچارند برای پذیرفته‌شدن بیش از دیگران تلاش کنند. برخی موقعیت‌ها، فشار روانیِ طردشدن و اثر آن بر دوستی‌ها را به شکلی روشن به نمایش می‌گذارند.

« نتیجه، روابطی است که گاهی بیشتر به حرکت دادن ماجرا خدمت می‌کنند تا آشکار کردن لایه‌های درونی شخصیت‌ها. »

فضا و فرم؛ لحن بصری

مشکل این است که فیلم اغلب به بیان مستقیم پیام بسنده می‌کند و کمتر سراغ پیامدهای پایدار زورگویی یا سازوکارهای پدیدآورندهٔ نابرابری می‌رود. در نتیجه، موضوع‌هایی که می‌توانستند مرکز ثقل یک درام اجتماعی باشند، گاه به انگیزه‌هایی ساده برای پیشبرد رقابت یا تشدید هیجان تبدیل می‌شوند. روایت، ریتم و پیوند بخش‌ها روایت از چند مسیر هم‌زمان تشکیل شده است: بلندپروازی قهرمان، کشمکش‌های عاطفی، دوستی‌ها، زورگویی‌ها و رقابت ورزشی.

هر یک از این عناصر به‌تنهایی قابلیت سرگرم‌کردن دارد، اما کنار هم قرارگرفتنشان همیشه روان نیست. تغییر لحن از لحظه‌های احساسی به رقابت‌های پرتحرک و سپس به نمایش‌های موسیقایی، گاهی بیش از آن‌که حاصل رشد طبیعی داستان باشد، شبیه جابه‌جایی میان بخش‌هایی جداگانه است. همین پراکندگی، به‌ویژه زمانی به چشم می‌آید که فیلم می‌کوشد چند مضمون را با شتاب پیش ببرد، بی‌آن‌که برای همهٔ آن‌ها زمینهٔ کافی بسازد.

بااین‌همه، ریتم پرجنب‌وجوش و تنوع موقعیت‌ها کمک می‌کند اثر برای مخاطبی که انتظار سرگرمی بی‌وقفه دارد، از حرکت بازنماند. بازی‌ها و جلوه‌های دیداری بازی Tiger Shroff بیش از هر چیز بر توان جسمانی، چابکی و حضور ورزشی او متکی است؛ ویژگی‌هایی که در صحنه‌های رقابت و حرکت، به فیلم جان می‌دهند.

« هر یک از این عناصر به‌تنهایی قابلیت سرگرم‌کردن دارد، اما کنار هم قرارگرفتنشان همیشه روان نیست. »

قوت‌ها و کاستی‌ها

بازیگران جوان دیگر نیز به شکل‌گیری حال‌وهوای پرانرژی گروهی کمک می‌کنند، هرچند شخصیت‌پردازی محدود گاه دست آن‌ها را برای ارائهٔ بازی‌های پیچیده‌تر می‌بندد. جلوه‌های دیداری و طراحی صحنه در ساختن جهان پرزرق‌وبرق کالج مؤثرند و تصاویر خوش‌آب‌ورنگ فیلم، به‌ویژه در بخش‌های نمایشی و موسیقایی، از نقاط قوت آن به شمار می‌روند.

این جذابیت بصری، اما، گاهی جای عمق را می‌گیرد: به‌جای آن‌که فضا جزئی از معنای داستان شود، بیشتر همچون پوششی چشم‌نواز برای روایت عمل می‌کند. جمع‌بندی «Student of the Year 2» فیلمی پرانرژی و سرگرم‌کننده است که در فضای رقابت دانشگاهی، درام عاطفی و جلوه‌های چشم‌نواز، لحظه‌های جذابی پیدا می‌کند.

مسیر Rohan از شکست به سوی بازگشت، هرچند آشناست، امکان همراهی عاطفی و چند لحظهٔ انگیزه‌بخش را فراهم می‌آورد؛ حضور پرتحرک Tiger Shroff نیز به بخش‌های ورزشی و نمایشی نیرویی ویژه می‌دهد. در سوی دیگر، شتاب در تحول شخصیت‌ها، پیوند نه‌چندان روان میان خطوط داستانی و اتکای زیاد به کلیشه‌ها، مانع شکل‌گیری درامی عمیق‌تر می‌شود.

جمع‌بندی

فیلم می‌خواهد دربارهٔ عشق، دوستی، جاه‌طلبی و زورگویی سخن بگوید، اما همهٔ این موضوع‌ها را با وزن یکسان و فرصت کافی دنبال نمی‌کند. حاصل، اثری است که بیشتر با شور و ظاهر پرجلوه‌اش به یاد می‌ماند تا با کاوشی ماندگار در تجربهٔ جوانی و فشار رقابت.