نقد و بررسی

نقد انتقام جویان توکیو (Tokyo Revengers) | 2021

«Tokyo Revengers» در ظاهر فیلمی درباره‌ی باندهای نوجوان، درگیری‌های خیابانی و سفر در زمان است؛ اما موتور عاطفی آن، پرسشی ساده‌تر و انسانی‌تر است: آیا می‌توان با بازگشت به گذشته، از تکرار شکست‌های خود جلوگیری کرد؟ فیلمِ تسوتومو هانابوسا می‌کوشد میان هیجان یک داستان جنایی جوانانه و اندوهی درباره‌ی فرصت‌های ازدست‌رفته تعادل برقرار کند. حاصل، اقتباسی پرجنب‌وجوش و گاه ناهموار است که نیروی اصلی‌اش را نه از پیچیدگی سازوکار سفر در زمان، بلکه از شخصیت محوریِ آسیب‌پذیرش می‌گیرد. وعده‌ی ژانری؛ از مشت‌های خیابانی تا امکان جبران «Tokyo Revengers» از همان ابتدا چند قرارداد ژانری را کنار هم می‌گذارد: درام جوانانه، فیلم باندی، اکشن خیابانی و داستانی درباره‌ی سفر در زمان. این ترکیب می‌توانست به اثری پراکنده و بی‌تمرکز بدل شود، اما فیلم به‌درستی یک خط عاطفی مرکزی برای خود انتخاب می‌کند. تکمیچی هاناگاکی، مردی ناکام و سرخورده، با مواجهه‌ای تکان‌دهنده درمی‌یابد که گذشته هنوز می‌تواند بر آینده اثر بگذارد؛ از آن‌جا به بعد، هر بازگشت نه فقط راهی برای تغییر رویدادها، بلکه فرصتی برای بازنگری در شخصیتی است که سال‌ها از پذیرفتن مسئولیت گریخته است. فیلم توضیح‌های لازم درباره‌ی موقعیت داستانی‌اش را می‌دهد، بی‌آن‌که تمام انرژی خود را صرف ساختن نظامی پیچیده از قوانین سفر در زمان کند. در بخش باندی، فیلم تصویری از گروهی نوجوان می‌سازد که تشکیلات، وفاداری و سلسله‌مراتب آن‌ها برای اعضایش معنایی فراتر از خشونت دارد. جذابیت این جهان در آن است که افرادش صرفاً به‌دنبال دعوا نیستند؛ آن‌ها در پی تعلق، اعتبار و هویتی‌اند که بیرون از گروه به‌سختی به دست می‌آید. همین وجه اجتماعی به درگیری‌ها وزن می‌بخشد: مشت‌ها فقط پاسخ به اهانت یا تهدید نیستند، بلکه گاهی زبان خام و نارسِ آدم‌هایی‌اند که نمی‌دانند چگونه ترس، وفاداری یا اندوه خود را بیان کنند. بااین‌حال، فیلم همیشه فرصت نمی‌کند این لایه را به یک مطالعه‌ی عمیق تبدیل کند و در بعضی لحظه‌ها، جذابیت ظاهری باندها جلوتر از واکاوی چرایی آن‌ها می‌ایستد. در سوی دیگر، داستانِ جبران و دگرگونی قرار دارد. تکمیچی قرار نیست ناگهان به قهرمانی شکست‌ناپذیر تبدیل شود؛ جذابیت او از فاصله‌ی میان ترس‌هایش و اراده‌ای می‌آید که آرام‌آرام شکل می‌گیرد. فیلم به‌جای آن‌که ضعف اولیه‌ی او را پنهان کند، آن را نقطه‌ی عزیمت شخصیت‌پردازی قرار می‌دهد. چنین انتخابی به اثر امکان می‌دهد قهرمانی را به تصویر بکشد که در پی غلبه بر دیگران نیست، بلکه می‌خواهد دست‌کم یک‌بار از موقعیت دشوار فرار نکند. نیروی قهرمان این‌جا از بی‌باکی نمی‌آید؛ از تکرارِ تلاش پس از هر شکست می‌آید.