نقد و بررسی
نقد مراسم اسکار 2022 The Oscars
وعده ژانری؛ آنچه اثر وعده می‌دهد
مراسمی میان آیین و نمایش نودوچهارمین دورهٔ جوایز آکادمی، بیش از آنکه صرفاً رشته‌ای از اعلام نام برندگان باشد، تلاشی برای بازتعریف شکل یک آیین تلویزیونی قدیمی بود: مراسمی که می‌خواست هم شکوه سینما را پاس بدارد و هم برای مخاطب امروز سرگرم‌کننده و پرتحرک بماند. اجرای ایمی شومر، رجینا هال و واندا سایکس از همان آغاز بر این دوگانگی تأکید داشت؛ برنامه می‌خواست هم محفل تجلیل باشد و هم صحنه‌ای برای شوخی، موسیقی و لحظه‌های غافلگیرکننده.
این نوسان، گاه به مراسم جان می‌داد و گاه انسجامش را می‌گرفت. حاصل، شبی پرحادثه بود که توانایی‌ها و تناقض‌های اسکار را یک‌جا آشکار کرد. سه مجری، سه جنس انرژی انتخاب سه مجری زن، امکان شکل‌گیری اجرایی چندصدا را فراهم می‌کرد. هرکدام حضوری متمایز داشتند: شومر با شوخی‌های بی‌پرده و نگاه طعنه‌آمیز، هال با خونسردی و بازیگوشی، و سایکس با طنین قاطع و طنزی سنجیده‌تر.
« این نوسان، گاه به مراسم جان می‌داد و گاه انسجامش را می‌گرفت. »
روایت و ریتم؛ جریان داستان
این تفاوت، در بخش‌هایی که هر سه در کنار هم قرار می‌گرفتند، به برنامه ضرباهنگ می‌بخشید و مانع می‌شد اجرای شب به صدایی یکنواخت فروکاسته شود. بااین‌حال، تفاوت سبک‌ها همیشه به ترکیبی منسجم بدل نمی‌شد. بعضی شوخی‌ها و میان‌پرده‌ها چنان جدا از روند جوایز به نظر می‌رسیدند که گویی از برنامه‌ای دیگر به مراسم پیوند خورده‌اند.
مجریان انرژی لازم را داشتند، اما متن و ساختار اجرا به آن‌ها فرصت نمی‌داد تا حضوری پیوسته و روایی بسازند. در نتیجه، جذابیت فردی‌شان بیش از آنکه به وحدت کلی برنامه کمک کند، گاه در قالب لحظه‌هایی مستقل باقی ماند. طنز در برابر وقار اسکار همیشه میان دو میل حرکت می‌کند: حفظ تشریفات و فرار از خشکی.
« بااین‌حال، تفاوت سبک‌ها همیشه به ترکیبی منسجم بدل نمی‌شد. »
شخصیت‌ها و اجرا
مراسم ۲۰۲۲ نیز این تعارض را به‌روشنی نشان داد. شوخی‌ها قرار بود فضای رسمی را بشکنند و با نگاهی سبک‌تر، مخاطب را به دل برنامه بکشانند. گاه این تدبیر موفق بود؛ طنز به مراسم تازگی می‌بخشید و اجازه نمی‌داد اعلام جوایز به تشریفاتی بی‌روح تبدیل شود. اما تغییر ناگهانی لحن، از شوخی به سخنرانی و از نمایش به بزرگداشت، گاهی ریتم عاطفی برنامه را مختل می‌کرد.
این مسئله فقط به کیفیت شوخی‌ها مربوط نبود؛ پرسش اصلی، نسبت آن‌ها با لحظه‌های سینمایی مراسم بود. هرگاه طنز از موضوعی مشترک با فیلم‌ها، هنرمندان یا خودِ آیین اسکار برمی‌خاست، به برنامه تعلق داشت. اما بعضی بخش‌ها بیشتر شبیه وقفه‌هایی برای جلب توجه می‌نمودند تا اجزایی از یک اجرای یکپارچه.
« مراسم ۲۰۲۲ نیز این تعارض را به‌روشنی نشان داد. »
فضا و فرم؛ لحن بصری
مراسم در بهترین لحظه‌هایش نشان می‌داد که شوخی و احترام می‌توانند در کنار هم باشند؛ در ضعیف‌ترین لحظه‌ها، میان آن دو آشتی پایداری شکل نمی‌گرفت. شکوه فنی «تل‌ماسه» موفقیت «تل‌ماسه» در بخش‌های فنی، یکی از روشن‌ترین خطوط روایی شب بود. شش جایزهٔ این فیلم، از جمله در زمینهٔ تدوین، طراحی تولید، موسیقی، صدا و جلوه‌های بصری، تأکیدی بر گسترهٔ کار گروهی و جهان‌سازی سینمایی آن به شمار می‌آمد.
این جوایز یادآور می‌شدند که تجربهٔ تماشای یک اثر بزرگ تنها حاصل کارگردانی و بازیگری نیست؛ طراحی صدا، تصویر، فضا و ریتم نیز در ساختن جهانی باورپذیر نقشی اساسی دارند. در عین حال، تمرکز جوایز فنی بر یک فیلم، بخشی از نتیجه‌ها را قابل‌پیش‌بینی می‌کرد. چنین تمرکزی از منظر شایستگی هنری قابل‌دفاع است، اما برای خود مراسم چالشی نمایشی دارد: وقتی مسیر برخی جوایز زود روشن می‌شود، تعلیق و تنوع شب کاهش می‌یابد.
« شکوه فنی «تل‌ماسه» موفقیت «تل‌ماسه» در بخش‌های فنی، یکی از روشن‌ترین خطوط روایی شب بود. »
قوت‌ها و کاستی‌ها
افزون بر آن، تصمیم برای ارائهٔ چند جایزهٔ فنی پیش از پخش زنده و گنجاندن نسخه‌های ویرایش‌شدهٔ آن‌ها در برنامه، پیام دوگانه‌ای به وجود آورد. مراسم می‌خواست کوتاه‌تر شود، اما این کوتاه‌سازی با کم‌کردن سهم برخی رشته‌های سینمایی همراه شد؛ رشته‌هایی که برای ساخت فیلم‌های بزرگ، نقشی بنیادین دارند.
«کودا» و پیروزی قصه‌گویی انسانی برنده‌شدن «کودا» در بخش بهترین فیلم، نقطهٔ عاطفی مهمی برای مراسم بود. پیروزی این اثر، توجه را از عظمت تولیدی و جلوه‌های فنی به سوی قصه‌ای صمیمی‌تر و رابطه‌های انسانی برد. این انتخاب به اسکار امکان داد تا از سینمایی تجلیل کند که اثرگذاری‌اش نه بر مقیاس جهان‌سازی، بلکه بر نزدیکی عاطفی، شخصیت‌پردازی و توانایی روایت استوار است.
« کودا» و پیروزی قصه‌گویی انسانی برنده‌شدن «کودا» در بخش بهترین فیلم، نقطهٔ عاطفی مهمی برای مراسم بود. »
جمع‌بندی
تقابل نمادین میان موفقیت فنی «تل‌ماسه» و پیروزی نهایی «کودا» به شب نوعی توازن بخشید: هم صنعت و مهارت‌های گروهی دیده شدند و هم ظرفیت داستان برای ایجاد همدلی. جایزهٔ تروی کوتسور برای بازی مکملش در «کودا» نیز از لحظه‌های گرم مراسم بود. اهمیت این تقدیر فقط در خود جایزه خلاصه نمی‌شد؛ موفقیت او توجه را به بازیگری و حضوری جلب کرد که می‌توانست به روایت فیلم بُعدی ویژه ببخشد.
از سوی دیگر، انتخاب جین کمپیون برای کارگردانی «قدرت سگ» نیز توجه را به نگاه دقیق و کنترل فرمی او معطوف
« جایزهٔ تروی کوتسور برای بازی مکملش در «کودا» نیز از لحظه‌های گرم مراسم بود. »
ثبت دیدگاه